Διαφορετικότητα των Δύο Φύλων: Όταν Δύο Κόσμοι Ζευγαρώνουν...

Υπάρχουν διαφορές ανάμεσα στους άνδρες και στις γυναίκες σε πολλούς τομείς. Είμαστε ισότιμοι, όχι όμως ίδιοι. Δεν σκεφτόμαστε, δεν νιώθουμε, δεν συμπεριφερόμαστε με παρόμοιο τρόπο. Διακρίνουμε διαφορετικές τάσεις στο πώς λειτουργούμε. Κάποιες τις ονομάζουμε ανδρικές, γιατί τις συναντάμε πολύ συχνότερα στους άνδρες (στις δυτικές κοινωνίες τουλάχιστον) και κάποιες άλλες γυναικείες τάσεις, γιατί τις συναντάμε πολύ συχνότερα στις γυναίκες. Αυτές οι διαφορές δεν είναι βέβαια απόλυτες. Κάθε άνδρας έχει και κάποιες γυναικείες τάσεις ή χαρακτηριστικά, όπως και κάθε γυναίκα έχει κάποια (περισσότερα ή λιγότερα) ανδρικά χαρακτηριστικά. 

Αν οι σύντροφοι λάβουν υπόψη τις διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα, τότε έχουν μεγαλύτερη κατανόηση ο ένας για τον άλλο και δημιουργούνται λιγότερες παρεξηγήσεις μεταξύ τους: π.χ. "δεν έχει πια αισθήματα για μένα, γι'αυτό λείπει συνέχεια και δουλεύει τόσο πολύ".

Οι έρευνες για τη λειτουργία του εγκεφάλου δείχνουν μεγάλες διαφορές ανάμεσα στους άνδρες και τις γυναίκες. Το δεξί ημισφαίριο, το οποίο είναι υπεύθυνο για τις χωρικές-γεωμετρικές λειτουργίες, είναι πιο ανεπτυγμένο στους άνδρες από ό,τι στις γυναίκες. Γι'αυτό οι άνδρες έχουν συνήθως καλύτερη αντίληψη του χώρου (π.χ. παρκάρουν πιο εύκολα). Οι γυναίκες αντίθετα έχουν πιο ανεπτυγμένο το αριστερό ημισφαίριο που είναι υπεύθυνο για τη γλωσσική ικανότητα. Αυτές οι διαφορές δεν είναι απόλυτες, ωστόσο ισχύουν για τα δύο τρίτα των ανθρώπων. 

Μια άλλη σημαντική διαφορά την οποία αναδεικνύουν οι έρευνες (Butzmann, 2003) είναι ότι οι διασυνδέσεις ανάμεσα στα δύο ημισφαίρια του εγκεφάλου είναι πολύ πιο έντονες στις γυναίκες παρά στους άνδρες. Σε αυτήν τη διαφορά αποδίδεται το ότι οι γυναίκες ασχολούνται με μεγαλύτερη ευκολία με περισσότερα πράγματα ταυτοχρόνωνς, ενώ οι άνδρες συγκεντρώνονται καλύτερα σε ένα θέμα. 

Οι γυναίκες έχουν μία ευκολία στο να εκφράζουν τα συναισθήματα και τον εσωτερικό τους κόσμο. Συνήθως έχουν ανάγκη να μιλήσουν και να τις ακούσει κάποιος. Ειδικά, όταν κάτι τις απασχολεί θέλουν να το μοιραστούν. Δεν έχουν ανάγκη από συμβουλές, αλλά από φροντίδα (Gray, 1995). Ενδιαφέρον και φροντίδα αποζητούν συνήθως οι γυναίκες στις εξωσυζυγικές σχέσεις.

Αντίθετα, όταν ένας άνδρας έχει ένα πρόβλημα, "κλείνεται στη σπηλιά του" (Gray, 1995). Τότε η γυναίκα ρωτά "τι έχεις;" και ο άνδρας κλείνεται ακόμη περισσότερο. Αν μάλιστα είχε μία μητέρα που ρωτούσε, τότε νιώθει απειλή με τις ερωτήσεις της συντρόφου του. 

Οι άνδρες θέλουν να δείχνουν δυνατοί, έχουν ανάγκη να τους θαυμάζουν. Αναγνώριση και θαυμασμό βρίσκουν συνήθως οι άνδρες στις εξωσυζυγικές σχέσεις. Η σχέση είναι σημαντική και για τους άνδρες, όμως δεν το κάνουν θέμα. Οι γυναίκες έχουν την ιδιαιτερότητα, ό,τι συμβαίνει στη σχέση να το συζητούν. Αυτό ξενίζει τους άνδρες και γι'αυτόν το λόγο υπάρχει ο κίνδυνος να υποτιμήσουν, να περιφρονήσουν την ανάγκη της γυναίκας να κουβεντιάσει για τη σχέση. 

Οι άνδρες θα μπορούσαν να παρατηρούν τις γυναίκες και να μαθαίνουν από αυτές, πώς διαμορφώνουν σχέσεις. Αντίστοιχα οι γυναίκες θα μπορούσαν να πάψουν να παρεξηγούν τους άνδρες και να δεχθούν ότι δεν έχουν κακή πρόθεση, απλά δεν εκφράζουν όλα όσα σκέφτονται και νιώθουν.  Αν γίνει αποδεκτή η διαφορετικότητα των δύο φύλων, αν υπάρξει κατανόηση της άλλης πλευράς, τότε οι παρεξηγήσεις θα είναι λιγότερες. Το ζητούμενο δεν είναι να απαρνηθεί κάποιος από τους δύο τον παραδοσιακό του ρόλο, αλλά να το συμπληρώσει, να τον εμπλουτίσει, να μάθει ο ένας από τον άλλο. 

