ΤΗΛΕΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ: Οι Νέες Τεχνολογίες στη Συμβουλευτική Διαδικασία

Η Τηλεσυμβουλευτική αναφέρεται στην παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών μέσω ηλεκτρονικών μέσων επικοινωνίας. Στόχος της Τηλεσυμβουλευτικής είναι η υποστήριξη ατόμων που είτε δεν έχουν τη δυνατότητα να απευθυνθούν προσωπικά σε κάποιο σύμβουλο είτε προτιμούν την εξ αποστάσεως επικοινωνία γιατί έχουν πιο εύκολη πρόσβαση στα ηλεκτρονικά μέσα. Μπορεί να πραγματοποιηθεί είτε μέσω του τηλεφώνου είτε μέσω του ηλεκτρονικού υπολογιστή. Τα τελευταία χρόνια επιτελείται μια εντατική προσπάθεια να δημιουργηθούν και να λειτουργήσουν όσο το δυνατό περισσότεροι διαδικτυακοί τόποι, πλήρως ενημερωμένοι και οργανωμένοι ώστε να καλύψουν τις διαρκώς αυξανόμενες ανάγκες των ανθρώπων για αναζήτηση συμβουλευτικής βοήθειας.

Αποτελεί λάθος να συγκρίνουμε τη Συμβουλευτική με την Τηλεσυμβουλευτική προσπαθώντας να προσδιορίσουμε τα μειονεκτήματα και τα πλεονεκτήματα καθεμιάς. Σε μια τέτοια θεώρηση η Τηλεσυμβουλευτική μειονεκτεί σαφώς σε ένα μείζον χαρακτηριστικό της Συμβουλευτικής που εφαρμόζεται με τη φυσική παρουσία του Συμβούλου και του πελάτη: στο γεγονός της δυνατότητας που έχει ο Σύμβουλος να αντλήσει πληροφορίες από μη λεκτικές συμπεριφορές, όπως είναι η «γλώσσα» του σώματος, η εκφορά του λόγου κ.ά.. Αντιθέτως, η «κλασική» Συμβουλευτική υστερεί έναντι της Τηλεσυμβουλευτικής σε αρκετά σημεία τα οποία έχουν εντοπιστεί από μελετητές του χώρου, όπως:

• η δυνατότητα καταγραφής του συνόλου της συμβουλευτικής επαφής,
• η καλύτερη αξιοποίηση της δακτυλογράφησης ως αποτελεσματικού μέσου εξωτερίκευσης του προβλήματος,
• η αξιοποίηση του στοχασμού στην οποία βοηθά η πράξη της γραφής,
• η μείωση της ανιοσορροπίας ισχύος που ισχύει στην «κλασική» Συμβουλευτική και
• η αμεσότητα της έκφρασης των συναισθημάτων, αφού ο πελάτης μπορεί να στείλει μηνύματα εν μέσω κατάθλιψης ή της κρίσης πανικού. (Murphy και Mitcell, 1988)

Έτσι, η Τηλεσυμβουλευτική δε θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως πρακτική εναλλακτική της Συμβουλευτικής, αλλά ως μια πρακτική της Συμβουλευτικής με εφαρμογή σε συγκεκριμένες περιπτώσεις και με σαφείς περιορισμούς. Σκεπτικισμό προκαλεί η υποκατάσταση του καταλυτικού ανθρώπινου στοιχείου του Συμβούλου κοντά στον πελάτη του από μια άψυχη μηχανή. 'Ομως, σε περιπτώσεις που αντικειμενικοί λόγοι (απομακρυσμένες τοποθεσίες, ελλείψεις υπηρεσιών Συμβουλευτικής κ.ά.) το επιβάλουν, δε θα πρέπει να αντιμετωπίζεται αρνητικά η π.χ. επαγγελματική πληροφόρηση. Το N.B.C.C. (National Board for Certified Counselors), σε κείμενο με τίτλο «Η Πρακτική της Συμβουλευτικής μέσω Διαδικτύου – The Practice of Internet Counseling», στην ιστοσελίδα του, αναφέρει ότι «εμπόδια, όπως η μεγάλη απόσταση από Υπηρεσίες Συμβουλευτικής, ο γεωγραφικός χωρισμός ενός ζευγαριού, η περιορισμένη κινητικότητα ως αποτέλεσμα μιας αναπηρίας, μπορεί να επιβάλλουν την παροχή συμβουλευτικής από απόσταση. Επιλογές, όπως ο προγραμματισμός συνεδριών συμβουλευτικής εκτός του ωραρίου των υπηρεσιών αυτών ή η παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών στον τόπο διαμονής ή εργασίας του πελάτη, μπορούν να κάνουν τη διαδικασία από απόσταση πιο άνετη σε σχέση με τη συμβατική της μορφή».

