Αυτοεκτίμηση... ή αλλιώς πόσο νιώθω ότι αξίζω;

Η αυτοεκτίμηση είναι η αίσθηση της προσωπικής αξίας που έχει το άτομο για τον εαυτό του και η οποία προέρχεται τόσο από προσωπικές εμπειρίες όσο και από τις κρίσεις και τις στάσεις των άλλων απέναντί του. Είναι ο βαθμός στον οποίο επιδοκιμάζουμε ή αποδοκιμάζουμε τον εαυτό μας, η θετική ή αρνητική μας στάση προς αυτόν.

Η αυτοεκτίμηση διαμορφώνεται από το τι αντιλαμβανόμαστε οι ίδιοι ότι είμαστε, αλλά και από τα στοιχεία που λαμβάνουμε από τους άλλους, δηλαδή τι εικόνα έχουν οι άλλοι για εμάς και κυρίως οι «σημαντικοί άλλοι», δηλαδή τα πρόσωπα που θεωρούνται σημαντικά στη ζωή του ατόμου όπως είναι ο γονέας, ο σύντροφος, ο φίλος, ο δάσκαλος.

Ο πρωταρχικός και σημαντικότερος παράγοντας που συντελεί στο πόσο υγιής θα είναι η σχέση που θα αναπτύξουμε με τον εαυτό μας είναι η οικογένεια. Τα πρώτα θεμέλια της αυτοεκτίμησης του ατόμου μπαίνουν κατά την βρεφική ηλικία. Ένα βρέφος που βιώνει την αγάπη και την προσοχή των γονέων (και κυρίως της μητέρας), τη στοργή από την αγκαλιά και τη φροντίδα, αντιλαμβάνεται ότι αξίζει να το αγαπούν και αρχίζει να αποκτά υγιή αυτοεκτίμηση. Κατά την παιδική ηλικία η ανάληψη πρωτοβουλιών από το παιδί ενθαρρύνει την αίσθηση της αποτελεσματικότητας του, δηλαδή την αίσθηση ικανότητας επίλυσης προβλημάτων που θα το οδηγήσουν σταδιακά και στην αυτονομία του. Στην εφηβεία, ο γονιός εξακολουθεί να έχει ευκαιρίες ώστε να βοηθήσει τον έφηβο να ενισχύσει την αυτοεκτίμησή του ενθαρρύνοντας την ανεξαρτητοποίησή του, επιτρέποντάς του να τον αμφισβητήσει και όντας διαθέσιμος και παρών να ανταποκριθεί στις ανάγκες του.

Η συμπεριφορά των παιδιών αντανακλά την αυτοεκτίμηση που έχουν. Ένα παιδί με υψηλή  αυτοεκτίμηση μπορεί να αντιμετωπίζει τις αποτυχίες, νιώθει υπερήφανο για τις επιτυχίες του, δρα ανεξάρτητο, αναλαμβάνει υπευθυνότητες, δεν διστάζει στις νέες προκλήσεις, μπορεί να διαχειριστεί τα συναισθήματά του και την πίεση, ξέρει να χαίρεται τη ζωή και είναι αισιόδοξο. Αντίθετα, ένα παιδί με χαμηλή αυτοεκτίμηση μπορεί να αισθάνεται άβολα σε νέες καταστάσεις και δραστηριότητες γιατί πιστεύει ότι δεν θα τα καταφέρει, τείνει να προκαταβάλει την προσπάθειά του αρνητικά, διακρίνεται από υπερβολική ευθιξία και υπερβολική ενασχόληση με αυτό που οι άλλοι σκέπτονται για αυτό.

Σημαντικός παράγοντας στην καλλιέργεια της αυτοεκτίμησης των παιδιών είναι η εμπλοκή τους σε δραστηριότητες που απαιτούν συνεργασία με τους άλλους παρά σε δραστηριότητες με έντονο ανταγωνισμό. Με αυτό τον τρόπο μαθαίνουν να σέβονται και να εκτιμούν τις ικανότητες των άλλων και ταυτόχρονα τις δικές τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ανταγωνισμού είναι το «κυνήγι της πρωτιάς»  με το οποίο υιοθετούν τη λογική ότι μόνο ο πρώτος ή ο καλύτερος (ή ο πιο δυνατός ή ο πιο γρήγορος) θα χαίρει εκτίμησης από τους άλλους και συνεπώς, όσοι δεν είναι πρώτοι, δεν απολαμβάνουν και δεν αξίζουν θετικά συναισθήματα.

Πώς όμως ένας γονιός μπορεί να βοηθήσει το παιδί του να αισθάνεται καλά με τον εαυτό του; Τα παιδιά αναπαράγουν με μεγάλη ευκολία τις συμπεριφορές των γονιών τους. Ο γονιός λειτουργεί ως καθρέφτης και η αυτοεκτίμησή του επηρεάζει σημαντικά την αυτοεκτίμηση του παιδιού του. Οι συμπεριφορές που προέρχονται από ανθρώπους που είναι σημαντικοί για εμάς, μας χαρίζουν βιώματα που θα μας επηρεάσουν ιδιαίτερα.

