Συγκινησιακά Εστιασμένη Θεραπεία Ζεύγους

Συγκινησιακά Εστιασμένη Θεραπεία – (Emotionally Focused Therapy)

Το EFT είναι μια συγκινησιακά εστιασμένη προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία του ζεύγους και της οικογένειας. Είναι ένα μοντέλο θεραπείας που εστιάζει στα συναισθήματα ως κατευθυντήρια δύναμη στις ζωές μας. Ειδικά για τα ζευγάρια, έχει εξελιχθεί σε ένα διεθνώς αναγνωρισμένο μοντέλο θεραπείας.

  

  

EFT Greek Network: http://eft.net.gr/

Πότε Δυο Άνθρωποι Ερωτεύονται;

Όλη μας η ζωή περιστρέφεται γύρω από σχέσεις και η πραγματική ευτυχία αφορά το πόσο κοντά και αγαπημένα νιώθουμε όταν είμαστε μαζί με τους άλλους, είτε είναι φίλοι, είτε ερωτικοί σύντροφοι είτε οι γονείς μας.

Ο έρωτας, το απόλυτο συναίσθημα. Ο Νίτσε είχε πει πως «οι ερωτευμένοι είναι τρελοί» και κατά μία έννοια είχε δίκιο. Όταν είμαστε ερωτευμένοι αλλάζει ο τρόπος που νιώθουμε και αντιλαμβανόμαστε τη ζωή. Όμως πότε δυο άνθρωποι ερωτεύονται;

Υπάρχουν συνθήκες που βοηθούν το να ερωτευτούμε; Άραγε τα ετερώνυμα πραγματικά έλκονται;

Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν τον έρωτα

Ας δούμε ποιοι παράγοντες παίζουν ρόλο και βοηθούν ώστε να ερωτευτούν δυο άνθρωποι:

1^ος Παράγοντας: Ο Συγχρονισμός (timing)

Κανείς μπορεί να ερωτευθεί όταν δεν το περιμένει καθόλου, από απλή τύχη ή σύμπτωση. Ένας ιδανικός σύντροφος μπορεί να κάθεται δίπλα σου στο πάρτι αλλά να μην τον προσέξεις αν είσαι απασχολημένος/-η με θέματα της δουλειάς, ή αν είσαι ήδη σε μια άλλη σχέση ή με κάποιο άλλο τρόπο συναισθηματικά μη διαθέσιμος/-η.

Αν όμως μόλις μπήκες στο κολλέγιο ή μετακόμισες μόνος/-η σε άλλη πόλη, αν πρόσφατα βγήκες από μια μη ικανοποιητική σχέση, αν άρχισες να βγάζεις αρκετά λεφτά για να κάνεις οικογένεια, αν είσαι μόνος-η ή πέρασες μια δύσκολη δοκιμασία ή τέλος αν έχεις παρά πολύ ελεύθερο χρόνο τότε έχεις τις «προδιαγραφές» για να ερωτευθείς. Πιο συγκεκριμένα, οι άνθρωποι που είναι σε συναισθηματική ένταση, είτε από χαρά, άγχος, φόβο, περιέργεια, λύπη είτε από οποιαδήποτε άλλο συναίσθημα έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να ερωτευθούν, είναι πιο ευάλωτοι στο πάθος.

2^ος Παράγοντας: Η Κοντινότητα

Η κοντινότητα μπορεί να παίξει και αυτή τον ρόλο της. Τείνουμε να επιλέγουμε ανθρώπους που είναι κοντά μας.

3^ος Παράγοντας: Το Μυστήριο

Ένας άλλος παράγοντας στην επιλογή συντρόφου είναι το μυστήριο. Έχει φανεί πως και τα δυο φύλα έλκονται από ανθρώπους τους οποίους βρίσκουν μυστηριώδεις. Όπως είχε γράψει και ο Μπωντλαίρ: «Η αγάπη μας για τις γυναίκες είναι σε αναλογία με το βαθμός της ανοικειότητας (strangeness) προς εμάς».

Το αντίθετο είναι επίσης αλήθεια. Η οικειότητα μπορεί να απομακρύνει τις σκέψεις για μια ρομαντική σχέση. Σχεδόν όλα τα άτομα έχουν μια σεξουαλική αποστροφή σε πάρα πολύ οικεία πρόσωπα. Προτιμούν να σχετίζονται με ξένους.

4^ος Παράγοντας: Τα ετερώνυμα έλκονται;

Παρόλο που οι περισσότεροι άνθρωποι ανά τον κόσμο που νιώθουν ερωτική έλξη για «αγνώστους» μη οικείους, επιλέγουν να έχουν αυτούς που έχουν την ίδια εθνότητα, το ίδιο κοινωνικό, θρησκευτικό και οικονομικό υπόβαθρο, ίδιο βαθμό νοημοσύνης και παρόμοιες συμπεριφορές, προσδοκίες, αξίες, ενδιαφέροντα και παρόμοιες κοινωνικό- επικοινωνιακές δεξιότητες.

5^ος Παράγοντας: Η Συμμετρία

Η τάση μας να επιλέγουμε ανθρώπους με «καλές» αναλογίες είτε στο πρόσωπο είτε στο σώμα.

6^ος Παράγοντας: «Μου θυμίζεις κάποιον που ήξερα όταν ήμουνα παιδί…»

Άνθρωποι που αγαπήσαμε και μας φρόντισαν καταγράφονται ως θετικά μοντέλα και πολλές φορές στην ενήλικη ζωή μας ο/η σύντροφος μας μπορεί να έχει στοιχεία αυτού του ανθρώπου πχ ενός αδελφού που μας φρόντιζε, του πατέρα, της γυναίκας που μας κρατούσε όταν ήμασταν παιδιά κτλ.

Κλείνοντας, ας μην ξεχνάμε πως η πλειοψηφία των παραπάνω παραγόντων, μας επηρεάζουν χωρίς να τους αντιλαμβανόμαστε και όπως τα περισσότερα πράγματα στη ζωή, έτσι και ο έρωτας έρχεται χωρίς να τον περιμένουμε γιατί στον έρωτα όλα είναι πιθανά!

 
Πηγή: http://www.eramoulaki.gr

"Τι βλέπεις στα μάτια του όταν τον κοιτάζεις;" Μετά από 56 χρόνια γάμου απαντά...

Ο Bob και η Kim είναι ένα αγαπημένο ζευγάρι που είναι παντρεμένοι εδώ και 56 χρόνια. Στο σύντομο βίντεο που έγινε στα πλαίσια καμπάνιας της Hallmark για την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου, μιλούν ο ένας για τον άλλον και στη συνέχεια κάθονται και βλέπουν τις mini συντεύξεις μαζί.

Μεταξύ άλλων απαντούν στις ερωτήσεις:

- Πώς θα περιέγραφες τα συναισθήματά σου για τον αγαπημένο σου, χωρίς να χρησιμοποιήσεις τη λέξη αγάπη;

και

- Τι βλέπεις στα μάτια του όταν τον κοιτάζεις;
Πηγή: http://mikroimegaloi.gr/blog/ti-vlepeis-sta-matia-tou-otan-ton-koitazeis

Συναισθηματική αποκάλυψη: Η οδός για μία ψυχικά υγιή σχέση

Αυτή τη στιγμή σε όλο τον κόσμο και σε πολλές διαφορετικές γλώσσες και πολιτισμούς, υπάρχουν πολλά ζευγάρια που συζητούν κάπως έτσι:  

Γυναίκα: «Γιατί δεν μπορείς να μου τηλεφωνήσεις όταν πρόκειται να αργήσεις;» 

Άνδρας: «Κάτι προέκυψε στην δουλειά. Δεν είναι δα και τόσο τρομερό!» 

Γυναίκα: «Σε περίμενα! Όλοι σε περιμέναμε. Μαγείρεψα και δείπνο!» 

Άνδρας: «Αφού σου έχω πει, ας τρώτε χωρίς εμένα αν δεν είμαι εκεί. Γιατί κάνεις τόση φασαρία από το τίποτα;» 

Γυναίκα: «Δεν είναι τίποτα! Μου υποσχέθηκες ότι θα με πάρεις τηλέφωνο! Αυτό δείχνει ασέβεια. Ετοιμάζω το δείπνο και δεν το εκτιμάς ή δε σε νοιάζει. Απλά σκέφτεσαι μόνο τον εαυτό σου». 

Ο Άντρας (με αηδία): «Γιατί δεν μπορείς να χαλαρώσεις λίγο;»

Μήπως αυτό σας ακούγεται οικείο; Είσαι εσύ που ετοιμάζει το δείπνο σε αυτό το σενάριο και κρυφά αναρωτιέσαι μήπως είσαι όντως «υπερβολική», όπως ο σύζυγός σου κάνει να φαίνεσαι και να ακούγεσαι;  Μήπως ντρέπεσαι κρυφά γιατί δεν είσαι σε θέση να «χαλαρώσεις»; Λοιπόν, είναι απολύτως φυσιολογικό και υπάρχουν αρκετοί συναρπαστικοί ψυχολογικοί όροι για τους οποίους δικαιολογημένα αντιδράτε με τον τρόπο που το κάνετε.

Ανατρέχοντας στην θεωρία προσκόλλησης

Μεταξύ 1960 και 1970, ο John Bowlby, Άγγλος ψυχίατρος και ψυχαναλυτής, ανέπτυξε τη Θεωρία της Προσκόλλησης ή Δεσμού (Attachment theory) η οποία εξηγεί τη δυναμική των ανθρώπινων σχέσεων καθώς και τις όποιες ανασφάλειες μπορεί να υπάρχουν σε αυτές. Με απλά λόγια, η θεωρία αυτή πρεσβεύει ότι η σχέση που είχαμε ως βρέφη με τους γονείς μας ή με τους ανθρώπους που μας φρόντιζαν, παίζει καθοριστικό ρόλο στο πώς θα σχετιζόμαστε σε όλες τις σχέσεις μας στο μέλλον και κατά συνέπεια τι βαθμό οικειότητας θα θέλουμε να καλλιεργήσουμε μέσα σε αυτές.

