Συγκινησιακά Εστιασμένη Θεραπεία Ζεύγους

Συγκινησιακά Εστιασμένη Θεραπεία – (Emotionally Focused Therapy)

Το EFT είναι μια συγκινησιακά εστιασμένη προσέγγιση στην ψυχοθεραπεία του ζεύγους και της οικογένειας. Είναι ένα μοντέλο θεραπείας που εστιάζει στα συναισθήματα ως κατευθυντήρια δύναμη στις ζωές μας. Ειδικά για τα ζευγάρια, έχει εξελιχθεί σε ένα διεθνώς αναγνωρισμένο μοντέλο θεραπείας.

  

  

EFT Greek Network: http://eft.net.gr/

"Τι βλέπεις στα μάτια του όταν τον κοιτάζεις;" Μετά από 56 χρόνια γάμου απαντά...

Ο Bob και η Kim είναι ένα αγαπημένο ζευγάρι που είναι παντρεμένοι εδώ και 56 χρόνια. Στο σύντομο βίντεο που έγινε στα πλαίσια καμπάνιας της Hallmark για την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου, μιλούν ο ένας για τον άλλον και στη συνέχεια κάθονται και βλέπουν τις mini συντεύξεις μαζί.

Μεταξύ άλλων απαντούν στις ερωτήσεις:

- Πώς θα περιέγραφες τα συναισθήματά σου για τον αγαπημένο σου, χωρίς να χρησιμοποιήσεις τη λέξη αγάπη;

και

- Τι βλέπεις στα μάτια του όταν τον κοιτάζεις;
Πηγή: http://mikroimegaloi.gr/blog/ti-vlepeis-sta-matia-tou-otan-ton-koitazeis

Η αγάπη πάντα βρίσκει τρόπο...

Το βίντεο αυτό δείχνει ένα ζευγάρι που φαίνεται να ζει μαζί, αλλά ουσιαστικά βρίσκεται πολύ μακρυά ο ένας από τον άλλο.

Οι πρωταγωνιστές, είναι παντρεμένοι πολλά χρόνια και πλέον έχουν φτάσει σε
σημείο να έχουν μια πολύ μεγάλη απόσταση μεταξύ τους, παρά το γεγονός
ότι ζουν κάτω από την ίδια στέγη. Με αφορμή ένα ξεχασμένο ζευγάρι πουέντ
της συζύγου του, ο ήρωας θα προσπαθήσει να γεφυρώσει αυτό το χάσμα.

Είναι τελικά ικανή μια μικρή κίνηση να φέρει κοντά δύο ανθρώπους που έχουν
απομακρυνθεί; Πόσο σημαντική είναι η προσπάθεια και από τις δύο μεριές;
Όλα αυτά έχουμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε σε αυτό το ολιγόλεπτο
βίντεο, τα οποία αν μη τι άλλο μπορούν σε πολλές περιπτώσεις να
αποτελέσουν τροφή για σκέψη. Απολαύστε το βίντεο παρακάτω:

Πηγή: http://www.koinwniaenergwnpolitwn.gr/2014/10/corto-head-over-hells.html 

Οι Φάσεις της Εξέλιξης του Ζευγαριού

Το ερώτημα στη ζωή είναι πώς να βρούμε την ισορροπία ανάμεσα στην ανάγκη για αυτονομία και στην ανάγκη για συντροφικότητα, πώς να ικανοποιήσουμε και τις δύο, πώς να πετύχουμε τη «σύνθεση ανάμεσα στο ξένο και το γνώριμο, τη διέγερση και την ασφάλεια, την αυτονομία και τη συντροφικότητα» (Bischof, 1994, σ.497). Κινούμαστε συνεχώς σαν το εκκρεμές ανάμεσα σε αυτούς τους δύο πόλους. Η τέχνη είναι να μην κολλήσει κάποιος  σε έναν πόλο.

