Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα έρωτας. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα έρωτας. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Πότε Δυο Άνθρωποι Ερωτεύονται;

Όλη μας η ζωή περιστρέφεται γύρω από σχέσεις και η πραγματική ευτυχία αφορά το πόσο κοντά και αγαπημένα νιώθουμε όταν είμαστε μαζί με τους άλλους, είτε είναι φίλοι, είτε ερωτικοί σύντροφοι είτε οι γονείς μας.
Ο έρωτας, το απόλυτο συναίσθημα. Ο Νίτσε είχε πει πως «οι ερωτευμένοι είναι τρελοί» και κατά μία έννοια είχε δίκιο. Όταν είμαστε ερωτευμένοι αλλάζει ο τρόπος που νιώθουμε και αντιλαμβανόμαστε τη ζωή. Όμως πότε δυο άνθρωποι ερωτεύονται;
Υπάρχουν συνθήκες που βοηθούν το να ερωτευτούμε; Άραγε τα ετερώνυμα πραγματικά έλκονται;

Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν τον έρωτα

Ας δούμε ποιοι παράγοντες παίζουν ρόλο και βοηθούν ώστε να ερωτευτούν δυο άνθρωποι:
1ος Παράγοντας: Ο Συγχρονισμός (timing)
Κανείς μπορεί να ερωτευθεί όταν δεν το περιμένει καθόλου, από απλή τύχη ή σύμπτωση. Ένας ιδανικός σύντροφος μπορεί να κάθεται δίπλα σου στο πάρτι αλλά να μην τον προσέξεις αν είσαι απασχολημένος/-η με θέματα της δουλειάς, ή αν είσαι ήδη σε μια άλλη σχέση ή με κάποιο άλλο τρόπο συναισθηματικά μη διαθέσιμος/-η.
Αν όμως μόλις μπήκες στο κολλέγιο ή μετακόμισες μόνος/-η σε άλλη πόλη, αν πρόσφατα βγήκες από μια μη ικανοποιητική σχέση, αν άρχισες να βγάζεις αρκετά λεφτά για να κάνεις οικογένεια, αν είσαι μόνος-η ή πέρασες μια δύσκολη δοκιμασία ή τέλος αν έχεις παρά πολύ ελεύθερο χρόνο τότε έχεις τις «προδιαγραφές» για να ερωτευθείς. Πιο συγκεκριμένα, οι άνθρωποι που είναι σε συναισθηματική ένταση, είτε από χαρά, άγχος, φόβο, περιέργεια, λύπη είτε από οποιαδήποτε άλλο συναίσθημα έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να ερωτευθούν, είναι πιο ευάλωτοι στο πάθος.
2ος Παράγοντας: Η Κοντινότητα
Η κοντινότητα μπορεί να παίξει και αυτή τον ρόλο της. Τείνουμε να επιλέγουμε ανθρώπους που είναι κοντά μας.
3ος Παράγοντας: Το Μυστήριο
Ένας άλλος παράγοντας στην επιλογή συντρόφου είναι το μυστήριο. Έχει φανεί πως και τα δυο φύλα έλκονται από ανθρώπους τους οποίους βρίσκουν μυστηριώδεις. Όπως είχε γράψει και ο Μπωντλαίρ: «Η αγάπη μας για τις γυναίκες είναι σε αναλογία με το βαθμός της ανοικειότητας (strangeness) προς εμάς».
Το αντίθετο είναι επίσης αλήθεια. Η οικειότητα μπορεί να απομακρύνει τις σκέψεις για μια ρομαντική σχέση. Σχεδόν όλα τα άτομα έχουν μια σεξουαλική αποστροφή σε πάρα πολύ οικεία πρόσωπα. Προτιμούν να σχετίζονται με ξένους.
4ος Παράγοντας: Τα ετερώνυμα έλκονται;
Παρόλο που οι περισσότεροι άνθρωποι ανά τον κόσμο που νιώθουν ερωτική έλξη για «αγνώστους» μη οικείους, επιλέγουν να έχουν αυτούς που έχουν την ίδια εθνότητα, το ίδιο κοινωνικό, θρησκευτικό και οικονομικό υπόβαθρο, ίδιο βαθμό νοημοσύνης και παρόμοιες συμπεριφορές, προσδοκίες, αξίες, ενδιαφέροντα και παρόμοιες κοινωνικό- επικοινωνιακές δεξιότητες.
5ος Παράγοντας: Η Συμμετρία
Η τάση μας να επιλέγουμε ανθρώπους με «καλές» αναλογίες είτε στο πρόσωπο είτε στο σώμα.
6ος Παράγοντας: «Μου θυμίζεις κάποιον που ήξερα όταν ήμουνα παιδί…»
Άνθρωποι που αγαπήσαμε και μας φρόντισαν καταγράφονται ως θετικά μοντέλα και πολλές φορές στην ενήλικη ζωή μας ο/η σύντροφος μας μπορεί να έχει στοιχεία αυτού του ανθρώπου πχ ενός αδελφού που μας φρόντιζε, του πατέρα, της γυναίκας που μας κρατούσε όταν ήμασταν παιδιά κτλ.

Κλείνοντας, ας μην ξεχνάμε πως η πλειοψηφία των παραπάνω παραγόντων, μας επηρεάζουν χωρίς να τους αντιλαμβανόμαστε και όπως τα περισσότερα πράγματα στη ζωή, έτσι και ο έρωτας έρχεται χωρίς να τον περιμένουμε γιατί στον έρωτα όλα είναι πιθανά!