Μάλιστα, προς το τέλος της δεκαετίας του 80, η θεωρία της προσκόλλησης, επεκτάθηκε και στις ενήλικες σχέσεις, διατυπώνοντας ότι υπάρχουν τέσσερις  βασικοί  τύποι προσκόλλησης, τέσσερις δηλαδή βασικοί τρόποι με τους οποίους σχετιζόμαστε με τους άλλους ως ενήλικες.

Αναλυτικότερα, οι τέσσερις  παρακάτω τύποι  προσκόλλησης/δεσμού:

 1ος τύπος: Αγχώδης / Εμμονικός Tύπος

«Θέλω να έχω απόλυτη συναισθηματική οικειότητα με τους άλλους αλλά συχνά βρίσκω ότι οι άλλοι είναι απρόθυμοι να έρθουν όσο κοντά όσο θα ήθελα. Δεν νιώθω άνετα όταν δεν έχω στενές σχέσεις αλλά μερικές φορές ανησυχώ ότι οι άλλοι δε με εκτιμούν τόσο όσο τους εκτιμώ εγώ».

2ος τύπος : Απορριπτικός- αποφευκτικός δεσμός:

«Νιώθω άνετα χωρίς στενές συναισθηματικές σχέσεις. Είναι πολύ σημαντικό για μένα να αισθάνομαι ανεξάρτητος και  αυτάρκης και προτιμώ να μη βασίζομαι στους άλλους ή να αφήνω τους άλλους να βασίζονται σε  μένα».

3ος τύπος : Φοβικός-αποφευκτικός δεσμός:

«Νιώθω άβολα να έχω στενές σχέσεις με άλλους. Θέλω  συναισθηματικά στενές σχέσεις αλλά το βρίσκω δύσκολο να εμπιστεύομαι ή να βασίζομαι πάνω τους. Κάποιες φορές ανησυχώ ότι θα πληγωθώ εάν αφήσω τον εαυτό μου να έρθει πολύ κοντά με κάποιον».

4ος τύπος:  Ασφαλής δεσμός:

«Είναι σχετικά εύκολο για μένα να έχω στενές συναισθηματικές σχέσεις . Νιώθω άνετα να βασίζομαι στους άλλους και να βασίζονται σε μένα. Δεν ανησυχώ ότι θα μείνω μόνος/η ή ότι οι άλλοι δε με αποδέχονται».

Εάν διαλέξατε τον τέταρτο τύπο, τότε ανήκετε στο 50% των ενηλίκων που νιώθουν τη σιγουριά ότι μπορούν να αγαπηθούν και αισθάνονται άνεση με τις στενές συναισθηματικές σχέσεις χωρίς να αποφεύγουν την οικειότητα  ή να την αναζητούν σε υπερβολικό βαθμό. Υπολογίζεται ότι το υπόλοιπο 50%, ανήκει σε έναν από τους υπόλοιπους  τρείς ανασφαλείς  τύπους προσκόλλησης, είτε δηλαδή αποφεύγουν την οικειότητα, είτε γίνονται εξαρτητικοί και φοβικοί όταν η σχέση είναι στενή είτε δεν εμπιστεύονται ποτέ απόλυτα τους συντρόφους τους.

Ο αγχώδης/τύπος εμμονής είναι και ο πιο εξαρτητικός της παρέας. Υπολογίζεται ότι το ένα δέκατο των ανθρώπων διαμορφώνουν αυτό τον τύπο προσκόλλησης. Επιθυμία τους είναι να έχουν πολύ στενές σχέσεις αλλά αισθάνονται ότι κανείς δεν είναι ποτέ τόσο κοντά τους όσο θα ήθελαν να είναι. Χωρίς οικείες σχέσεις, αισθάνονται μοναξιά και δυσφορία.

Αναζητούν την απόλυτη δέσμευση και συνεχή στοργή. Συχνά τείνουν να εξιδανικεύουν τους συντρόφους , να έχουν έντονο φόβο εγκατάλειψης  κι όταν τελειώνει μια σχέση, βρίσκουν εξαιρετικά δύσκολο να αποδεχτούν το γεγονός. Όσον αφορά τη σεξουαλική ζωή αρέσκονται στην ανοιχτή έκφραση στοργής, τις αγκαλιές και τα χάδια σε αντίθεση με τον Αποφευκτικό τύπο  που προτιμά λιγότερες συναισθηματικές εκδηλώσεις όπως θα δούμε παρακάτω.

Περίπου το ένα πέμπτο των ανθρώπων σχετίζονται με τους άλλους αποφευκτικά/ απορριπτικά. Οι άνθρωποι αυτοί τείνουν να χρειάζονται  να είναι αυτάρκεις και αποφεύγουν να βασίζονται σε άλλους ή να αφήνουν να βασίζονται πάνω τους.

Πολλές φορές υποθέτουν ότι οι άλλοι θα είναι εχθρικοί ή απορριπτικοί και επειδή ακριβώς περιμένουν αυτή την αντιμετώπιση, ανταποδίδουν προκαταβολικά επιδεικνύοντας αποστασιοποίηση ή καυστικότητα και ισχυρογνωμοσύνη. Όσον αφορά τη σεξουαλική ζωή, η αποφευκτική γυναίκα τείνει να μην έχει πολλούς συντρόφους ενώ ο άνδρας είναι πιο ενεργός. Πάντως και τα δύο φύλα τείνουν να μην ευνοούν τη ρομαντική πλευρά του σεξ προτιμώντας πρακτικές που περιλαμβάνουν λιγότερη συναισθηματική επαφή.

Ο Φοβικός-Αποφευκτικός τύπος παρατηρείται στο  ένα πέμπτο των ανθρώπων. Οι άνθρωποι αυτοί έχουν ανάμεικτα συναισθήματα για τις κοντινές σχέσεις. Από τη μία θέλουν συναισθηματικά στενές σχέσεις, από την άλλη, δεν μπορούν να εμπιστευτούν εύκολα ή να βασιστούν στους άλλους. Ο τρόπος συσχετισμού με τους άλλους είναι κάπως απρόβλεπτος και συχνά έχουν αρνητικές εντυπώσεις όχι μόνο για τους εαυτούς τους αλλά και για τους συντρόφους τους.

Ο Ασφαλής τύπος προσκόλλησης συναντάται στο 50% των ανθρώπων. Τα άτομα με ασφαλή τύπο, μπορούν εύκολα να πλησιάσουν τους άλλους σε μια σχέση και να χαρούν την οικειότητα. Δεν έχουν δυσκολία στο να βασίζονται στους άλλους και επιτρέπουν να βασίζονται πάνω τους.

Ταυτόχρονα,  δεν ανησυχούν για το αν θα γίνουν αποδεκτοί ή για το αν θα μείνουν μόνοι.  Τα ζευγάρια στα οποία και οι δύο σύντροφοι έχουν ασφαλή τύπο προσκόλλησης, έχουν και τις λιγότερο αρνητικές σχέσεις-λιγότερη κριτική, λιγότερες διαμάχες και περισσότερη αποδοχή, κατανόηση και φιλικότητα.

Με βάση τη θεωρία της προσκόλλησης, παρατηρούμε ότι αυτό που κοινά ονομάζουμε «φόβος της οικειότητας» προέρχεται ουσιαστικά από δύο άλλους φόβους οι οποίοι ίσως έχουν δημιουργηθεί από τις πρώτες κιόλας σχέσεις με τους γονείς μας και πιθανώς ενισχυθεί από μετέπειτα εμπειρίες: τον φόβο της απόρριψης / εγκατάλειψης και τον φόβο ότι θα γίνουμε αντικείμενο ελέγχου και εισβολής από τον άλλο με  αποτέλεσμα να χάσουμε τον εαυτό μας. Όταν οι φόβοι αυτοί ενισχυθούν, μπορεί να αποκτήσουν τεράστιες διαστάσεις , με αποτέλεσμα το άτομο, να αποφεύγει τη σύναψη στενών σχέσεων.

Για να αντιμετωπίσετε τον φόβο της οικειότητας

Α) Αναγνωρίστε ποιοί παράγοντες  σας αποτρέπουν από τα να αισθάνεστε άνετα με την οικειότητα και επίσης καθορίστε τι είναι αυτό που πραγματικά θέλετε από μια σχέση.

Β) Κατανοήστε ότι αυτό που συντηρεί τους φόβους σας είναι ότι πιθανώς δεν ξέρετε πώς να τους χειριστείτε .Για παράδειγμα, όσον αφορά το φόβο της εγκατάλειψης/απόρριψης ,θυμηθείτε ότι όσο ζητάτε την επιβεβαίωση των άλλων για να καθορίσετε τη δική σας αξία, τόσο περισσότερο θα αισθάνεστε «χαμηλή αυτοεκτίμηση» όταν η επιβεβαίωση δε σας προσφέρεται. Αντίθετα, όταν η αυτοεκτίμηση πηγάζει από μέσα σας, δεν θα παίρνετε την απόρριψη τόσο προσωπικά ούτε θα χρειάζεστε τους άλλους για να νιώσετε ότι αξίζετε.