Ο κίνδυνος, αν κάποιος κολλήσει στη συντροφικότητα, είναι να χάσει την επαφή με τον εαυτό του, ενώ, αν κολλήσει στην αυτονομία, είναι να νιώσει μεγάλη μοναξιά.  Επίσης, ας ληφθεί υπόψη ότι κάθε σύντροφος έχει αυτές τις ανάγκες σε διαφορετικό βαθμό. Άλλος χρειάζεται πιο πολλή επικοινωνία και κοινές δραστηριότητες και άλλος πιο πολλή απομόνωση. Με δεδομένο ότι καμία ανάγκη δεν είναι κατακριτέα, η ικανοποίηση όλων των αναγκών μέσα στη σχέση είναι μία σύνθετη διαδικασία.

Καθώς οι  σύντροφοι αναζητούν την ισορροπία ανάμεσα στη συντροφικότητα και στην αυτονομία, περνάνε από πέντε φάσεις (σύμφωνα με προφορικές περιγραφές του Jellouschek)

• Συγχώνευση. Είναι η φάση του πρώτου έρωτα, το διάστημα που οι σύντροφοι θέλουν να είναι συνεχώς μαζί, να μοιράζονται τα πάντα αν είναι δυνατόν. Συνήθως καθένας εξιδανικεύει τον άλλο και προβάλλει σε αυτόν όλες του τις προσδοκίες για ένα φανταστικό σύντροφο. Όμορφες στιγμές αλλά και τραυματικές εμπειρίες από την παιδική ηλικία επηρεάζουν τα συναισθήματα και τη συμπεριφορά των συντρόφων. Για παράδειγμα, κάποιος προσκολλάται  στον σύντροφό του γιατί βρίσκει σε αυτόν τη ζεστασιά και την τρυφερότητα που του έλειψαν από τους γονείς του. Κάποιος άλλος ζηλεύει και λειτουργεί κτητικά, αν δεν έχει βιώσει την άνευ όρων αγάπη της μητέρας του.
  Πέρα όμως από τις προβολές, σε αυτήν τη φάση βρίσκονται  και τα αποθέματα της σχέσης, το όραμα των συντρόφων, οι δυνατότητες που έχουν ως ζευγάρι. Αργότερα σε δύσκολες περιόδους μπορούν να ανατρέξουν στα βιώματα αυτής της εποχής και να αντλήσουν ιδέες γι’αυτό που μπορεί να υπάρξει μεταξύ τους. Η φάση της συγχώνευσης δεν διαρκεί πολύ, γιατί η ανάγκη για αυτονομία μένει παραμελημένη. Κάποιοι ικανοποιούν την ανάγκη για αυτονομία αναζητώντας νέο σύντροφο κάθε φορά που τελειώνει η συγχώνευση. Κατ’αυτόν τον τρόπο είναι συνεχώς ερωτευμένοι με διαφορετικά πρόσωπα και αποφεύγουν την αυτονόμησή τους. 

• Αντίσταση. Η αντίσταση στη συγχώνευση εμφανίζεται με ποικίλους τρόπους: καβγάδες, σεξουαλικές δυσκολίες, κατάθλιψη, εξωσυζυγική σχέση κ.ά. Σε αυτήν τη φάση ο ένας βιώνει τον άλλο ως εμπόδιο. Για παράδειγμα, η γυναίκα κατηγορεί τον άνδρα για το ότι εκείνη δεν εργάζεται. Ο άνδρας ισχυρίζεται ότι φταίει η γυναίκα που έχουν σπάνια ερωτική επαφή.Υπάρχει εξάρτηση που βιώνεται αρνητικά, ενώ στην προηγούμενη φάση, αυτή η εξάρτηση ήταν θετική. Τώρα ισχύει το «μαζί δεν κάνουμε και χώρια δεν μπορούμε». Λειτουργούν σαν δύο ημικύκλια που αναφέρονται το ένα στο άλλο.