Το αυξανόμενο ενδιαφέρον για την Τηλεσυμβουλευτική έχει οδηγήσει στη δημιουργία σχετικών επιστημονικών και επαγγελματικών φορέων και στη διατύπωση οδηγιών ή κανόνων που πρέπει να διέπουν τη διαδικασία αυτή. Οι κανόνες αυτοί έχουν ως βάση τις αρχές δεοντολογίας κατά την άσκηση της συμβατικής Συμβουλευτικής, αλλά παράλληλα επιδιώκεται να αντιμετωπιστούν τα δεδομένα της νέας κατάστασης που διαμορφώνεται με τη χρήση των νέων τεχνολογιών.
Ο Σύμβουλος, ανεξαρτήτως της βασικής ακαδημαϊκής προέλευσής του, δε θα πρέπει να αντιμετωπίζει τις νέες τεχνολογίες με δέος, αλλά ως ένα ακόμα καινούργιο «εργαλείο» για τη δουλειά του, ένα νέο πεδίο δράσης και μια γοητευτική πρόκληση. Κατανοώντας τις δυνατότητες του εργαλείου αυτού και αξιολογώντας τα θετικά και τα αρνητικά στοιχεία του θα πρέπει να αποφασίσει το πεδίο, την έκταση και τον τρόπο με τον οποίο θα το χρησιμοποιήσει (Δημητρόπουλος, 2006).

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα http://www.e-psychology.gr/, Σεπτέμβριος, 2010

Aπαραίτητος όσο ποτέ ο επαγγελματικός επαναπροσανατολισμός!

Aπαραίτητος όσο ποτέ ο επαγγελματικός επαναπροσανατολισμός ...

Καταλυτικός ο ρόλος του προς όφελος των επιχειρήσεων αλλά και των εργαζομένων
Tης Χριστινας Δαμουλιανου / xd@kathimerini. gr

«Αυτός που σήμερα θα επενδύσει στο ανθρώπινο δυναμικό μπορεί να προσελκύσει πολύ καλούς ανθρώπους. Αλλάζουν πολλά πράγματα. Αρα και η μορφή της εργασίας. Ενώ η διά βίου εργασία τείνει να εξαλειφθεί. Μιλάμε για σύνθετους ρόλους. Και είναι αυτονόητο πως η έμφαση δίδεται στις πωλήσεις. Αρα τα στελέχη, σε όποια θέση και αν εργάζονται, πρέπει να έχουν “sales culture”. Και αυτό είναι κάτι που πρέπει να συνειδητοποιηθεί από όλους. Συμβαίνει επίσης και το εξής παράδοξο: παρά την πληθώρα προσφοράς εργασίας, οι εταιρείες δεν βρίσκουν τα στελέχη που θέλουν».

Για το πλήρες κείμενο πατήστε εδώ

Συζυγική Εξουθένωση: Πώς την αντιλαμβανόμαστε και πώς την προλαμβάνουμε;

Tα συμπτώματα της συζυγικής εξουθένωσης γίνονται αντιληπτά σε σωματικό, συναισθηματικό και πνευματικό επίπεδο (Pines, 1996).

• Σωματική Κόπωση
Η σωματική κόπωση που προκαλείται από την εξουθένωση των ζευγαριών εμφανίζεται ως μία χρόνια κόπωση που δεν ανακουφίζεται από τον ύπνο. Τα θύματα της εξουθένωσης ξυπνούν κουρασμένα, έχουν προβλήματα στο στομάχι και κυρίως στον ύπνο. Συχνά δεν μπορούν να κοιμηθούν ενώ όταν τελικά το κατορθώσουν, καταδιώκονται από εφιάλτες.

• Συναισθηματική Κόπωση
Τα ζευγάρια που βιώνουν συζυγική εξουθένωση αισθάνονται συναισθηματική απογοήτευση και είναι πεπεισμένοι ότι δεν υπάρχει ελπίδα για αυτούς ή τη σχέση τους. Η ζωή τους μοιάζει να μην έχει νόημα και συνοδεύεται συχνά από κατάθλιψη με αποτέλεσμα να τους απομένει ελάχιστη ενέργεια για τη δουλειά και τα παιδιά. Παρόλο που υπάρχουν αυτά τα προβλήματα , δεν έχουν τη δύναμη να αλλάξουν την κατάσταση και έχουν παραιτηθεί από την ιδέα να αλλάξουν το σύντροφό τους ή τον εαυτό τους. Δεν ελπίζουν στην αλλαγή και σε ακραίες περιπτώσεις μπορεί να οδηγηθούν σε τάσεις αυτοκτονίας.

• Πνευματική Κόπωση
Η πνευματική κόπωση εκδηλώνεται με μειωμένη αυτογνωσία και μία αρνητική διάθεση απέναντι σε οτιδήποτε αφορά στη σχέση και ειδικότερα στο σύντροφο. Όταν αρχίζει η φθορά της σχέσης, οι δύο σύντροφοι αποκτούν μια οδυνηρή συνείδηση όλων των μικρών πραγμάτων που κάνει ο άλλος και που τους ενοχλούν. Η υπομονή τους σε τέτοιες συμπεριφορές εξαντλείται. Ωστόσο, η απογοήτευση δεν περιορίζεται στο σύντροφο αλλά αφορά και στον εαυτό τους. Υπάρχει ένα έντονο συναίσθημα προσωπικής αποτυχίας, της αποτυχίας να διατηρήσουν τη σχέση τους.