Γ) Εάν συχνά φοβάστε ότι οι άλλοι θα σας ελέγξουν, ή θα σας «πνίξουν», με αποτέλεσμα να χάσετε τον εαυτό σας, καταλήγοντας να κρατάτε απόσταση στις σχέσεις σας, μιλήστε στον/στην  σύντροφό σας για τα θέλω σας και θέστε τα όρια σας ξεκάθαρα. Είναι στο χέρι σας να μην επιτρέψετε να γίνει αυτό που φοβάστε και ταυτόχρονα να έχετε υγιείς, ισορροπημένες σχέσεις.

 Έτσι, εάν πάντα πιάνετε τον εαυτό σας να αναρωτιέται εάν ο/η σύζυγός σας  σας αγαπά, αν ρωτάτε επανειλημμένα αν σας σκέφτεται και έχετε την τάση να είστε ανήσυχος/η μέσα στις σχέσεις, τότε πιθανότατα αυτό να σας απασχολεί όλη την ώρα. Σαν παιδί, πιθανότατα μάθατε ότι ο γονέας δεν ήταν αξιόπιστος και αν σας αγαπούσε, δεν είχε μυηθεί στις συναισθηματικές ανάγκες σας. (Πιθανότατα και εκείνος που σας μεγάλωσε, να μεγάλωσε με τον ίδιο τρόπο από τους δικούς του γονείς.)

Εάν ο σύντροφός σας παραπονιέται ότι είστε αποστασιοποιημένος/η, και απαθής,  υπερήφανος για τον εαυτό σας που δεν  χρειάζεστε κανέναν, είναι πιθανό να είστε αποφευκτικός/ή. Πιθανότατα έχετε μάθει από τον πρωταρχικό φροντιστή, αν και σας αγαπούσε, κυρίως ήθελε να είστε αυτόνομοι, να κάνετε το δικό σας μόνοι σας και δεν ήταν τόσο συναισθηματικά ανοιχτός. (Και πάλι, το πιο πιθανό έτσι έμαθε και ο ίδιος από τους δικούς του γονείς.)

Εάν γνωρίζετε ότι ο/η σύζυγός σας, σας αγαπά και νιώθετε άνετα και εύκολα να εκφράζετε την αγάπη σας αντίστοιχα και σε εκείνον/η, είστε ασφαλής. Ο άνθρωπος που σας μεγάλωσε ήταν ανοιχτός, στοργικός, υποστηρικτικός και αξιόπιστος ότι θα είναι εκεί για σας.

Αν την ώρα που διαβάζετε ακριβώς αυτό το τελευταίο και διστάσατε καθώς σκεφτόσασταν ότι, με τον κατάλληλο σύντροφο θα ενεργήσετε πιθανώς διαφορετικά, δηλαδή με ασφάλεια όπως «Ο Ασφαλής τύπος προσκόλλησης», μάλλον θα πρέπει να επιλέξετε μία από τις άλλες κατηγορίες.

Η προσκόλληση πανικού

Έτσι, τώρα έρχεται η ιδέα της προσκόλλησης πανικού. Σύμφωνα με το βιβλίο "Hold Me Tight" της Dr. Sue Johnson, ο τύπος αυτός βρίσκεται στο επίκεντρο όλων των συγκρούσεων μεταξύ των συντρόφων. Τι σημαίνει αυτό;  Στο παράδειγμα του διαλόγου,  το ζεύγος μάλωνε μεν για το δείπνο, όμως κάτω από την επιφάνεια, όπως θα μπορούσε να μαντέψει κανείς, αγωνίζονται για να ακουστούν από το σύντροφό τους και να νιώσουν ότι η σχέση είναι ισχυρή και ασφαλής. Οι σύντροφοι των οποίων επανειλημμένα απασχολούν τις σκέψεις τους με αυτό, είναι πιθανότερο να χρειάζονται αυτή τη διαβεβαίωση και τείνουν συνέχεια να αναρωτιούνται σχετικά με το αν ο σύντροφός τους αγαπά.  Εξίσου το ίδιο τείνουν να χρειάζονται διαβεβαίωση εκείνοι των οποίων οι σύντροφοι είναι αποφευκτικοί  και ως εκ τούτου, θεωρούν ότι είναι δύσκολο να εκφραστούν συναισθηματικά.

Η προσκόλληση πανικού είναι το ίδιο πράγμα με αυτό που συμβαίνει όταν ένα μωρό αισθάνεται ότι η μητέρα του το κοιτάζει ανέκφραστη, γνωστό και ως ακινησία προσώπου. Όταν το μωρό δεν παίρνει καμία συναισθηματική και οπτική ανάδραση από τη μητέρα του ότι το αγαπά και είναι εναρμονισμένο με αυτό, θεωρεί ότι η σχέση δεν είναι ασφαλής και αυτό του προκαλεί πανικό. Γιατί; Επειδή αυτό είναι ένα θηλαστικό και τα θηλαστικά χρειάζονται σχέσεις για να επιβιώσουν. Για παράδειγμα, ένα μωρό ενός έτους  δεν θα πάει πολύ μακριά χωρίς την μητέρα του, αυτός είναι ο λόγος που έχει εξελικτικά κίνητρα για να είναι στοργικός.

Οι ρομαντικές σχέσεις, σε ένα βαθύ επίπεδο, έχει συναισθηματικούς παραλληλισμούς με τις σχέσεις γονέα-παιδιού. Αυτό που χρειαζόμαστε από τον σύντροφό μας, ως εκ τούτου, είναι να αισθανόμαστε ότι μας αγαπούν, ότι μας εκτιμούν, και ότι είμαστε σημαντικοί γι αυτούς. Θέλουμε να νιώθουμε ότι μας «βλέπουν» και ότι η σχέση μας είναι ασφαλής και αξιόπιστη.

Για παράδειγμα στο τέλος του δείπνου (στον αρχικό διάλογο που είδαμε πιο πάνω), η γυναίκα δεν γνωρίζει ότι βιώνει μια αρχέγονη κατάσταση πανικού. Μπορεί ακόμη και να αναρωτιέται, «τι στο καλό συμβαίει λάθος με μένα, φρικάρω γιατί εκείνος αργοπορεί να επιστρέψει για δείπνο; Χρειάζομαι σίγουρα κάποιο ηρεμιστικό ή κάτι τέτοιο». Αλλά, η αντίδρασή της είναι απόλυτα λογική δεδομένου των ακυρωτικών απαντήσεων που εισπράττει από τον σύζυγό της. Απορρίπτει τα συναισθήματά της και αυτό είναι που κλιμακώνει τον πανικό της, επειδή νιώθει ότι εκείνος δεν την «βλέπει» , ότι δεν την καταλαβαίνει ή δεν εκτιμάει την αξία της. Σε αυτό το σημείο είναι σημαντικό να καταλάβουμε τι λέγεται κάτω από την επιφάνεια καθώς η συνομιλία ξεδιπλώνεται.

•  Γυναίκα: «Γιατί δεν μπορείς να μου τηλεφωνήσεις όταν επρόκειτο να αργήσεις;»

Τι εννοεί: Σου έχω πει αυτό με ενοχλεί και όταν το κάνεις ξανά και ξανά, φοβάμαι ότι στην πραγματικότητα δεν με ακούς καθόλου. Νιώθω πως η γνώμη μου και ως εκ τούτου εγώ ως άτομο, σημαίνει πολύ λίγα για εσένα και στην πραγματικότητα αυτό με κάνει να νιώθω ότι η σχέση αυτή δεν είναι καθόλου ασφαλής.

•  Άνδρας: «Κάτι προέκυψε στην δουλειά. Δεν είναι δα και τόσο τρομερό!»

Τι εννοεί: Ωχ, άντε πάλι, αν υπερασπιστώ τον εαυτό μου τότε μάλλον θα σταματήσει να μου επιτίθεται και μπορεί  να έχουμε μια ωραία βραδιά.

• Γυναίκα: «Σε περίμενα! Όλοι σε περιμέναμε. Μαγείρεψα και δείπνο!»

Τι εννοεί: Εξακολουθείς ακόμα όμως να μη με καταλαβαίνεις. Δεν με ακούς. Φοβάμαι ότι αυτό σημαίνει ότι δεν σε νοιάζει για μένα και τη σχέση μας.

• Άνδρας: «Αφού σου έχω πει, ας τρώτε χωρίς εμένα αν δεν είμαι εκεί. Γιατί κάνεις τόση φασαρία από το τίποτα;»

Τι εννοεί: Αν υπερασπιστώ τον εαυτό μου, αγνοήσω ή αρνηθώ και ελαχιστοποιήσω το συμβάν,  ίσως με αφήσει ήσυχο. Μισώ να την απογοητεύω. Αυτή η νύχτα είναι χαμένη.

• Γυναίκα: «Δεν είναι τίποτα!? Μου υποσχέθηκες ότι θα με πάρεις τηλέφωνο! Αυτό δείχνει ασέβεια. Μαγειρεύω δείπνο και είναι σαν να μην το εκτιμάς ή να μην σε νοιάζει. Απλά σκέφτεσαι μόνο τον εαυτό σου!»

Τι εννοεί: Είμαι σε πανικό εδώ! Είναι τόσο ενοχλητικό για μένα ότι δεν φαίνεται να αντιλαμβάνεσαι το πόσο άσχημα νιώθω. Δεν παρατηρείς τον πόνο μου καθόλου. Μάλλον δεν σημαίνω τίποτα για σένα.

•  Άνδρας: «Γιατί δεν μπορείς να χαλαρώσεις λίγο;»

Τι εννοεί: Σε παρακαλώ ας τελειώνουμε με αυτό. Μισώ όταν θυμώνει και φέρεται έτσι σαν και τώρα γιατί δεν ξέρω τι να κάνω, τι να της πω και πώς να φερθώ όταν την βλέπω να κάνει έτσι. Με φοβίζει όταν είναι θυμωμένη επειδή μια μέρα θα μπορούσε απλώς να αποφασίσει να θέσει τέλος στην σχέση μας.