• Διαφοροποίηση. Στην τρίτη φάση της διαφοροποίησης δεν ρίχνει πια ο ένας το φταίξιμο στον άλλο για ό,τι τον ενοχλεί. Καθένας παίρνει την ευθύνη για τη δική του εξέλιξη. Καθένας επικεντρώνεται στο πώς ο ίδιος συμβάλλει στην κατάσταση που τον ενοχλεί.Η σύζυγος αναγνωρίζει ότι τελικά είναι δική της επιλογή  που δεν δουλεύει ή που δεν επιτρέπει στον εαυτό της να χαλαρώνει κάποιες ώρες. Ο σύζυγος αναγνωρίζει με ποια δική του συμπεριφορά μειώνει την πιθανότητα ερωτικής επαφής (π.χ. είναι βιαστικός, απότομος). Καθένας αναλαμβάνει τις ευθύνες του και φροντίζει τον εαυτό του. Σε αυτήν τη φάση ικανοποιείται η ανάγκη για αυτονομία. Είναι σαν ψυχολογικό διαζύγιο, υπάρχει ρίσκο. Το να λειτουργήσει ένας άνθρωπος αυτόνομα είναι ιδιαίτερα δύσκολο, όταν δεν έχει βιώσει την «πρωτεύουσα οικειότητα», το δέσιμο με τη μητέρα στη βρεφική ηλικία. Υπάρχει συνήθως ο φόβος ότι αν στραφεί στον εαυτό του, ο σύντροφος θα τον εγκαταλείψει.
• Επαναπροσέγγιση. Αν δεν χωρίσουν οι σύντροφοι στη φάση της διαφοροποίησης, αν ανακαλύψουν ότι εκτιμούν σημαντικές πλευρές ο ένας στον άλλο, τότε το πιθανότερο είναι ότι θα νιώσουν έλξη και θα πλησιαστούν ξανά σε άλλη βάση: ο ένας βλέπει τον άλλο περισσότερο όπως είναι πραγματικά και λιγότερο όπως θα ήθελε να είναι – οι προβολές είναι πολύ λιγότερες σε σύγκριση με την πρώτη φάση.
• Ένωση σε πιο ώριμο επίπεδο. Αν οι σύντροφοι πλησιαστούν ξανά, τότε προχωρούν στην πέμπτη φάση. Σε αυτήν τη φάση κάθε σύντροφος διατηρεί την αυτονομία του και ταυτόχρονα δημιουργεί μία νέα ολότητα με τον άλλο. Σύμφωνα με τον Schellenbaum (1993, σ.18) κάθε σύντροφος φθάνει στο σημείο να αντιλαμβάνεται στον άλλο ταυτόχρονα κάτι ξένο και κάτι δικό του: «Εγώ δεν είμαι εσύ, αλλά εσύ μου αποκαλύπτεις αυτό που μου λείπει από τον εαυτό μου». Ο σύντροφος με τα δικά του χαρακτηριστικά αποτελεί πρότυπο για να αναπτύξει και ο άλλος αυτές τις πλευρές στον εαυτό του. Η διαφορετικότητα του άλλου βιώνεται επομένως ως πρόκληση για προσωπική εξέλιξη.

 Οι σύντροφοι δεν περνούν ταυτόχρονα τις φάσεις εξέλιξης που περιγράφηκαν παραπάνω. Συνήθως ο ένας είναι ο κινητήριος μοχλός της εξέλιξης και ο άλλος ακολουθεί.

Αποσπάσματα από το βιβλίο της Βιργινίας Ιωαννίδου «Η τέχνη της συντροφικής ζωής: μια συστημική προσέγγιση», εκδόσεις Γνώση.

Διαφορετικότητα των Δύο Φύλων: Όταν Δύο Κόσμοι Ζευγαρώνουν...

Υπάρχουν διαφορές ανάμεσα στους άνδρες και στις γυναίκες σε πολλούς τομείς. Είμαστε ισότιμοι, όχι όμως ίδιοι. Δεν σκεφτόμαστε, δεν νιώθουμε, δεν συμπεριφερόμαστε με παρόμοιο τρόπο. Διακρίνουμε διαφορετικές τάσεις στο πώς λειτουργούμε. Κάποιες τις ονομάζουμε ανδρικές, γιατί τις συναντάμε πολύ συχνότερα στους άνδρες (στις δυτικές κοινωνίες τουλάχιστον) και κάποιες άλλες γυναικείες τάσεις, γιατί τις συναντάμε πολύ συχνότερα στις γυναίκες. Αυτές οι διαφορές δεν είναι βέβαια απόλυτες. Κάθε άνδρας έχει και κάποιες γυναικείες τάσεις ή χαρακτηριστικά, όπως και κάθε γυναίκα έχει κάποια (περισσότερα ή λιγότερα) ανδρικά χαρακτηριστικά. 