Ορισμένοι παράγοντες που μπορούν να προλάβουν τη φθορά στη σχχέση των ζευγαριών είναι:
Εύρος Διαφορετικότητας: Όσο μεγαλύτερο εύρος διαφορετικότητας υπάρχει σε μία σχέση τόσο χαμηλότερο είναι το επίπεδο της φθοράς. Η διαφορετικότητα βρίσκεται μεταξύ υπερφόρτισης και ανίας. Στην περίπτωση της υπερφόρτισης το άτομο διακρίνει μεγάλο εύρος διαφορετικότητας σε σχέση με το σύντροφό του, γεγονός που μπορεί να δημιουργήσει άγχος και πίεση ενώ τα πολύ χαμηλά επίπεδα διαφορετικότητας τα βιώνει ως ανία και ενόχληση. Το βέλτιστο επίπεδο διαφέρει από άτομο σε άτομο και απαιτεί διαρκή τόνωση (Duffy, 1962). Ο τρόπος που τα ζευγάρια εισάγουν τη διαφορετικότητα στη σχέση τους διαφέρει όσο και τα ζευγάρια. Οποιαδήποτε μορφή κι αν έχει η διαφορετικότητα των συντρόφων είναι βέβαιο ότι κάνει τη ζωή του ζευγαριού πιο ενδιαφέρουσα με αποτέλεσμα να αυξάνεται η συναισθηματική διέγερση και να ανανεώνεται η σχέση.


Εκτίμηση: Όπως αποδεικνύεται, η εκτίμηση προστατεύει τους συντρόφους από την εξουθένωση. Η αίσθηση εκτίμησης και αναγνώρισης κάνει τους ανθρώπους να αισθάνονται καλά ενώ η αχαριστία να αισθάνονται άσχημα με τον εαυτό τους και θυμό και αγανάκτηση για το πρόσωπο που τους επικρίνει. Οι περισσότεροι διαθέτουν την ικανότητα να συμπεριφερθούν με τρόπο θερμό ή ψυχρό, ευχάριστο ή ενοχλητικό. Όταν οι άλλοι μας αντιμετωπίζουν ζεστά και χαριτωμένα, αυτό από μόνο του, μας κάνει περισσότερο ζεστούς και ευχάριστους μέσα από τη δύναμη της αυτοεκπληρούμενης προφητείας (Snyder, 1979). Στο σύστημα του ζευγαριού όσο περισσότερη αναγνώριση προσφέρουν οι σύντροφοι μεταξύ τους, τόσο πιο ανταποδοτικό είναι το σύστημα αυξάνοντας έτσι αυτό που τελικά προσλαμβάνει ο κάθε ένας σύντροφος.

Ευκαιρίες για Αυτοπραγμάτωση: Όσο περισσότερες ευκαιρίες για αυτοπραγμάτωση και προσωπική ανάπτυξη προσφέρει ένα περιβάλλον σε ένα ζευγάρι τόσο λιγότερες είναι και οι πιθανότητες της συζυγικής εξουθένωσης. Κατά τον Maslow (1962), το άτομο διαθέτει ως βασικό ανθρώπινο κίνητρο μία εσωτερική δύναμη προς την πραγμάτωση των ανθρώπινων δυνατοτήτων του. Ο Carl Rogers αναφέρει ότι «σε κάθε οργανισμό συμπεριλαμβανομένου και του ανθρώπου, υπάρχει μια εσωτερική ροπή προς μια εποικοδομητική πραγμάτωση των έμφυτων δυνατοτήτων του, μια φυσική τάση προς την ανάπτυξη» (Rogers, 1961). Αξίζει να σημειωθεί ότι η αυτοπραγμάτωση περιλαμβάνει τη συνεχή αλλαγή και ανάπτυξη, η οποία σε ορισμένους ανθρώπους μπορεί να προξενήσει άγχος. Προϋποθέτει άνοιγμα σε νέες εμπειρίες με ένα θετικό, δραστήριο και δημιουργικό τρόπο.

Πέρα από τα παραπάνω περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά που θωρακίζουν το ζευγάρι κατά της φθοράς, σημαντικά είναι οι οικογενειακές σχέσεις, οι φίλοι και συνεργάτες, η υποστήριξη στις δυσκολίες, η αυτονομία και μία οικία που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες και τις προτιμήσεις των συντρόφων. Ενώ η διαφορετικότητα και η αυτοπραγμάτωση βοηθούν στη διατήρηση της συναισθηματικής διέγερσης, η εκτίμηση και η υποστήριξη δυναμώνουν την αφοσίωση.