Απόσπασμα από το βιβλίο: Ιωαννίδου, Β. (2012). Η τέχνη της συντροφικής ζωής: Μία συστημική προσέγγιση. Αθήνα: Γνώση.

Άνδρες και εργασία: Όταν αποκτούν ταυτότητα μέσα από το επάγγελμα...

Η εξισορρόπηση εργασίας και οικογένειας είναι εξίσου σημαντική για άνδρες και γυναίκες αλλά παραδοσιακά θεωρείται ότι οι άνδρες είναι εκείνοι που αντλούν αίσθηση της υπαρξιακής πληρότητας από τη δουλειά ενώ οι γυναίκες περισσότερο μέσα από τις προσωπικές σχέσεις. Στο βιβλίο της Intimate Strangers, η Lillian Rubin περιγράφει τι συνέβη όταν ρώτησε εκατοντάδες αγνώστους όλων των ηλικιών και κοινωνικών στρωμάτων, «Ποιος είστε;». Σχεδόν πάντα, αναφέρει, οι άνδρες απαντούν λέγοντας τι δουλειά κάνουν: «Είμαι πωλητής», «Είμαι γιατρός», ταυτιζόμενοι με το επάγγελμά τους. Μερικές φορές συμπληρώνουν ότι είναι παντρεμένοι ή έχουν παιδιά. Οι γυναίκες από την άλλη, συνήθως αρχίζουν λέγοντας «είμαι μητέρα και σύζυγος» και κατόπιν για τη δουλειά τους (Ruby, 1983, 162).


Παρά τις σύγχρονες αλλαγές στον καθορισμό των ρόλων των φύλων, η πλειονότητα ανδρών και γυναικών εξακολουθεί να αυτοπροσδιορίζεται μέσω των παραδοσιακών στερεοτύπων για τους ρόλους των φύλων. Οι άνδρες μαθαίνουν μέσα από τα πολιτισμικά πρότυπα να ταυτίζονται με τη δουλειά τους μέχρι που η επαγγελματική τους επιτυχία ή αποτυχία να θεωρείται προσωπική επιτυχία ή αποτυχία. Οι γυναίκες από την άλλη, μάθαιναν μέχρι πολύ πρόσφατα, να ορίζουν την προσωπική τους επιτυχία ή αποτυχία σε σχέση με το ρόλο τους ως μητέρες και σύζυγοι.

Η εγγενής αντίφαση μεταξύ της εξιδανικευμένης εικόνας του έρωτα και της επιδίωξης μίας επιτυχημένης επαγγελματικής σταδιοδρομίας, εμφανίζεται αφού προσπαθήσει κανείς να πραγματώσει και τα δύο ταυτόχρονα. Η επίδραση που έχει στη σχέση μία πολύ αγχώδης σταδιοδρομία εξαρτάται σε ένα μεγάλο βαθμό από το υποκειμενικό κόστος και ανταπόδοση που παρέχει η σταδιοδρομία και στους δύο συντρόφους. Ορισμένες φορές η φθορά που πλήττει έναν άνδρα (στη δουλειά ή στο γάμο) προκαλείται από μια κρίση της μέσης ηλικίας. Όπως η φθορά, η κρίση της μέσης ηλικίας συμβαίνει σε ανθρώπους με ισχυρότερο κίνητρο, με ιδανικά και ενθουσιασμό. Συμβαίνει ιδιαίτερα σε ανθρώπους που έχουν αποφασίσει για την καριέρα τους από μικρή ηλικία. Ξεκίνησαν πεπεισμένοι ότι με το να είναι δικηγόροι, γιατροί, αρχιτέκτονες, καθηγητές, αστυνομικοί, προσφέρουν ένα σημαντικό έργο στην κοινωνία. Μέχρι να φτάσουν στη μέση ηλικία είτε συνειδητοποιούν ότι η προσφορά τους είναι πολύ μικρότερη από όσο ήλπιζαν ή αλλιώς αρχίζουν να σκέφτονται ότι η κοινωνία δεν αξίζει τη θυσία τους. Αρχίζουν να αισθάνονται άδειοι και απογοητευμένοι, επίπονα συνειδητοί για τη θνητότητά τους και το πέρασμα του χρόνου – τόσο για το χρόνο που απομένει όσο και για το χρόνο που χάθηκε.

Αν η επαγγελματική ταυτότητα είναι πιο σπουδαία για τον άνδρα και αν η οικογενειακή ταυτότητα της συζύγου και της μητέρας είναι πιο σπουδαία για τη γυναίκα και αν οι άνθρωποι υφίστανται τη φθορά επειδή απογοητεύονται όταν ανακαλύπτουν ότι ο ρόλος με τον οποίο ταυτίζονται δεν μπορεί να δώσει νόημα στη ζωή τους, τότε μπορούμε να συμπεράνουμε ότι περισσότεροι άνδρες φθείρονται στη δουλειά παρά γυναίκες. Ωστόσο, οι μελέτες για τις διαφορές φύλου στην επαγγελματική εξουθένωση δείχνουν ότι οι γυναίκες εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα από τους άνδρες.

Πηγή: Pines, A.M. (2007). H Φθορά στην Ερωτική Σχέση: Αιτίες & Θεραπείες. Αθήνα: Περίπλους.