Ο αγώνας για την αυτονομία

Ο αγώνας για την αυτονομία ξεκινάει από πολύ νωρίς και χρειάζεται συνεχή προσπάθεια μέχρι να μπορέσουμε να πατήσουμε στα δικά μας πόδια. Ακολουθεί ένα σχετικό απόσπασμα από το βιβλίο του Κώστα Γκοτζαμάνη "Μεγαλώνοντας (με) το παιδί μου" (σελ. 141-143), 2014, εκδόσεις Πατάκη.

"...Ολόκληρη η ζωή μας, από την πρώτη μέχρι την τελευταία της μέρα είναι ένας αδιάκοπος αγώνας για να κερδίζουμε την αυτονομία μας. Στην πραγματικότητα, η αυτονομία ταυτίζεται με τη δυνατότητα του ανθρώπου να προετοιμάζεται και να τολμά να περνά έγκαιρα από τη μία φάση της ζωής στην επόμενη, να αναλαμβάνει τους αντίστοιχους ρόλους και να αντεπεξέρχεται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο στις ειδικές απαιτήσεις κάθε φάσης.
Η ίδια η γέννησή μας είναι η πρώτη μεγάλη μας κίνηση προς την αυτονομία. Εγκαταλείπουμε τη μήτρα της μητέρας μας όπου επί εννέα μήνες ζούσαμε παρασιτώντας σε μια κατάσταση απόλυτης ασφάλειας, χωρίς να χρειάζεται να φροντίζουμε για καμία λειτουργία του οργανισμού μας. Ο μητρικός οργανισμός μας εξασφάλιζε όλα τα απαραίτητα, ιδανικές συνθήκες στο περιβάλλον μας, την κατάλληλη θερμοκρασία, συνεχή και σωστή θρέψη, δεν χρειαζόταν να πεινάσουμε και να ζητήσουμε φαγητό. Κι όμως, ενώ απολαμβάνουμε όλη αυτή την προσφορά του μητρικού οργανισμού, ξαφνικά αυτός ο ίδιος οργανισμός αρχίζει να συσπάται και να μας εξωθεί με βίαιο τρόπο, σαν να μας πετάει έξω από το σπίτι μας με τις κλοτσιές.
 Ακολουθεί ο τοκετός, η μητέρα βιώνει αυτόν τον αποχωρισμό νιώθοντας τεράστιο πόνο, τις ωδίνες του τοκετού, αλλά παρ’όλα αυτά τίποτε δεν τη σταματάει σ’αυτή τη διαδικασία που θα καταλήξει στην αυτονόμηση των ζωτικών λειτουργιών του παιδιού της. Το παιδί επίσης νιώνει τον αποχωρισμό με πόνο. Εγκαταλείπει τη θαλπωρή της μήτρας για να βρεθεί ξαφνικά σ’έναν καινούργιο, άξενο κόσμο. Θα νιώσει ότι διακόπτεται η τροφοδοσία από τον μητρικό οργανισμό για κάποια κρίσιμα δευτερόλεπτα και θα πρέπει να κλάψει για να μπορέσει να πάρει την πρώτη ολοδική του ανάσα.
Ο τοκετός έχει τους κινδύνους του τόσο για τη μητέρα όσο και για το παιδί, όμως αυτοί οι κίνδυνοι δεν συγκρίνονται με αυτό που θα συνέβαινε αν ο τοκετός καθυστερούσε για λίγες μέρες. Σ’αυτή την περίπτωση ο κίνδυνος θα ήταν θανάσιμος και για τη μητέρα και για το παιδί.
Αν συνοψίσουμε όλα αυτά που συμβαίνουν στη γέννηση, νομίζω  ότι θα συμφωνήσουμε ότι η φύση μας δίνει ένα μεγάλο μάθημα για τα επόμενα βήματα της ζωής μας. Η φύση μας διδάσκει ότι η μετάβαση στην επόμενη φάση της ζωής θα πρέπει να γίνεται έγκαιρα, ότι κάθε καθυστέρηση ισοδυναμεί με ένα μικρό θάνατο, με ακύρωση της ζωής. Όταν η μετάβαση στην επόμενη φάση αναβάλλεται ώσπου να εξαλειφθεί κάθε κίνδυνος, τότε οι κίνδυνοι γίνονται ακόμα μεγαλύτεροι, όπως ακριβώς συμβαίνει και με την παράταση της εγκυμοσύνης. Δεν υπάρχει μετάβαση χωρίς κανένα κίνδυνο, δεν υπάρχει δράση χωρίς κανένα ρίσκο. Επιπλέον, κάθε μετάβαση έχει πόνο, έχει κόπο, έχει προσπάθεια αλλά έχει και τη χαρά για όλα τα καινούργια που ανοίγονται μπροστά μας. Το παιδί δεν είναι μόνο του στα βήματα της αυτονόμησής του. Υπάρχουν δίπλα του οι άνθρωποι που έχουν την ευθύνη να το βοηθήσουν να μεγαλώσει, έχουν την ευθύνη να του μάθουν να τολμάει, να εμπιστεύεται τον εαυτό του και τις επιθυμίες του, έχουν την ευθύνη να το παροτρύνουν να προχωρήσει μπροστά για να βρει τη δική του διαδρομή στη ζωή του..." 