Για παράδειγμα, αν έχουμε μεγαλώσει ακούγοντας «έτσι θα βγεις έξω;», «ρεζίλι θα γίνουμε», «δεν θέλω να μας πιάσει στο στόμα του ο…», «μη δώσουμε δικαίωμα στον κόσμο να σχολιάζει» κ.ά. είναι πολύ πιθανό ως ενήλικες να ζούμε με το φόβο για την εντύπωση που θα δώσουμε στους άλλους.

Ποτέ δεν είναι αργά όμως…ευτυχώς είναι δυνατόν να ενισχύσει κανείς την αυτοεκτίμησή του ανεξάρτητα από την ηλικία ή την κατάσταση στην οποία βρίσκεται. Οι άνθρωποι ωριμάζουν και αλλάζουν σε όλη τους τη ζωή. Το πρώτο κύριο βήμα είναι να γνωρίζουμε τον εαυτό μας και να μπορέσουμε να «κοιτάξουμε» μέσα μας με τόλμη για διάθεση για προσωπική βελτίωση.

"Είμαι εγώ", η πιο προσωπική διακήρυξη

Σε όλο τον κόσμο δεν υπάρχει κανένας άλλος ακριβώς σαν εμένα.

Είμαι εγώ.

Υπάρχουν άνθρωποι που μου μοιάζουν σε μερικά σημεία, αλλά κανένας δεν είναι όμοιος με εμένα. Επομένως, ότι προέρχεται από εμένα είναι απόλυτα δικό μου, γιατί εγώ μόνος μου το διάλεξα.

Μου ανήκει ότι έχω: το σώμα μου και όλα όσα κάνει, το μυαλό μου με τις ιδέες του και τις σκέψεις του, τα μάτια μου και οι εικόνες όσων βλέπουν, τα συναισθήματα μου, όποια και αν είναι αυτά: θυμός, χαρά, αποκαρδίωση, αγάπη, απογοήτευση, ενθουσιασμός, το στόμα μου και τα λόγια που ξεστομίζω: ευγενικά, γλυκά ή σκληρά, σωστά η λαθεμένα. Η φωνή μου σιγανή ή δυνατή και όλες μου οι πράξεις, άσχετα αν κατευθύνονται προς εμένα ή προς τους άλλους.

Δικές μου είναι όλες οι φαντασιώσεις, τα όνειρα μου, οι ελπίδες μου, οι φόβοι μου.

Δικοί μου οι θρίαμβοι και οι επιτυχίες μου και όλες οι αποτυχίες μου και τα λάθη μου.

Γιατί σε μένα ανήκει ο εαυτός μου, μπορώ να γνωριστώ στενά μαζί του. έτσι μπορώ να τον αγαπάω και να είμαι φίλος μαζί του, με όλες του τις πλευρές. Μπορώ λοιπόν να βάλω όλον τον εαυτό μου να δουλέψει για το συμφέρον μου. Μερικές πλευρές του εαυτού μου με βάζουν σε απορία το ξέρω, και άλλες μου είναι τελείως άγνωστες. ¨όσο όμως διατηρώ φιλικές σχέσεις μαζί του και τον αγαπώ, μπορώ με θάρρος και ελπίδα να αναζητώ λύσεις για τα αινίγματα και τρόπους για να ανακαλύψω πιο πολλά πράγματα για εμένα.

Όπως και αν μοιάζω και αν φαίνομαι, ότι λέω και κάνω, ότι σκέφτομαι κι αισθάνομαι σε οποιαδήποτε στιγμή, όλα αυτά είμαι εγώ. Κι αυτό είναι κάτι αυθεντικό και δείχνει που βρισκόμουν αυτή τη στιγμή.

Όταν αργότερα εξετάσω πώς έμοιαζα και πώς φαινόμουν, τι έκανα κα τι είπα, τι σκέφτηκα και πως αισθάνθηκα, κάποια σημεία μπορεί και να είναι ακατάλληλα. Μπορώ να τα πετάξω τα ακατάλληλα και να κρατήσω όσα αποδείχτηκαν κατάλληλα και να εφεύρω κάτι καινούργιο για να αντικαταστήσω ότι πέταξα.

Βλέπω, ακούω, αισθάνομαι, σκέπτομαι, λέγω και πράττω. Έχω τα εργαλεία που χρειάζομαι για να επιζήσω, να είμαι κοντά με τους άλλους, να είμαι παραγωγικός, να καταλαβαίνω και να βάζω σε τάξη μες στο νου μου το πλήθος των ανθρώπων και των πραγμάτων έξω από εμένα.

Είμαι κύριος του εαυτού μου και, επομένως μπορώ να τον οργανώσω.

Είμαι εγώ και είμαι πολύ εντάξει.

Κείμενο: Virginia Satir

Πηγή:  http://www.thessalonikiartsandculture.gr

Κάποτε ήταν και εκείνοι άνεργοι...

Έχουν γράψει ιστορία, όμως και αυτοί έχουν βιώσει αποτυχίες στη ζωή τους που μπόρεσαν να τους κάνουν πιο δυνατούς και να τους οπλίσουν με πείσμα για να πετύχουν αυτό που θέλουν! Κάποτε ήταν και εκείνοι άνεργοι...αλλά τελικά τα κατάφεραν!