Και οι δύο σε αυτή την περίπτωση βιώνουν πανικό! Η σύζυγος αγχωτική, ο σύζυγος αποφευκτικός και οι δύο νιώθουν πανικό λόγω της σύγκρουσης. Ο πανικός του άντρα ενεργοποιείται από το θυμό της συζύγου και αντίστοιχα ο δικός της πανικός ενεργοποιείται από την απορριπτική του στάση. Αλλά και οι δύο φοβούνται ότι η σχέση τους είναι σε κίνδυνο και γι’ αυτό αντιδρούν κατ’ αυτό τον τρόπο εξαιτίας αυτού του φόβου.

Εάν όμως γνωρίζατε από πριν τον τύπο πανικού προσκόλλησης που βιώνεται τώρα, μπορείτε να φανταστείτε ότι η συζήτηση θα μπορούσε να είναι σε θέση να πάει κάπως έτσι:

• Γυναίκα: «Αυτό με κάνει να νιώθω πραγματικά άσχημα όταν δεν ενημερώνεις, δεν μου τηλεφωνείς για να μου πεις ότι θα αργήσεις».
• Άνδρας: «Εντάξει, καταλαβαίνω. Βλέπω γιατί είσαι αναστατωμένη, από τη στιγμή που μαγειρεύεις το δείπνο και τα σχετικά...»
• Γυναίκα: «Ναι, έχω μόλις αρχίσει να αναρωτιέμαι αν ακόμα νοιάζεσαι για μένα. Αυτό είναι συνήθως που με αναστατώνει και τότε είναι εκείνη τη στιγμή που με κάνει να φέρομαι έτσι» (θυμωμένα) 
• Άντρας: «Το ξέρω. Μισώ όταν θυμώνεις γιατί με αγχώνει σημαντικά. Αρχίζω να ανησυχώ αν ακόμα θέλεις να είσαι σε αυτή τη σχέση».
• Γυναίκα: «Αυτό σε αναστατώνει; Δεν φαίνεσαι αναστατωμένος, αυτό που εκλαμβάνω από εσένα είναι ότι είσαι ενοχλημένος μαζί μου».
•  Άνδρας: «Ναι, βέβαια αναστατώνομαι. Αν και δεν το δείχνω συνήθως, βέβαια και ανησυχώ όταν είσαι θυμωμένη μαζί μου. Δεν θέλω να τσακωνόμαστε όλη τη νύχτα ή να μην τα πηγαίνουμε καλά. Νιώθω πάρα πολύ ανόητος, γιατί θα ήταν αρκετά εύκολο να σε πάρω τηλέφωνο. Απλώς το ξεχνάω».
• Γυναίκα: «Εντάξει. Θα προσπαθήσω να θυμάμαι ότι απλά το ξεχνάς. Θα προσπαθήσω να μην το παίρνω προσωπικά. Ειδικά αν μου πεις  ότι είχες την πρόθεση να με πάρεις τηλέφωνο και ξεχάστηκες λόγω δουλειάς».
•  Άνδρας: «Και εγώ θα προσπαθώ να σε ενημερώνω όταν πρόκειται να αργήσω».
•  Γυναίκα: «Εντάξει. Ας φάμε τώρα».

Βλέπετε πως όταν μοιράζεστε και επικοινωνείτε μεταξύ σας αυτά που νιώθετε, η συναισθηματική αποκάλυψη είναι η απόδειξη που οδηγεί σε μια βελτιωμένη, υγιή, συναισθηματική και σεξουαλική ζωή.

Και τώρα που γνωρίζετε τον όρο «πανικό προσκόλλησης» εάν για παράδειγμα  το παιδί του φίλου σας ενεργεί αντιδραστικά και θυμωμένα απέναντί τους, μπορείτε να τονίσετε στους ανυποψίαστους γονείς το εξής: «Νομίζω ότι ενεργεί έτσι γιατί αισθάνεται πανικό, οπότε μάλλον θα πρέπει να κλείσετε το τηλέφωνό σας και να αλληλεπιδράσετε μαζί του».

Πηγή: http://www.psychologynow.gr/sheseis/synaisthimatiki-apokalypsi-i-odos-gia-mia-psyhika-ygii-shesi

Η δύναμη της αγάπης στις σχέσεις των ζευγαριών

Η Dr. Sue Johnson είναι διευθύντρια του Ινστιτούτου για τα Ζευγάρια και την Οικογένεια της Οτάβα και του Διεθνούς Κέντρου Αριστείας στο EFT. Ανέπτυξε μια πρωτοποριακή προσέγγιση, το μοντέλο θεραπείας EFT (Emotionally Focused Therapy), το οποίο προέκυψε έπειτα από πολλά χρόνια εμπειρικής δουλειάς με ζευγάρια και οικογένειες. Η προσέγγιση αυτή υποστηρίζει ότι μερικά συναισθηματικά ερεθίσματα είναι ικανά να αλλάξουν τον δεσμό μεταξύ των συντρόφων. Στο βιβλίο της "Κράτα με Σφιχτά: Επτά συνομιλίες για μια ζωή γεμάτη αγάπη" (μτφρ Ρίτα Βεντούρα, Εκδόσεις Gutenberg, 2014)  η Dr. Sue Johnson αναλύει τις σχέσεις των ζευγαριών και τρόπους με τους οποίους η αγάπη μπορεί να τις κρατήσει ζωντανές. Στον επίλογο του βιβλίου, η συγγραφέας κάνει μία σύνοψη όλων αυτών που έμαθε τόσα χρόνια από τα ζευγάρια που συνάντησε στο γραφείο της με σκοπό να σώσουν τη σχέση τους.

Συγκεκριμένα, όπως αναφέρει η ίδια (σελ.283):

• Η ανάγκη μας να έρθουν κοντά μας οι άλλοι όταν τους φωνάζουμε - να μας προσφέρουν ένα ασφαλές λιμάνι- είναι απόλυτη. 
• Η συναισθηματική πείνα είναι μια πραγματικότητα. Όταν κάποιος νιώθει συναισθηματική ερημιά, όταν νιώθει ότι έχει απορριφθεί ή εγκαταλειφθεί, τότε πονάει σωματικά και συναισθηματικά και πανικοβάλλεται. 
• Υπάρχουν πολύ λίγοι τρόποι να τα βγάλουμε πέρα με τον πόνο μας όταν οι πρωταρχικές μας ανάγκες για σύνδεση δεν έχουν ικανοποιηθεί. 
• Η συναισθηματική ισορροπία, η ηρεμία και η πραγματική χαρά είναι τα βραβεία της αγάπης. Το ερωτικό ξεμυάλισμα είναι το βραβείο των μπούφων.
• Δεν υπάρχει τέλεια επίδοση στην αγάπη ή στο σεξ. Όταν έχεις πάθει εμμονή με την επίδοση, τότε φτάνεις σε αδιέξοδο. Αυτό που μετράει είναι η συναισθηματική παρουσία. 
• Στις σχέσεις δεν υπάρχει σχέση αιτίου-αιτιατού, δεν υπάρχουν ευθείες γραμμές, μόνο κύκλοι που οι σύντροφοι δημιουργούν μαζί. Σπρώχνουμε ο ένας τον άλλον σε θηλιές και φαύλους κύκλους σύνδεσης και αποσύνδεσης. 
• Εαν αποφασίσουμε να ακούσουμε τα συναισθήματά μας και να τα χρησιμοποιήσουμε σαν οδηγό, μας λέει ακριβώς τι χρειαζόμαστε. 
• Όλοι μερικές φορές πατάμε το κουμπί του πανικού. Χάνουμε την ισορροπία μας και καταφεύγουμε σε τρόπους αγχωτικού ελέγχου ή αναισθησίας ή απομάκρυνσης. Το μυστικό είναι να μην παραμένουμε σε αυτές τις καταστάσεις. Είναι πολύ δύσκολο για τον/την αγαπημένη σας να σας συναντήσει εκεί. 
• Κομβικές στιγμές σύνδεσης, όταν δηλαδή ένα άτομο πλησιάζει το άλλο και ο άλλος ανταποκρίνεται, χρειάζονται κουραγιο για να επιτευχθούν, όμως είναι μαγικές και μεταμορφώνουν. 
• Είναι σημαντικό να συγχωρήσουμε αυτούς που μας πλήγωσαν και αυτό συμβάινει μόνο όταν ο ένας σύντροφος μπορεί να κατανοήσει την πληγή του και να ξέρει εκείνη τη στιγμή ότι ο αγαπημένος του βρίσκεται σε επαφή μαζί του και να τη συναισθάνεται μαζί του. 
• Η διάρκεια του πάθους είναι εντελώς δυνατή όταν υπάρχει αγάπη. Η απρόβλεπτη θερμότητα του έρωτα έιναι απλά η εισαγωγή. Ένας συντονισμένος δεσμός είναι η συμφωνία. 
• Η παραμέληση θα σκοτώσει τον έρωτα. Ο έρωτας χρειάζεται προσοχή. Όταν γνωρίζεις τις ανάγκες σου για συναισθηματικό δεσμό και όταν ανταποκρίνεσαι σε αυτές του/της αγαπημένου/νης σου, μπορείς να κάνεις έναν δεσμό να διαρκέσει μέχρι "ο θάνατος να μας χωρίσει". 
• Όλα τα κλισέ για την αγάπη - όταν οι άνθρωποι νιώθουν ότι αγαπιούνται αισθάνονται και πιο ελεύθεροι, πιο ζωντανοί και πιο δυνατοί- είναι πολύ πιο αληθινά απ'ότι φανταζόμαστε. 