Αν οι σύντροφοι λάβουν υπόψη τις διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα, τότε έχουν μεγαλύτερη κατανόηση ο ένας για τον άλλο και δημιουργούνται λιγότερες παρεξηγήσεις μεταξύ τους: π.χ. "δεν έχει πια αισθήματα για μένα, γι'αυτό λείπει συνέχεια και δουλεύει τόσο πολύ".

Οι έρευνες για τη λειτουργία του εγκεφάλου δείχνουν μεγάλες διαφορές ανάμεσα στους άνδρες και τις γυναίκες. Το δεξί ημισφαίριο, το οποίο είναι υπεύθυνο για τις χωρικές-γεωμετρικές λειτουργίες, είναι πιο ανεπτυγμένο στους άνδρες από ό,τι στις γυναίκες. Γι'αυτό οι άνδρες έχουν συνήθως καλύτερη αντίληψη του χώρου (π.χ. παρκάρουν πιο εύκολα). Οι γυναίκες αντίθετα έχουν πιο ανεπτυγμένο το αριστερό ημισφαίριο που είναι υπεύθυνο για τη γλωσσική ικανότητα. Αυτές οι διαφορές δεν είναι απόλυτες, ωστόσο ισχύουν για τα δύο τρίτα των ανθρώπων. 

Μια άλλη σημαντική διαφορά την οποία αναδεικνύουν οι έρευνες (Butzmann, 2003) είναι ότι οι διασυνδέσεις ανάμεσα στα δύο ημισφαίρια του εγκεφάλου είναι πολύ πιο έντονες στις γυναίκες παρά στους άνδρες. Σε αυτήν τη διαφορά αποδίδεται το ότι οι γυναίκες ασχολούνται με μεγαλύτερη ευκολία με περισσότερα πράγματα ταυτοχρόνωνς, ενώ οι άνδρες συγκεντρώνονται καλύτερα σε ένα θέμα. 

Οι γυναίκες έχουν μία ευκολία στο να εκφράζουν τα συναισθήματα και τον εσωτερικό τους κόσμο. Συνήθως έχουν ανάγκη να μιλήσουν και να τις ακούσει κάποιος. Ειδικά, όταν κάτι τις απασχολεί θέλουν να το μοιραστούν. Δεν έχουν ανάγκη από συμβουλές, αλλά από φροντίδα (Gray, 1995). Ενδιαφέρον και φροντίδα αποζητούν συνήθως οι γυναίκες στις εξωσυζυγικές σχέσεις.

Αντίθετα, όταν ένας άνδρας έχει ένα πρόβλημα, "κλείνεται στη σπηλιά του" (Gray, 1995). Τότε η γυναίκα ρωτά "τι έχεις;" και ο άνδρας κλείνεται ακόμη περισσότερο. Αν μάλιστα είχε μία μητέρα που ρωτούσε, τότε νιώθει απειλή με τις ερωτήσεις της συντρόφου του. 

Οι άνδρες θέλουν να δείχνουν δυνατοί, έχουν ανάγκη να τους θαυμάζουν. Αναγνώριση και θαυμασμό βρίσκουν συνήθως οι άνδρες στις εξωσυζυγικές σχέσεις. Η σχέση είναι σημαντική και για τους άνδρες, όμως δεν το κάνουν θέμα. Οι γυναίκες έχουν την ιδιαιτερότητα, ό,τι συμβαίνει στη σχέση να το συζητούν. Αυτό ξενίζει τους άνδρες και γι'αυτόν το λόγο υπάρχει ο κίνδυνος να υποτιμήσουν, να περιφρονήσουν την ανάγκη της γυναίκας να κουβεντιάσει για τη σχέση. 

Οι άνδρες θα μπορούσαν να παρατηρούν τις γυναίκες και να μαθαίνουν από αυτές, πώς διαμορφώνουν σχέσεις. Αντίστοιχα οι γυναίκες θα μπορούσαν να πάψουν να παρεξηγούν τους άνδρες και να δεχθούν ότι δεν έχουν κακή πρόθεση, απλά δεν εκφράζουν όλα όσα σκέφτονται και νιώθουν.  Αν γίνει αποδεκτή η διαφορετικότητα των δύο φύλων, αν υπάρξει κατανόηση της άλλης πλευράς, τότε οι παρεξηγήσεις θα είναι λιγότερες. Το ζητούμενο δεν είναι να απαρνηθεί κάποιος από τους δύο τον παραδοσιακό του ρόλο, αλλά να το συμπληρώσει, να τον εμπλουτίσει, να μάθει ο ένας από τον άλλο. 