Πηγή: https://www.youtube.com/watch?v=b_CVitUzvQQ

Αποτυχία στις πανελλήνιες: Και τώρα τι κάνω;

Όπως είναι γνωστό, οι πανελλήνιες εξετάσεις αποτελούν σημείο σταθμό στη ζωή του εφήβου στη χώρα μας και η καλή ή κακή επίδοσή του σε αυτές μπορεί να καθορίσει την εικόνα που θα διαμορφώσει για τον εαυτό του. Μετά από μία περίοδο έντονου άγχους και συνεχούς προσπάθειας, ο αποκλεισμός του μαθητή από την τριτοβάθμια εκπαίδευση  μπορεί να προκαλέσει βαθιά απογοήτευση τόσο στον ίδιο όσο και στην οικογένειά του. Ο φόβος της αποτυχίας που εκδηλωνόταν με άγχος και έντονη ανησυχία κατά τη διάρκεια των εξετάσεων δίνει τη θέση του στην κατάθλιψη και τη χαμηλή αυτοεκτίμηση. Ακόμη, σε κάποιες περιπτώσεις είναι πιθανό να παρουσιαστούν απώλεια ενδιαφέροντος για κοινωνικές επαφές, εσωστρέφεια ή αυτοκαταστροφικές τάση όπως κατάχρηση αλκοόλ, ουσιών κλπ.

Το κατά πόσο η είσοδος στο πανεπιστήμιο προδιαγράφει την επιτυχία στην ζωή μας και κυρίως μας καθιστά ικανούς για ουσιαστικές ανθρώπινες σχέσεις είναι μεγάλη και ανεξάντλητη συζήτηση. Το σημαντικό είναι να μπορέσει ο μαθητής που δεν θα επιτύχει στις πανελλήνιες να ξεπεράσει το φόβο του και να δει καθαρά τις διαθέσιμες επιλογές που έχει από εδώ και πέρα. Σε αυτό το σημείο καταλυτικός είναι ο ρόλος της οικογένειας και σε τι βαθμό θα μπορέσει να υποστηρίξει το παιδί στη λήψη αποφάσεων για τη σταδιοδρομία του.

Οι πανελλήνιες εξετάσεις αποτελούν ένα σημαντικό σταθμό στη ζωή των εφήβων και νέων ατόμων, όμως δεν είναι η μοναδική ευκαιρία. Στο παρελθόν, η κατάλληλη εκπαίδευση συχνά οδηγούσε σε μία ασφαλή θέση εργασίας. Αυτό δεν ισχύει σήμερα. Μπορούμε να κάνουμε βάσιμες υποθέσεις για μελλοντικές ευκαιρίες, αλλά θα υπάρχει πάντοτε αβεβαιότητα! Κανένα πανεπιστήμιο και καμία σπουδή δεν εξασφαλίζει στο μαθητή τη σταδιοδρομία και δεν του δίνει έτοιμες λύσεις. Μέχρι να ολοκληρώσει τις σπουδές σε έναν τομέα που τώρα έχει επιλέξει, μπορεί τα δεδομένα στην αγορά εργασίας να έχουν αλλάξει, νέα επαγγέλματα να έχουν εμφανιστεί και άλλα επαγγέλματα που είναι ενδεχομένως δημοφιλή σήμερα να μην έχουν πια ζήτηση.

Αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό μήνυμα που θα χρειαστεί να περάσει ο γονιός στο παιδί του. Στη σημερινή κοινωνία της δια βίου μάθησης, είναι σημαντικό να αναπτύσσουμε πολύπλευρα την προσωπικότητά μας και να καλλιεργούμε δεξιότητες που θα μας δώσουν τη δυνατότητα να αντεπεξέλθουμε σε διαφορετικά εργασιακά περιβάλλοντα και θα μας ανοίγουν νέες ευκαιρίες σε περιόδους ανεργίας, οικονομικής κρίσης και άλλου είδους δυσκολιών. Για να επιτευχθεί αυτό είναι σημαντικό να μάθει το παιδί να διαχειρίζεται τις αποτυχίες της ζωής και να είναι ικανό να παίρνει αποφάσεις με καθαρό μυαλό.

Οι πανελλήνιες εξετάσεις δεν είναι μία δοκιμασία που θα αποδείξει αν αξίζει ο υποψήφιος και αν διαθέτει τη δύναμη για να επιτύχει. Κανείς δεν εγγυάται ότι εάν περάσει π.χ στην Ιατρική θα γίνει ένας καλός, επιτυχημένος γιατρός. Η επιτυχία δεν κρίνεται μόνο τώρα. Η επιτυχία είναι ένας μακρύς δρόμος που χρειάζεται συνεχή προσπάθεια, προσωπική ενδοσκόπηση και όραμα. Εάν «χτίσει» τα παραπάνω τότε ακόμα και αν δεν περάσει στο πανεπιστήμιο, υπάρχει σίγουρα ένα μέλλον και μία θέση που περιμένει να την κατακτήσει!