Το Ντουέτο

Καταπληκτική ταινία μικρού μήκους του Glen Keane για το ντουέτο άνδρας-γυναίκα από τη γέννηση έως την ενηλικίωση...

Η αγάπη είναι μόνο μία, Χόρχε Μπουκάι

Ο καθένας έχει έναν μόνο τρόπο ν’ αγαπάει: τον δικό του.

Μπορώ να κάνω ένα σωρό πράγματα για να σου εκφράσω, να σου δείξω, να σου αποδείξω, να επιβεβαιώσω ή να υποστηρίξω ότι σ’ αγαπώ, όμως, μόνο ένα πράγμα μπορώ να κάνω με την αγάπη μου, κι αυτό είναι να Σ’ ΑΓΑΠΩ, να ασχολούμαι μαζί σου, να εκδηλώνω τα συναισθήματά μου όπως τα νιώθω. Και το πώς τα αισθάνομαι είναι ο δικός μου τρόπος να σ’ αγαπώ.

Μπορείς να το δεχτείς ή μπορείς να το απορρίψεις, μπορείς να καταλάβειςτ τι σημαίνει ή μπορείς να το αγνοήσεις παντελώς. Αυτός, όμως, είναι ο τρόπος μου να σ΄αγαπώ· δεν έχω άλλον.

Ο καθένας έχει έναν μόνο τρόπο ν’ αγαπάει: τον δικό του.

Στο χώρο της ψυχικής υγείας συναντάμε πολλές φορές άτομα που έμαθαν –λανθασμένα και χωρίς να καταλάβουν πώς–, ότι αγάπη είναι να χτυπάς, και καταλήγουν να παντρεύονται κάποιους που τους χτυπούν προκειμένου να αισθανθούν ότι τους αγαπούν (πολλές κακοποιημένες γυναίκες υπήρξαν κακοποιημένες θυγατέρες).

Για αιώνες κακοποιούσαν ή πλήγωναν οι γονείς τα παιδιά τους λέγοντας ότι το κάνουν για το καλό τους: “Εμένα με πονάει περισσότερο που πρέπει να σε δείρω”, λένε συχνά οι γονείς.

Και στα πέντε σου, δεν είσαι σε θέση να κρίνεις αν είναι ή δεν είναι πράγματι έτσι.

Και προσαρμόζεσαι· αλλάζεις συμπεριφορά.

Και εξακολουθείς, πολλές φορές, να τρως ξύλο και να το θεωρείς ωφέλιμο.

Όταν δούλευα με εξαρτημένους, την εποχή που έκανα ειδικότητα στην ψυχιατρική, παρακολουθούσα μια γυναίκα που είχε πατέρα αλκοολικά και παντρεύτηκε με τη σειρά της έναν αλκοολικό άντρα. Τη γνώρισα στην κλινική όπου ο άντρας της ήταν εσωτερικός ασθενής. Επί χρόνια συνόδευε τον σύζυγό της στις ομάδες Ανώνυμων Αλκοολικών στην προσπάθεια να ξεπεράσει τον εθισμό του, από τον οποίο έπασχε για πάνω από δώδεκα χρόνια.

Τελικά, εκείνος κατάφερε να απέχει από το αλκοόλ επί είκοσι τέσσερις μήνες. Τότε ήρθε η γυναίκα του για να μου πει ότι, μετά από δεκαέξι χρόνια γάμου, ένιωθε ότι η αποστολή της είχε λήξει η υγεία του συζύγου της είχε αποκατασταθεί… Εγώ, τότε που ήμουν είκοσι επτά χρόνων και νεοδιορισμένος γιατρός, ερμήνευσα ότι, στην πραγματικότητα, αυτό που ήθελε ήταν να θεραπεύσει τον πατέρα της αντικαθιστώντας τη θεραπεία του πατέρα με αυτή του συζύγου.

Εκείνη είπε: “Μπορεί, τώρα πάντως δεν με συνδέει τίποτα με τον σύζυγό μου. Υπέφερα πολύ από τον αλκοολισμό του, αλλά έμεινα κοντά του για να μην τον εγκαταλείψω στη μέση της θεραπείας τώρα όμως δεν θέλω να ξέρω τίποτα πια γι’ αυτόν”.

Πράγματι, χώρισαν. Ένα χρόνο αργότερα, τελείως τυχαία, κάπου αλλού συναντηθήκαμε με τη γυναίκα αυτή που είχε κάνει μια καινούργια σχέση. Είχε ξαναπαντρευτεί… έναν άντρα επίσης αλκοολικό.

Οι ιστορίες αυτές, που δεν μπορούμε να καταλάβουμε με τη λογική, έχουν να κάνουν με τον τρόπο που κουβαλάει κανείς μέσα του δικά του άλυτα θέματα· με το πώς αντιλαμβάνεται την αγάπη.

Το Σ’ ΑΓΑΠΩ και ΣΟΥ ΔΕΙΧΝΩ ΟΤΙ Σ’ ΑΓΑΠΩ μπορεί να είναι δύο πράγματα τελείως διαφορετικά για μένα και για σένα.

Και εδώ, όπως και σε όλα τα θέματα, μπορεί να διαφωνήσουμε ριζικά χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ο ένας από τους δύο κάνει αναγκαστικά λάθος.

Παραδείγματος χάριν: ξέρω πως η μαμά μου μπορεί να σου δείχνει ότι σ’ αγαπάει με διάφορους τρόπους, όπως όταν είσαι σε καλεί στο σπίτι και φτιάχνει τα φαγητά που σου αρέσουν. Αν λοιπόν, για τη μέρα που σ’ έχει καλέσει, έχει ετοιμάσει δύο ή και τρία από εκείνα τα υπέροχα αραβικά φαγητά που για να τα φτιάξει χρειάστηκε να περάσουν πεντ’-έξι μέρες στην κουζίνα ζυμώνοντας, ξεφλουδίζοντας, τεμαχίζοντας και βράζοντας τα υλικά, αυτό για τη μαμά μου σημαίνει ότι σ’ αγαπάει.

Και αν δεν έχεις μάθει να ερμηνεύεις αυτόν τον τρόπος έκφρασης, μπορεί να μην καταλάβεις ότι γι’ αυτήν είναι το ίδιο σαν να λέει σ’ αγαπώ. Αυτό σημαίνει ότι είναι εκδηλωτική; Δεν ξέρω. Σε κάθε περίπτωση, είναι ο ΔΙΚΟΣ ΤΗΣ τρόπος να λέει σ’ αγαπώ. Αν δεν μάθω να διαβάζω το μήνυμα που εκφράζουν έμμεσα αυτές οι κινήσεις, δεν θα μπορέσω ποτέ να αποκωδικοποιήσω το μήνυμα που εκφράζει ο άλλος. (Μια φορά την εβδομάδα, ΟΤΑΝ ΖΥΓΙΖΟΜΑΙ, επιβεβαιώνω πόσο πολύ μ’ αγαπούσε η μαμά μου, και πόσο καλά αποκωδικοποίησα το μήνυμά της!)

Όταν σ’ αγαπάει κάποιος, σου αφιερώνει ένα μέρος της ζωής, του χρόνου και του ενδιαφέροντός του.

Όταν σ’ αγαπάει κάποιος, οι πράξεις του σου λένε καθαρά πόσο πολύ νοιάζεται για σένα.

Μπορεί ν’ αποφασίσω να κάνω κάτι που θέλεις, με τη φαντασίωση ότι θα καταλάβεις πόσο σ’ αγαπώ. Κάποια φορά μπορεί να το κάνω, άλλοτε μπορεί και όχι. Αν και δεν μου αρέσει, μπορεί να σηκωθώ από τα χαράματα της 13ης Δεκεμβρίου, να στολίσω το σπίτι και να ετοιμάσω το πρωινό γεμίζοντας τους τοίχους με αφίσες και το κρεβάτι με δώρα, και για το βράδυ να έχω καλέσει ένα σωρό κόσμο…

Ξέροντας πόσο σε συγκινεί, είναι πιθανό κάποια φορά να το δεις να γίνεται, αν έχω διάθεση. Αν, όμως, επιβάλλεται να κάνω το ίδιο κάθε χρόνο, κι εγώ το επαναλαμβάνω μόνο και μόνο για να σ’ ευχαριστήσω… μην έχεις και την απαίτηση να το απολαμβάνω. Γιατί, αν δεν είναι κάτι που κι εγώ θέλω από μόνος μου, ίσως είναι καλύτερο και για τους δυο μας να μη το κάνω καθόλου.

Βέβαια, αν εγώ δεν έχω ποτέ διάθεση να κάνω κάτι τέτοιο, ούτε και τίποτ’ απ’ αυτά που ξέρω ότι σου αρέσουν, τότε κάτι συμβαίνει.

Με τη συμβίωση, θα μπορούσα να μάθω να χαίρομαι με την ψυχική ικανοποίηση που σου προσφέρω, έτσι όπως εσύ το προτιμάς. Και πράγματι, έτσι γίνεται. Αυτό όμως δεν έχει καμία σχέση με ορισμένες απόψεις που λίγο-πολύ δέχονται όλοι, απόψεις που φαίνονται να είναι αντίθετες με αυτό που μόλις είπα, και με τις οποίες, ασφαλώς, δεν συμφωνώ.

Μιλάω συγκεκριμένα για τις θυσίες στην αγάπη.