Απόσπασμα από το βιβλίο: Ιωαννίδου, Β. (2012). Η τέχνη της συντροφικής ζωής: Μία συστημική προσέγγιση. Αθήνα: Γνώση.

Είναι η Φθορά των Σχέσεων Αναπόφευκτη; Η Ρομαντική Απάντηση

Η δημιουργικότητα και ο αγώνας για ανάπτυξη και αλλαγή είναι τα φτερά της σχέσης. Αυξάνουν την ικανότητα  των συντρόφων για στην αναγνώριση και την επιβράβευση. Σε μία κλειστή σχέση οι σύντροφοι έχουν πολύ λίγες πιθανότητες να αλλάξουν ή να βελτιωθούν ή να αναγνωρίσουν ο ένας τον άλλο.

Όταν τα ζευγάρια καταπιέζουν τα αρνητικά τους αισθήματα, δεν υπάρχει τρόπος να τα αντιμετωπίσουν ευθέως και έτσι δεν αναπτύσσονται ως άτομα και ως ζευγάρια. Το κίνητρο για την εντιμότητα ασφαλώς δεν είναι πάντοτε η επιθυμία για επικοινωνία και ανάπτυξη. Ορισμένοι άνθρωποι χρησιμοποιούν την εντιμότητα ως όπλο εναντίον του άλλου. Αυτό το είδος εντιμότητας γίνεται συχνά σκληρό και βλαβερό. Η χρήση του είναι ένας από τους τρόπους με τους οποίους τα ζευγάρια αυξάνουν της δύναμή τους να τιμωρούν το σύντροφό τους. Αλλά η μη αμυντική, προσανατολισμένη στην ανάπτυξη του εαυτού εξερεύνηση των αρνητικών συναισθημάτων και των θεμάτων ταμπού χαρακτηρίζει επίσης αυτό που ο Aronson αποκαλεί  «ανοιχτές, έντιμες και αυθεντικές σχέσεις».

Έτσι, αυτό που χρειάζεται ένα ζευγάρι για να κάνει λειτουργική τη σχέση του είναι να «αγωνιστεί να αναπτύσσεται και να αλλάζει με δημιουργικό τρόπο», σωστά; Ακούγεται απλό, έτσι δεν είναι; Αν είναι όμως τόσο απλό, γιατί τόσα ζευγάρια που παντρεύονται από έρωτα, που θέλουν απελπισμένα να επιτύχουν στο γάμο τους καταλήγουν φυλακισμένα σε μία αδιέξοδη σχέση; Ένα μέρος για να αναζητήσει κανείς μία απάντηση, για άλλη μία φορά, είναι το περιβάλλον. Αν οι συνθήκες της ζωής που έχει να αντιμετωπίσει ένα ζευγάρι είναι εξαιρετικά πιεστικές, είναι λογικό να υποθέσουμε ότι αυτό θα επιβαρύνει τη σχέση. Αλλά η εμπειρία των ζευγαριών που επιβίωσαν σε πολέμους και φυσικές καταστροφές και οι σχέσεις των οποίων δεν αποδυναμώθηκαν αλλά αντίθετα ισχυροποιήθηκαν από την εμπειρία, δείχνει ότι αυτό δεν συμβαίνει πάντα. Τι είναι λοιπόν αυτό που κάνει άλλους δυνατούς και άλλους αδύνατους ως αποτέλεσμα της ίδιας πίεσης; Σύμφωνα με την ψυχολόγο προσωπικότητας Susan Kobasa, η απάντηση είναι «σθένος» (Kobasa, 1979). To «σθένος» ορίζει μία συγκεκριμένη δομή προσωπικότητας που αντιστέκεται στη νόσο ακόμη και σε καταστάσεις μεγάλης πίεσης.