Εκδήλωση με θέμα "Διατροφή και Συνάισθημα" στο 10ο Νηπιαγωγείο Χίου

Διατροφή και συναίσθημα...πόσο σχετίζονται τελικά; 
Γιατί οι εμπειρίες από την παιδική ηλικία είναι σημαντικές για τη μετέπειτα σχέση του παιδιού με το φαγητό;
Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε το παιδί μας να χτίσει υγιείς διατροφικές συνήθειες;


Ποτέ δεν θα είσαι αρκετά καλός…

Η Ειρήνη γυρνάει από το σχολείο χαρούμενη, έγραψαν ένα διαγώνισμα στα μαθηματικά και τα πήγε πολύ καλά! Είναι στην Τρίτη γυμνασίου, είναι ενθουσιασμένη που έγραψε καλά, πιστεύει ότι έχει αρχίσει να παίρνει τον αέρα αυτού του μαθήματος που πάντα τη φόβιζε πολύ.
Μπαίνει φουριόζα στο σπίτι, βιάζεται να το πει στη μαμά της:
Ειρήνη: Μαμά, γράψαμε διαγώνισμα τα μαθηματικά και πήρα 18!
Μαμά: Μπράβο! Η Χριστίνα πόσο πήρε;
Ειρήνη: Εεε, δεν ξέρω, δεν θυμάμαι…
Μαμά: Σίγουρα θα πήρε μεγαλύτερο βαθμό…
Το πρώτο που μπορούμε να παρατηρήσουμε σ’αυτή τη στιχομυθία είναι ότι η μητέρα της Ειρήνης δεν κατάφερε να ελέγξει την παρόρμησή της να κάνει τη λάθος ερώτηση στην κόρη της και στη συνέχεια το λάθος σχόλιο, απαξιώνοντας με αυτόν τον τρόπο την προσπάθειά της και ακυρώνοντας τη χαρά της για την επιτυχία της.
Η Χριστίνα είναι η κολλητή της Ειρήνης και η μαμά της είναι κολλητή με τη μαμά της Ειρήνης. Οι δύο μαμάδες ενδιαφέρονται πολύ για τις σχολικές επιδόσεις των θυγατέρων τους και αυτό είναι ένα συχνό θέμα στις επικοινωνίες τους, όταν μιλάνε στο τηλέφωνο, όταν πηγαίνουν μαζί για καφέ, ακόμα και στην ταβέρνα, όταν οι άντρες αρχίζουν την κουβέντα για πολιτική ή ποδόσφαιρο. Γνωρίστηκαν από τα παιδιά τους, που πηγαίνουν μαζί στο σχολείο από την πρώτη δημοτικού. Βέβαια, τα παιδιά τους δεν είναι το μοναδικό θέμα στις συζητήσεις τους, είναι όμως ένα εύκολο θέμα όταν δεν υπάρχει τίποτε άλλο (ή έστω, τίποτε καλύτερο) να συζητήσουν, ακόμη κι όταν για κάποιο λόγο υπάρχει κάποια δυσκολία μεταξύ τους.
Στη δική μας περίπτωση, οι δύο μαμάδες γνωρίστηκαν και συνδέθηκαν, έγιναν «φίλες», χάρη στις κόρες του. Αυτό συμβαίνει πολύ συχνά, όπως επίσης συμβαίνει συχνά να περιθωριοποιούνται ή να «εκτοπίζονται» παλιότεροι φίλοι για να δημιουργηθεί χώρος για τους νέους μας φίλους που προέρχονται από το σχολικό περιβάλλον των παιδιών μας. Με λίγα λόγια, η σχολική περίοδος ενός παιδιού δίνει τη δυνατότητα σε πολλούς γονείς να δημιουργήσουν ένα νέο κύκλο κοινωνικών γνωριμιών και φιλιών. Μερικοί γονείς, μάλιστα, προσπαθούν (και κάποιες φορές καταφέρνουν) να λύσουν με αυτόν τον τρόπο ένα γενικότερο και παλιότερο πρόβλημα στην κοινωνικότητά τους.
Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι εύκολο να φανταστούμε ότι η σχέση χτίζεται πάνω σε θέματα που αφορούν τα παιδιά τους. Είναι πολύ ευχάριστο και μπορεί να γίνει πολύ δημιουργικό να μοιράζομαι με  έναν άνθρωπο το ενδιαφέρον μου για την εκπαίδευση του παιδιού μου, να παίρνω και να δίνω βοήθεια σε πρακτικά ζητήματα που προκύπτουν συνεχώς, ακόμη και σε έκτακτες καταστάσεις.
Τα δύσκολα αρχίζουν από τη στιγμή που η σχέση των δύο μαμάδων αρχίζει να εκτρέπεται σε αντιπαράθεση των επιδόσεων των παιδιών τους. Εδώ πια η συνεργατικότητα που μπορεί είχε ήδη αναπτυχθεί δίνει τη θέση της στον ανταγωνισμό. Οι μητέρες διδάσκουν στα παιδιά τους να μη χαίρονται με τη χαρά του άλλου, ακόμη κι αν είναι φίλος τους, αλλά ούτε και με τη δική τους χαρά, με το δικό τους επίτευγμα, αν δεν συνδυάζεται με την αποτυχία του άλλου. Το παιδί μαθαίνει να μη χαίρεται μ’αυτό που είναι, αλλά να χαίρεται μ’αυτό που δεν είναι ο άλλος.

Απόσπασμα από το βιβλίο του Κώστα Γκοτζαμάνη "Μεγαλώνοντας (με) το παιδί μου", 2014, εκδόσεις Πατάκη.