Μερικές φορές ο κόσμος θέλει να με πείσει ότι πέρα από την ιδέα τού να είναι κανείς ευτυχισμένος, σημαντικές σχέσεις είναι εκείνες όπου ο ένας είναι ικανός να θυσιάζεται για τον άλλον. Η αλήθεια είναι πως εγώ δεν πιστεύω ότι η αγάπη είναι χώρος θυσίας. Δεν πιστεύω ότι όταν θυσιάζεται κανείς για τον άλλον, αυτό αποτελεί εγγύηση αγάπης, και ακόμη λιγότερο, ότι η θυσία αποδεικνύει την αγάπη μου για τον άλλο.

Η αγάπη είναι ένα συναίσθημα που εγγυάται την ικανότητα να χαιρόμαστε πράγματα μαζί, κι όχι ένα μέτρο για το πόσο είμαι διατεθειμένος να υποφέρω για σένα, ή πόσο είμαι έτοιμος να απαρνηθώ τον ίδιο μου τον εαυτό.

Σε κάθε περίπτωση, το μέτρο της αγάπης μας δεν το καθορίζει ο πόνος που μπορεί να μοιραστούμε – έστω κι αν αυτό αποτελεί μέρος της ζωής. Η αγάπη μας μετριέται και δυναμώνει ανάλογα με το πόσο ικανοί είμαστε να περπατάμε μαζί σ’ αυτόν τον δρόμο, να απολαμβάνουμε κάθε βήμα όσο γίνεται περισσότερο, και να αυξάνουμε την ικανότητα μας να χαιρόμαστε ακριβώς αυτό: το ότι είμαστε μαζί.

…Ένας πανάρχαιος μύθος των ινδιάνων, Σου, λέει πως ήρθαν κάποτε στη σκηνή του γέρου μάγου της φυλής, πιασμένοι χέρι χέρι, ο Άγριος Ταύρος, ο πιο γενναίος και τιμημένος νέος πολεμιστής, και το Ψηλό Σύννεφο, η κόρη του αρχηγού, μία από τις ωραιότερες γυναίκες της φυλής.

“Αγαπιόμαστε” αρχίζει ο νέος.
“Και θα παντρευτούμε” λέει εκείνη.
“Και αγαπιόμαστε τόσο που φοβόμαστε…”
“Θα θέλαμε κάποιο μαγικό, ένα χαϊμαλί, ένα φυλαχτό…”
“Κάτι που θα μας εγγυάται ότι θα είμαστε για πάντα μαζί.”
“Που θα μας εξασφαλίσει ότι θα είμαστε ο ένας στο πλευρό του άλλου ώσπου να συναντήσουμε τον Μανιτού, την ημέρα του θανάτου.”
“Σε παρακαλόυμε” ικετεύουν, “πες μας τι μπορούμε να κάνουμε…”

Ο μάγος τούς κοιτάζει και συγκινείται που βλέπει τόσο νέους, τόσο ερωτευμένους, να λαχταρούν τόσο μια του λέξη.

“Υπάρχει κάτι…” λέει τελικά ο σοφός μάγος μετά από αρκετή ώρα. “Αλλά  δεν ξέρω… είναι ένα έργο πολύ δύσκολο και απαιτεί θυσίες.”
“Δεν μας πειράζει” λένε κι οι δύο.
“Ό,τι και να’ ναι” επιβεβαιώνει ο Άγριος Ταύρος.

“Ωραία” λέει ο μάγος. “Ψηλό Σύννεφο, βλέπεις το βουνό που είναι βόρεια από το χωριό μας; Πρέπει να ανέβεις μόνη σου, χωρίς τίποτε άλλο εκτός από ένα δίχτυ και τα χέρια σου και να κυνηγήσεις το πιο όμορφο και δυνατό γεράκι του βουνού. Αν το πιάσεις, πρέπει να το φέρεις εδώ ζωντανό την τρίτη μέρα μετά την πανσέληνο. Κατάλαβες;”

Η νεαρή κοπέλα συγγατανεύει σιωπηλά.
“Κι εσύ, Άγριε Ταύρε” συνεχίζει ο μάγος, “πρέπει να ανέβεις το βουνό του κεραυνού, κι όταν φτάσεις στην κορυφή να βρεις τον πιο άγριο απ’ όλους τους αετούς, και με τα χέρια σου μόνο κι ένα δίχτυ να τον πιάσεις χωρίς να το τραυματίσεις και να τον φέρεις μπροστά μου, ζωντανό, την ίδια μέρα που θα έρθει και το Ψηλό Σύννεφο… Πηγαίνετε τώρα.”

Οι δύο νέοι κοιτάζονται με τρυφερότητα, κι ύστερα από ένα φευγαλέο χαμόγελο φεύγουν για να εκπληρώσουν την αποστολή που τους ανατέθηκε. Εκείνη πάει προς το βορρά, εκείνος προς το νότο…

Την καθορισμένη ημέρα, μπροστά στη σκηνή του μάγου, περιμένουν οι δύο νέοι, ο καθένας με μια πάνινη τσάντα που περιέχει το πουλί που τους ζητήθηκε.

Ο μάγος τούς λέει να βγάλουν τα πουλιά από τις τσάντες με μεγάλη προσοχή. Οι νέοι κάνουν αυτό που τους λέει, και παρουσιάζουν στον γέρο για να τα εγκρίνει τα πουλιά που έπιασαν. Είναι πανέμορφα· χωρίς αμφιβολία, τα καλύτερα του είδους τους.

“Πετούσαν ψηλά;” ρωτάει ο μάγος.
“Ναι, βέβαια. Κι εμείς, όπως μας ζητήσατε… Και τώρα;” ρωτάει ο νέος. “Θα τα σκοτώσουμε και θα πιούμε την τιμή από το αίμα τους;”
“Όχι” λέει ο γέρος.
“Να τα μαγειρέψουμε και να φάμε τη γενναιότητα από το κρέας τους;” προτείνει η νεαρή.

“Όχι” ξαναλέει ο γέρος. “Κάντε ό,τι σας λέω. Πάρτε τα πουλιά και δέστε τα μεταξύ τους από τα πόδια μ’ αυτές τις δερμάτινες λωρίδες… Αφού τα δέσετε, αφήστε τα να φύγουν· να πετάξουν ελεύθερα.”

Ο πολεμιστής και η νεαρή κοπέλα κάνουν ό,τι ακριβώς τους έχει πει ο μάγος, και στο τέλος ελευθερώνουν τα πουλιά.

Ο αετός και το γεράκι προσπαθούν να πετάξουν, αλλά το μόνο που καταφέρνουν είναι να στριφογυρίζουν και να ξαναπέφτουν κάτω. Σε λίγα λεπτά, εκνευρισμένα που δεν καταφέρνουν να πετάξουν, τα πουλιά επιτίθενται με τσιμπήματα το ένα εναντίον του άλλου μέχρι που πληγώνονται.

“Αυτό είναι το μαγικό. Μην ξεχάσετε ποτέ αυτό που είδατε σήμερα. Τώρα, είστε κι εσείς ένας αετός κι ένα γεράκι. Αν δεθείτε ο ένας με τον άλλο, ακόμη κι αν το κάνετε από αγάπη, όχι μόνο θα σέρνεστε στη ζωή σας, αλλά επιπλέον, αργά ή γρήγορα, θα αρχίσετε να πληγώνετε ο ένας τον άλλον. Αν θέλετε η αγάπη σας να κρατήσει για πάντα, να πετάτε μαζί, αλλά ποτέ δεμένοι.”

Απόσπασμα από το βιβλίο “Ο δρόμος της συνάντησης”, ΦΥΛΛΑ ΠΟΡΕΙΑΣ ΙΙ, του Χόρχε Μπουκάι, εκδόσεις opera/animus

Πηγή: http://www.thessalonikiartsandculture.gr/blog/epilegmena-arthra/i-agapi-einai-mono-mia-xorxe-boukai#.VIHCccmFwv1 

Εργασία-Οικογένεια: Κλειδιά για Ισορροπία

Εφημερίδα Εργασία, 28/11/2014

Η αγάπη πάντα βρίσκει τρόπο...

Το βίντεο αυτό δείχνει ένα ζευγάρι που φαίνεται να ζει μαζί, αλλά ουσιαστικά βρίσκεται πολύ μακρυά ο ένας από τον άλλο.

Οι πρωταγωνιστές, είναι παντρεμένοι πολλά χρόνια και πλέον έχουν φτάσει σε
σημείο να έχουν μια πολύ μεγάλη απόσταση μεταξύ τους, παρά το γεγονός
ότι ζουν κάτω από την ίδια στέγη. Με αφορμή ένα ξεχασμένο ζευγάρι πουέντ
της συζύγου του, ο ήρωας θα προσπαθήσει να γεφυρώσει αυτό το χάσμα.

Είναι τελικά ικανή μια μικρή κίνηση να φέρει κοντά δύο ανθρώπους που έχουν
απομακρυνθεί; Πόσο σημαντική είναι η προσπάθεια και από τις δύο μεριές;
Όλα αυτά έχουμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε σε αυτό το ολιγόλεπτο
βίντεο, τα οποία αν μη τι άλλο μπορούν σε πολλές περιπτώσεις να
αποτελέσουν τροφή για σκέψη. Απολαύστε το βίντεο παρακάτω:

Πηγή: http://www.koinwniaenergwnpolitwn.gr/2014/10/corto-head-over-hells.html 

Οι Φάσεις της Εξέλιξης του Ζευγαριού

Το ερώτημα στη ζωή είναι πώς να βρούμε την ισορροπία ανάμεσα στην ανάγκη για αυτονομία και στην ανάγκη για συντροφικότητα, πώς να ικανοποιήσουμε και τις δύο, πώς να πετύχουμε τη «σύνθεση ανάμεσα στο ξένο και το γνώριμο, τη διέγερση και την ασφάλεια, την αυτονομία και τη συντροφικότητα» (Bischof, 1994, σ.497). Κινούμαστε συνεχώς σαν το εκκρεμές ανάμεσα σε αυτούς τους δύο πόλους. Η τέχνη είναι να μην κολλήσει κάποιος  σε έναν πόλο.