Η ευσυνείδητη επαγρύπνηση απέναντι στους κινδύνους της φθοράς μίας σχέσης δεν αρκεί. Για να αποφευχθεί η φθορά πρέπει κανείς να αναλάβει δράση. Τα ζευγάρια που δραστηριοποιούνται δεν χρειάζονται την επαγρύπνηση για το τι κάνουν ώστε να έχουν μία ζωντανή σχέση. Παρόλα αυτά  η επαγρύπνηση είναι ένα καλό πρώτο βήμα. Όπως με κάθε πρόβλημα, είναι σημαντικό να έχεις επίγνωση και να επιθυμείς την αλλαγή αλλά χρειάζεται πολύ περισσότερη δράση όταν πρέπει να αντιστραφεί ένα πρόβλημα αφού έχει προκύψει.

Ενώ είναι σίγουρα αληθινό ότι ένας άνθρωπος δεν μπορεί να καλύψει όλες τις ανάγκες του άλλου, ορισμένα ζευγάρια κατορθώνουν να ζήσουν με αυτήν την πραγματικότητα αρκετά επιτυχημένα. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχουν προβλήματα, διαφωνίες ή απογοητεύσεις. Αλλά αναλαμβάνουν την ευθύνη και χρησιμοποιούν τα προβλήματα, τις διαφωνίες και τις απογοητεύσεις για να μάθουν καλύτερα τον εαυτό τους και τον άλλο.

Η επιτυχία τους μπορεί να αποδοθεί τουλάχιστον εν μέρει, σε ένα περιβάλλον που παρέχει υποστήριξη, πρόκληση και σχετικά λιγότερο άγχος. Η επιτυχία τους μπορεί επίσης να αποδοθεί στις θετικές παιδικές εμπειρίες που τους έδωσαν τη δυνατότητα να αναπτύξουν ερωτικές εικόνες που είναι συμβατές, επιτεύξιμες και ενισχύουν την ανάπτυξη. Ένα άλλο σημαντικό μέρος είναι ένα συγκρότημα αντιλήψεων που περιλαμβάνει:

• Έναν υψηλό βαθμό δέσμευσης στη σχέση σε αντίθεση με τη στάση «είτε σ’αρέσει είτε όχι»
• Μια αίσθηση ελέγχου της σχέσης σε αντίθεση με τη στάση «κάνω ότι μου κατέβει»
• Μια αγάπη για την πρόκληση σε αντίθεση με τη στάση «δε θα γίνει έτσι κι αλλιώς γιατί να μπω στον κόπο;»

Οπλισμένα με αυτές τις διαθέσεις, αυτά τα ζευγάρια διοχετεύουν τη δημιουργική τους ενέργεια στο να δημιουργήσουν μία σχέση που ικανοποιεί τις πιο σημαντικές φυσικές, συναισθηματικές, πνευματικές και διανοητικές τους ανάγκες. Έχοντας αφιερώσει τον εαυτό τους σε αυτό που ο Erich Fromm αποκαλεί «η τέχνη της αγάπης» (Fromm, 1956), χτίζουν τις σχέσεις τους με την ίδια ενέργεια και δημιουργικότητα που ο καλλιτέχνης χτίζει ένα σημαντικό έργο τέχνης.

Πηγή: Pines, A.M. (2007). Η Φθορά στην Ερωτική Σχέση: Αιτίες & Θεραπείες (Μτφ Χαραλαμπίδης, Γ.). Αθήνα: Περίπλους.

Ζευγάρια σε...κρίση!

Η ζωή με κάποιον άλλον είναι πάντοτε δύσκολη. Απαιτεί προσαρμοστικότητα και συμβιβασμούς επειδή οι άνθρωποι είναι εξορισμού διαφορετικοί, βλέπουν τα πράγματα διαφορετικά και έχουν διαφορετικές αξίες, ανάγκες, προσδοκίες. Πρέπει καθένας να στεγάσει τον άλλο στο συναισθηματικό αλλά και στο φυσικό του χώρο. Αυτή η συστέγαση δεν είναι ποτέ εύκολη. Είναι μάλιστα ιδιαίτερα δύσκολη όταν κάποιος ενδιαφέρεται ειλικρινά για το άλλο πρόσωπο. Με τον ίδιο τρόπο, μία μεγάλης διάρκειας επίσκεψη από κάποιο στενό συγγενή μπορεί να είναι περισσότερο πιεστική από την ανάλογη επίσκεψη μίας περιστασιακής γνωριμίας.

Αυτό που κάνει τόσο δύσκολη τη φιλοξενία του συντρόφου είναι η συνειδητοποίηση ότι αυτή θα συνεχιστεί για πάντα, και το "για πάντα" διαρκεί πάρα πολύ. Οι εγγενείς εντάσεις της συμβίωσης "μέχρι να μας χωρίσει ο θάνατος", ενισχύονται από τις ίδιες τις ρομαντικές ιδέες που συνήθως οδηγούν στο γάμο.

Όταν κάποιοι που έχουν παντρευτεί από συνοικέσιο, ανακαλύψουν ότι ο σύντροφός τους δεν είναι πρότυπο αρετής, χωρίς αμφιβολία, απογοητεύονται. Αλλά αυτοί που παντρεύτηκαν από έρωτα, αισθάνονται συντριβή. Η φθορά πλήττει περισσότερο όσους ξεκινούν ένα γάμο "εκστασιασμένοι" και γοητευμένοι, εξιδανικεύουν το σύντροφό τους και πιστεύουν ότι ανακάλυψαν τον/την πρίγκιπα/πριγκίπισσά τους. Οι πιο αφόρητες εντάσεις για αυτούς είναι η καθημερινή αγγαρεία, οι δυσκολίες και οι ανάγκες της καθημερινής ζωής. Η φθορά πλήττει πολύ πιο δύσκολα όσους ξεκινούν το γάμο τους με μια πρακτική ή και κυνική προοπτική και όσους αντιμετωπίζουν το γάμο μάλλον ως μια επιχειρηματική πράξη. Με δύο λόγια, η φθορά προϋποθέτει εξ ορισμού την έντονη συνύπαρξη.

Μολονότι η "έντονη συνύπαρξη" ενέχει τον κίνδυνο της φθοράς, το να είναι κανένας υπερβολικά επιφυλακτικός να δεσμευτεί συναισθηματικά ενέχει τους δικούς του κινδύνους.

Πηγή: Pines, A.M. (2007). Η Φθορά στην Ερωτική Σχέση. Αθήνα: Περίπλους.

Η "Ψυχολογία του Γάμου"

Ο γάμος είναι κοινωνικός θεσμός που υπάρχει από παλιά, από τότε περίπου που ο άνθρωπος έζησε μέσα σε οργανωμένη κοινωνία. Ως «κοινωνικό ον» από την αρχή χρειάστηκε να δημιουργήσει μια κάποια επαφή και να ζήσει ένα είδος, ένα σχήμα ομάδας. Αυτός ο κοινωνικός θεσμός πήρε διάφορες μορφές στην πορεία της ιστορίας. Στη σημερινή του μορφή, λέμε ότι γάμος είναι η νόμιμη συμβίωση δύο ετερόφυλων.
Πώς αντιμετωπίζει ο άνθρωπος το γάμο; Ποιες στάσεις παίρνει απέναντι στο γάμο και πώς βλέπει το θεσμό αυτό;

Ξεκινώντας από την νηπιακή ηλικία, τα παιδιά από τεσσάρων έως έξι ετών, δημιουργούν ένα είδος ταύτισης και θέλουν να παντρευτούν τον μπαμπά ή τη μαμά ανάλογα με το φύλο. Το κοριτσάκι θέλει να παντρευτεί τον μπαμπά, είναι ο πρώτος άνδρας που διαλέγει. Το αγόρι συνήθως τη μαμά, είναι η πρώτη γυναίκα που διαλέγει. Είναι το γνωστό Οιδιπόδειο σύμπλεγμα που εξακολουθεί να υπάρχει κάποιες φορές έως την έσχατη ηλικία.

Όταν μεγαλώσει το παιδί και γίνει επτά ετών πηγαίνει πια στο σχολείο. Τότε αναζητά το σύντροφο έξω από την οικογένεια. Συνήθως η ομάδα που του προσφέρεται είναι η σχολική. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός τα παιδιά της ηλικίας αυτής να αποκαλύπτουν στους γονείς για το συμμαθητή ή τη συμμαθήτρια που θα ήθελαν να παντρευτούν.