Ο κίνδυνος, αν κάποιος κολλήσει στη συντροφικότητα, είναι να χάσει την επαφή με τον εαυτό του, ενώ, αν κολλήσει στην αυτονομία, είναι να νιώσει μεγάλη μοναξιά.  Επίσης, ας ληφθεί υπόψη ότι κάθε σύντροφος έχει αυτές τις ανάγκες σε διαφορετικό βαθμό. Άλλος χρειάζεται πιο πολλή επικοινωνία και κοινές δραστηριότητες και άλλος πιο πολλή απομόνωση. Με δεδομένο ότι καμία ανάγκη δεν είναι κατακριτέα, η ικανοποίηση όλων των αναγκών μέσα στη σχέση είναι μία σύνθετη διαδικασία.

Καθώς οι  σύντροφοι αναζητούν την ισορροπία ανάμεσα στη συντροφικότητα και στην αυτονομία, περνάνε από πέντε φάσεις (σύμφωνα με προφορικές περιγραφές του Jellouschek)

• Συγχώνευση. Είναι η φάση του πρώτου έρωτα, το διάστημα που οι σύντροφοι θέλουν να είναι συνεχώς μαζί, να μοιράζονται τα πάντα αν είναι δυνατόν. Συνήθως καθένας εξιδανικεύει τον άλλο και προβάλλει σε αυτόν όλες του τις προσδοκίες για ένα φανταστικό σύντροφο. Όμορφες στιγμές αλλά και τραυματικές εμπειρίες από την παιδική ηλικία επηρεάζουν τα συναισθήματα και τη συμπεριφορά των συντρόφων. Για παράδειγμα, κάποιος προσκολλάται  στον σύντροφό του γιατί βρίσκει σε αυτόν τη ζεστασιά και την τρυφερότητα που του έλειψαν από τους γονείς του. Κάποιος άλλος ζηλεύει και λειτουργεί κτητικά, αν δεν έχει βιώσει την άνευ όρων αγάπη της μητέρας του.
  Πέρα όμως από τις προβολές, σε αυτήν τη φάση βρίσκονται  και τα αποθέματα της σχέσης, το όραμα των συντρόφων, οι δυνατότητες που έχουν ως ζευγάρι. Αργότερα σε δύσκολες περιόδους μπορούν να ανατρέξουν στα βιώματα αυτής της εποχής και να αντλήσουν ιδέες γι’αυτό που μπορεί να υπάρξει μεταξύ τους. Η φάση της συγχώνευσης δεν διαρκεί πολύ, γιατί η ανάγκη για αυτονομία μένει παραμελημένη. Κάποιοι ικανοποιούν την ανάγκη για αυτονομία αναζητώντας νέο σύντροφο κάθε φορά που τελειώνει η συγχώνευση. Κατ’αυτόν τον τρόπο είναι συνεχώς ερωτευμένοι με διαφορετικά πρόσωπα και αποφεύγουν την αυτονόμησή τους. 

• Αντίσταση. Η αντίσταση στη συγχώνευση εμφανίζεται με ποικίλους τρόπους: καβγάδες, σεξουαλικές δυσκολίες, κατάθλιψη, εξωσυζυγική σχέση κ.ά. Σε αυτήν τη φάση ο ένας βιώνει τον άλλο ως εμπόδιο. Για παράδειγμα, η γυναίκα κατηγορεί τον άνδρα για το ότι εκείνη δεν εργάζεται. Ο άνδρας ισχυρίζεται ότι φταίει η γυναίκα που έχουν σπάνια ερωτική επαφή.Υπάρχει εξάρτηση που βιώνεται αρνητικά, ενώ στην προηγούμενη φάση, αυτή η εξάρτηση ήταν θετική. Τώρα ισχύει το «μαζί δεν κάνουμε και χώρια δεν μπορούμε». Λειτουργούν σαν δύο ημικύκλια που αναφέρονται το ένα στο άλλο.

• Διαφοροποίηση. Στην τρίτη φάση της διαφοροποίησης δεν ρίχνει πια ο ένας το φταίξιμο στον άλλο για ό,τι τον ενοχλεί. Καθένας παίρνει την ευθύνη για τη δική του εξέλιξη. Καθένας επικεντρώνεται στο πώς ο ίδιος συμβάλλει στην κατάσταση που τον ενοχλεί.Η σύζυγος αναγνωρίζει ότι τελικά είναι δική της επιλογή  που δεν δουλεύει ή που δεν επιτρέπει στον εαυτό της να χαλαρώνει κάποιες ώρες. Ο σύζυγος αναγνωρίζει με ποια δική του συμπεριφορά μειώνει την πιθανότητα ερωτικής επαφής (π.χ. είναι βιαστικός, απότομος). Καθένας αναλαμβάνει τις ευθύνες του και φροντίζει τον εαυτό του. Σε αυτήν τη φάση ικανοποιείται η ανάγκη για αυτονομία. Είναι σαν ψυχολογικό διαζύγιο, υπάρχει ρίσκο. Το να λειτουργήσει ένας άνθρωπος αυτόνομα είναι ιδιαίτερα δύσκολο, όταν δεν έχει βιώσει την «πρωτεύουσα οικειότητα», το δέσιμο με τη μητέρα στη βρεφική ηλικία. Υπάρχει συνήθως ο φόβος ότι αν στραφεί στον εαυτό του, ο σύντροφος θα τον εγκαταλείψει.
• Επαναπροσέγγιση. Αν δεν χωρίσουν οι σύντροφοι στη φάση της διαφοροποίησης, αν ανακαλύψουν ότι εκτιμούν σημαντικές πλευρές ο ένας στον άλλο, τότε το πιθανότερο είναι ότι θα νιώσουν έλξη και θα πλησιαστούν ξανά σε άλλη βάση: ο ένας βλέπει τον άλλο περισσότερο όπως είναι πραγματικά και λιγότερο όπως θα ήθελε να είναι – οι προβολές είναι πολύ λιγότερες σε σύγκριση με την πρώτη φάση.
• Ένωση σε πιο ώριμο επίπεδο. Αν οι σύντροφοι πλησιαστούν ξανά, τότε προχωρούν στην πέμπτη φάση. Σε αυτήν τη φάση κάθε σύντροφος διατηρεί την αυτονομία του και ταυτόχρονα δημιουργεί μία νέα ολότητα με τον άλλο. Σύμφωνα με τον Schellenbaum (1993, σ.18) κάθε σύντροφος φθάνει στο σημείο να αντιλαμβάνεται στον άλλο ταυτόχρονα κάτι ξένο και κάτι δικό του: «Εγώ δεν είμαι εσύ, αλλά εσύ μου αποκαλύπτεις αυτό που μου λείπει από τον εαυτό μου». Ο σύντροφος με τα δικά του χαρακτηριστικά αποτελεί πρότυπο για να αναπτύξει και ο άλλος αυτές τις πλευρές στον εαυτό του. Η διαφορετικότητα του άλλου βιώνεται επομένως ως πρόκληση για προσωπική εξέλιξη.

 Οι σύντροφοι δεν περνούν ταυτόχρονα τις φάσεις εξέλιξης που περιγράφηκαν παραπάνω. Συνήθως ο ένας είναι ο κινητήριος μοχλός της εξέλιξης και ο άλλος ακολουθεί.

Αποσπάσματα από το βιβλίο της Βιργινίας Ιωαννίδου «Η τέχνη της συντροφικής ζωής: μια συστημική προσέγγιση», εκδόσεις Γνώση.

Όπου υπάρχει αγάπη υπάρχει ζωή- Mahatma Gandhi

Πηγή: http://zenpencils.com/

Είναι η Φθορά των Σχέσεων Αναπόφευκτη; Η Ρομαντική Απάντηση

Η δημιουργικότητα και ο αγώνας για ανάπτυξη και αλλαγή είναι τα φτερά της σχέσης. Αυξάνουν την ικανότητα  των συντρόφων για στην αναγνώριση και την επιβράβευση. Σε μία κλειστή σχέση οι σύντροφοι έχουν πολύ λίγες πιθανότητες να αλλάξουν ή να βελτιωθούν ή να αναγνωρίσουν ο ένας τον άλλο.

Όταν τα ζευγάρια καταπιέζουν τα αρνητικά τους αισθήματα, δεν υπάρχει τρόπος να τα αντιμετωπίσουν ευθέως και έτσι δεν αναπτύσσονται ως άτομα και ως ζευγάρια. Το κίνητρο για την εντιμότητα ασφαλώς δεν είναι πάντοτε η επιθυμία για επικοινωνία και ανάπτυξη. Ορισμένοι άνθρωποι χρησιμοποιούν την εντιμότητα ως όπλο εναντίον του άλλου. Αυτό το είδος εντιμότητας γίνεται συχνά σκληρό και βλαβερό. Η χρήση του είναι ένας από τους τρόπους με τους οποίους τα ζευγάρια αυξάνουν της δύναμή τους να τιμωρούν το σύντροφό τους. Αλλά η μη αμυντική, προσανατολισμένη στην ανάπτυξη του εαυτού εξερεύνηση των αρνητικών συναισθημάτων και των θεμάτων ταμπού χαρακτηρίζει επίσης αυτό που ο Aronson αποκαλεί  «ανοιχτές, έντιμες και αυθεντικές σχέσεις».

Έτσι, αυτό που χρειάζεται ένα ζευγάρι για να κάνει λειτουργική τη σχέση του είναι να «αγωνιστεί να αναπτύσσεται και να αλλάζει με δημιουργικό τρόπο», σωστά; Ακούγεται απλό, έτσι δεν είναι; Αν είναι όμως τόσο απλό, γιατί τόσα ζευγάρια που παντρεύονται από έρωτα, που θέλουν απελπισμένα να επιτύχουν στο γάμο τους καταλήγουν φυλακισμένα σε μία αδιέξοδη σχέση; Ένα μέρος για να αναζητήσει κανείς μία απάντηση, για άλλη μία φορά, είναι το περιβάλλον. Αν οι συνθήκες της ζωής που έχει να αντιμετωπίσει ένα ζευγάρι είναι εξαιρετικά πιεστικές, είναι λογικό να υποθέσουμε ότι αυτό θα επιβαρύνει τη σχέση. Αλλά η εμπειρία των ζευγαριών που επιβίωσαν σε πολέμους και φυσικές καταστροφές και οι σχέσεις των οποίων δεν αποδυναμώθηκαν αλλά αντίθετα ισχυροποιήθηκαν από την εμπειρία, δείχνει ότι αυτό δεν συμβαίνει πάντα. Τι είναι λοιπόν αυτό που κάνει άλλους δυνατούς και άλλους αδύνατους ως αποτέλεσμα της ίδιας πίεσης; Σύμφωνα με την ψυχολόγο προσωπικότητας Susan Kobasa, η απάντηση είναι «σθένος» (Kobasa, 1979). To «σθένος» ορίζει μία συγκεκριμένη δομή προσωπικότητας που αντιστέκεται στη νόσο ακόμη και σε καταστάσεις μεγάλης πίεσης.

Η ευσυνείδητη επαγρύπνηση απέναντι στους κινδύνους της φθοράς μίας σχέσης δεν αρκεί. Για να αποφευχθεί η φθορά πρέπει κανείς να αναλάβει δράση. Τα ζευγάρια που δραστηριοποιούνται δεν χρειάζονται την επαγρύπνηση για το τι κάνουν ώστε να έχουν μία ζωντανή σχέση. Παρόλα αυτά  η επαγρύπνηση είναι ένα καλό πρώτο βήμα. Όπως με κάθε πρόβλημα, είναι σημαντικό να έχεις επίγνωση και να επιθυμείς την αλλαγή αλλά χρειάζεται πολύ περισσότερη δράση όταν πρέπει να αντιστραφεί ένα πρόβλημα αφού έχει προκύψει.

Ενώ είναι σίγουρα αληθινό ότι ένας άνθρωπος δεν μπορεί να καλύψει όλες τις ανάγκες του άλλου, ορισμένα ζευγάρια κατορθώνουν να ζήσουν με αυτήν την πραγματικότητα αρκετά επιτυχημένα. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχουν προβλήματα, διαφωνίες ή απογοητεύσεις. Αλλά αναλαμβάνουν την ευθύνη και χρησιμοποιούν τα προβλήματα, τις διαφωνίες και τις απογοητεύσεις για να μάθουν καλύτερα τον εαυτό τους και τον άλλο.

Η επιτυχία τους μπορεί να αποδοθεί τουλάχιστον εν μέρει, σε ένα περιβάλλον που παρέχει υποστήριξη, πρόκληση και σχετικά λιγότερο άγχος. Η επιτυχία τους μπορεί επίσης να αποδοθεί στις θετικές παιδικές εμπειρίες που τους έδωσαν τη δυνατότητα να αναπτύξουν ερωτικές εικόνες που είναι συμβατές, επιτεύξιμες και ενισχύουν την ανάπτυξη. Ένα άλλο σημαντικό μέρος είναι ένα συγκρότημα αντιλήψεων που περιλαμβάνει:

• Έναν υψηλό βαθμό δέσμευσης στη σχέση σε αντίθεση με τη στάση «είτε σ’αρέσει είτε όχι»
• Μια αίσθηση ελέγχου της σχέσης σε αντίθεση με τη στάση «κάνω ότι μου κατέβει»
• Μια αγάπη για την πρόκληση σε αντίθεση με τη στάση «δε θα γίνει έτσι κι αλλιώς γιατί να μπω στον κόπο;»

Οπλισμένα με αυτές τις διαθέσεις, αυτά τα ζευγάρια διοχετεύουν τη δημιουργική τους ενέργεια στο να δημιουργήσουν μία σχέση που ικανοποιεί τις πιο σημαντικές φυσικές, συναισθηματικές, πνευματικές και διανοητικές τους ανάγκες. Έχοντας αφιερώσει τον εαυτό τους σε αυτό που ο Erich Fromm αποκαλεί «η τέχνη της αγάπης» (Fromm, 1956), χτίζουν τις σχέσεις τους με την ίδια ενέργεια και δημιουργικότητα που ο καλλιτέχνης χτίζει ένα σημαντικό έργο τέχνης.

Πηγή: Pines, A.M. (2007). Η Φθορά στην Ερωτική Σχέση: Αιτίες & Θεραπείες (Μτφ Χαραλαμπίδης, Γ.). Αθήνα: Περίπλους.

Η Σημασία της Ασφάλειας στις Σχέσεις των Ζευγαριών

Ασφάλεια… μία έννοια απλή αλλά και πολύπλευρη που συχνά αποτελεί θέμα διαπραγμάτευσης στις σχέσεις των ζευγαριών.

Η εξειδικευμένη στη θεραπεία ζευγαριών, ψυχολόγος Ayala Malach Pines, στο βιβλίο της Η Φθορά στην Ερωτική Σχέση (2007) αναφέρει:

Ενώ τα ζευγάρια με φθορά ανέφεραν λίγη ή καθόλου ασφάλεια στη σχέση τους, για τα ευτυχισμένα ζευγάρια η ασφάλεια ήταν μία πολύ θετική και σημαντική ανταμοιβή. Η Έλεν εξηγεί:
    

Στη δουλειά μου πρέπει πάντα να είμαι σε ετοιμότητα. Πρέπει να βρίσκομαι πάνω από τα πράγματα, με απόλυτο έλεγχο και ένα τέλειο χαμόγελο. Όταν έρχομαι σπίτι μπορώ να βγάλω την πανοπλία και τις μάσκες και να είμαι ο εαυτός μου. Εδώ αισθάνομαι αγάπη και αποδοχή. Ο γάμος μου είναι το θεμέλιο μου. Από εδώ μπορώ να πάω παντού και να κάνω τα πάντα, γνωρίζοντας ότι θα έχω κάθε υποστήριξη.

 

 Ο Άντονυ προσθέτει:

Νομίζω ότι η επιτυχία της σχέσης μας είναι αποτέλεσμα δύο πραγμάτων: της δέσμευσης ότι θα είμαστε μαζί και της ελευθερίας καθενός να απαπτυχθεί ως άτομο. Για μένα αυτή η δέσμευση και η ασφάλεια που απορρέει από αυτήν, μου δίνουν τη δυνατότητα να βιώσω τη ζωή στο μέγιστο.

Η γνώση ότι η ασφάλεια βοηθά στη πρόληψη της φθοράς δεν λέει στα ζευγάρια πώς να κάνουν τη σχέση τους πιο ασφαλή. Δυστυχώς, ένα από τα απειλητικά θέματα συζήτησης για ένα ζευγάρι είναι ποια πράγματα τους κάνουν να αισθάνονται ανασφάλεια. Επιπλέον, οι άνθρωποι που αισθάνονται μεγαλύτερη ανασφάλεια στις σχέσεις τους είναι αυτοί που συνήθως δεν μιλούν γι’αυτό. Με δύο λόγια, ενώ η απειλούμενη ασφάλεια είναι ένα θέμα που τα ζευγάρια αποφεύγουν να συζητήσουν, είναι μάλλον το θέμα που θα έπρεπε να συζητούν περισσότερο.

Η ασφάλεια δίνει στη σχέση της ρίζες της, το βάθος της και τη δύναμή της. Για κάποιους από τους ανθρώπους που ρώτησα στις έρευνές μου, η ασφάλεια ήταν η πιο θετική όψη μιας μακρόχρονης σχέσης και αυτή που αναπλήρωνε περισσότερο την απώλεια της συγκίνησης και την παρόρμηση της αναζήτησης του έρωτα σε μία νέα σχέση. Για άλλους, παρόλα αυτά, η υπερβολική ασφάλεια ήταν ασφυκτική, υπονοούσε τελμάτωση  και πλήξη, έλλειψη κινήτρου. Ο Άντριου περιγράφει αυτή την αρνητική έννοια για τη συναισθηματική και οικονομική ασφάλεια: 

Μιλάει συνεχώς για ασφάλεια. Ασφάλεια, ασφάλεια, ασφάλεια. Της έγινε εμμονή. Αυτό που εννοώ είναι ότι εγώ μόλις τώρα άρχισα να σκέφτομαι την ασφάλεια. Έχω ακόμη καιρό. Και έχω εμπιστοσύνη στην ικανότητά μου να κερδίζω χρήματα και να τροφοδοτώ την ασφάλεια. Απλώς αυτή η συζήτηση έχει την ώρα της. Αλλά για εκείνη δεν υπάρχει άλλη προτεραιότητα και αυτό ήταν πολύ πιεστικό για μένα.

Οι γυναίκες αντιλαμβάνονται την ασφάλεια σε μία σχέση ως κάτι πολύ σημαντικότερο από ότι οι άντρες. Η Jeanne H. Block, μία εξελικτική ψυχολόγος, ισχυρίζεται ότι στις κοινωνίες μας ενθαρρύνουμε τα αγόρια να αναπτύξουν μόνο φτερά και τα κορίτσια μόνο ρίζες κι αυτό με αρνητικές συνέπειες και για τους δύο (Block 1984).