Φτάνουμε στην ηλικία των έντεκα, δεκατριών για να έως δεκατεσσάρων ετών. Σε αυτή την ηλικία είναι χαρακτηριστικό ότι τα παιδιά δεν θέλουν συζήτηση για το γάμο κι αν ακόμη κάποιος του μιλήσει έστω και για αστείο τα παιδιά θα πουν αμέσως «εγώ δεν παντρεύομαι, άφησέ με ήσυχο». Σταματούν τη συζήτηση για να έρθει η ηλικία των δεκατεσσάρων μέχρι δεκαοχτώ, ηλικία εφηβική, όπου πια το θέμα προβληματίζει. Ο έφηβος δεν μπορεί να αγνοήσει το πρόβλημα αυτό, βασανίζεται, αλλά βασανίζεται για τον εαυτό του, χωρίς να κάνει συζήτηση με τους μεγάλους. Πολλές φορές δείχνει ότι περιφρονεί το άλλο φύλο, δεν το καταδέχεται, ωστόσο κατά βάθος επιδιώκει την παρέα μαζί του.

Μη νομίσουμε όμως ότι οι ενήλικοι έχουν σαφέστερη εικόνα του γάμου από ό,τι έχουν τα παιδιά. Βασική σημασία για το θέμα έχει η εικόνα για το γάμο που έδωσαν στο νέο άνθρωπο οι γονείς του. Το πρώτο δείγμα, το πρώτο παράδειγμα που παίρνει ο άνθρωπος για το γάμο είναι το πώς έζησε αυτό το φαινόμενο, που λέγεται συμβίωση, μέσα στην οικογένειά του. Αν οι γονείς του δώσουν παράδειγμα ανθρώπων που είναι αγαπημένοι, που συνεννοούνται, τότε αυτό το παράδειγμα θα ακολουθεί τον άνθρωπο και σπάνια θα βγει έξω από τα πλαίσια που του διέγραψε η ψυχολογία των γονέων του.

Από έρευνες για το θέμα, έχει προκύψει το συμπέρασμα ότι «ευτυχισμένα» ζευγάρια γίνονται από «ευτυχισμένους» γονείς. Όταν οι γονείς είναι ευχαριστημένοι, τότε προδιαθέτουν τα παιδιά τους για αρμονική ζωή. Αντίθετα, όταν δεν εναρμονίζονται οι σχέσεις των γονέων, τότε ρίχνουν το σπόρο για μία δύσκολη προσαρμογή των παιδιών τους στη συζυγική τους ζωή.

Υπάρχουν ενήλικες που βλέπουν το γάμο θέμα πολύ δύσκολο και υποφέρουν όταν τους κάνει κάποιος σχετική συζήτηση. Κλείνονται στον εαυτό τους και δεν θέλουν να συζητήσουν. Αυτό το φαινόμενο παρουσιάζεται και στις γυναίκες, περισσότερο όμως στους άνδρες όταν μάλιστα περάσουν μία ορισμένη ηλικία, έχοντας επιτύχει πολλά πράγματα ώστε δεν μπορούν να συνηθίσουν σε μια ιδέα γάμου, εξάρτησης, προσαρμογής. Μία άλλη κατηγορία ενηλίκων είναι εκείνοι που φοβούνται το γάμο ως δέσμευση, μήπως χάσουν την ελευθερία και την ανεξαρτησία τους. Τέλος, υπάρχει η στάση των νέων απέναντι στο γάμο που δεν έχουν ξεκαθαρίσει μέσα τους τι ακριβώς επιζητούν μέσα από αυτό.
Σε κάθε περίπτωση, ο γάμος αποτελεί μια σοβαρή υπόθεση στη ζωή του ατόμου και απαιτεί ωριμότητα σε βιολογικό, πνευματικό αλλά και ψυχολογικό επίπεδο ώστε να το οδηγήσει στην ολοκλήρωση.
Πηγή: Χουρδάκη, Μ. (2000). Οικογενειακή Ψυχολογία. Αθήνα: Leader Books.