Η δύναμη της αγάπης στις σχέσεις των ζευγαριών

Η Dr. Sue Johnson είναι διευθύντρια του Ινστιτούτου για τα Ζευγάρια και την Οικογένεια της Οτάβα και του Διεθνούς Κέντρου Αριστείας στο EFT. Ανέπτυξε μια πρωτοποριακή προσέγγιση, το μοντέλο θεραπείας EFT (Emotionally Focused Therapy), το οποίο προέκυψε έπειτα από πολλά χρόνια εμπειρικής δουλειάς με ζευγάρια και οικογένειες. Η προσέγγιση αυτή υποστηρίζει ότι μερικά συναισθηματικά ερεθίσματα είναι ικανά να αλλάξουν τον δεσμό μεταξύ των συντρόφων. Στο βιβλίο της "Κράτα με Σφιχτά: Επτά συνομιλίες για μια ζωή γεμάτη αγάπη" (μτφρ Ρίτα Βεντούρα, Εκδόσεις Gutenberg, 2014)  η Dr. Sue Johnson αναλύει τις σχέσεις των ζευγαριών και τρόπους με τους οποίους η αγάπη μπορεί να τις κρατήσει ζωντανές. Στον επίλογο του βιβλίου, η συγγραφέας κάνει μία σύνοψη όλων αυτών που έμαθε τόσα χρόνια από τα ζευγάρια που συνάντησε στο γραφείο της με σκοπό να σώσουν τη σχέση τους.
Συγκεκριμένα, όπως αναφέρει η ίδια (σελ.283):
  • Η ανάγκη μας να έρθουν κοντά μας οι άλλοι όταν τους φωνάζουμε - να μας προσφέρουν ένα ασφαλές λιμάνι- είναι απόλυτη. 
  • Η συναισθηματική πείνα είναι μια πραγματικότητα. Όταν κάποιος νιώθει συναισθηματική ερημιά, όταν νιώθει ότι έχει απορριφθεί ή εγκαταλειφθεί, τότε πονάει σωματικά και συναισθηματικά και πανικοβάλλεται. 
  • Υπάρχουν πολύ λίγοι τρόποι να τα βγάλουμε πέρα με τον πόνο μας όταν οι πρωταρχικές μας ανάγκες για σύνδεση δεν έχουν ικανοποιηθεί. 
  • Η συναισθηματική ισορροπία, η ηρεμία και η πραγματική χαρά είναι τα βραβεία της αγάπης. Το ερωτικό ξεμυάλισμα είναι το βραβείο των μπούφων.
  • Δεν υπάρχει τέλεια επίδοση στην αγάπη ή στο σεξ. Όταν έχεις πάθει εμμονή με την επίδοση, τότε φτάνεις σε αδιέξοδο. Αυτό που μετράει είναι η συναισθηματική παρουσία. 
  • Στις σχέσεις δεν υπάρχει σχέση αιτίου-αιτιατού, δεν υπάρχουν ευθείες γραμμές, μόνο κύκλοι που οι σύντροφοι δημιουργούν μαζί. Σπρώχνουμε ο ένας τον άλλον σε θηλιές και φαύλους κύκλους σύνδεσης και αποσύνδεσης. 
  • Εαν αποφασίσουμε να ακούσουμε τα συναισθήματά μας και να τα χρησιμοποιήσουμε σαν οδηγό, μας λέει ακριβώς τι χρειαζόμαστε. 
  • Όλοι μερικές φορές πατάμε το κουμπί του πανικού. Χάνουμε την ισορροπία μας και καταφεύγουμε σε τρόπους αγχωτικού ελέγχου ή αναισθησίας ή απομάκρυνσης. Το μυστικό είναι να μην παραμένουμε σε αυτές τις καταστάσεις. Είναι πολύ δύσκολο για τον/την αγαπημένη σας να σας συναντήσει εκεί. 
  • Κομβικές στιγμές σύνδεσης, όταν δηλαδή ένα άτομο πλησιάζει το άλλο και ο άλλος ανταποκρίνεται, χρειάζονται κουραγιο για να επιτευχθούν, όμως είναι μαγικές και μεταμορφώνουν. 
  • Είναι σημαντικό να συγχωρήσουμε αυτούς που μας πλήγωσαν και αυτό συμβάινει μόνο όταν ο ένας σύντροφος μπορεί να κατανοήσει την πληγή του και να ξέρει εκείνη τη στιγμή ότι ο αγαπημένος του βρίσκεται σε επαφή μαζί του και να τη συναισθάνεται μαζί του. 
  • Η διάρκεια του πάθους είναι εντελώς δυνατή όταν υπάρχει αγάπη. Η απρόβλεπτη θερμότητα του έρωτα έιναι απλά η εισαγωγή. Ένας συντονισμένος δεσμός είναι η συμφωνία. 
  • Η παραμέληση θα σκοτώσει τον έρωτα. Ο έρωτας χρειάζεται προσοχή. Όταν γνωρίζεις τις ανάγκες σου για συναισθηματικό δεσμό και όταν ανταποκρίνεσαι σε αυτές του/της αγαπημένου/νης σου, μπορείς να κάνεις έναν δεσμό να διαρκέσει μέχρι "ο θάνατος να μας χωρίσει". 
  • Όλα τα κλισέ για την αγάπη - όταν οι άνθρωποι νιώθουν ότι αγαπιούνται αισθάνονται και πιο ελεύθεροι, πιο ζωντανοί και πιο δυνατοί- είναι πολύ πιο αληθινά απ'ότι φανταζόμαστε. 

Έρωτας & Απογοήτευση: Μήπως συνδέονται περισσότερο από όσο νομίζουμε;

Οι δύο ερωτήσεις που τίθενται πιο συχνά σχετικά με φθορά στη σχέση των ζευγαριών είναι: "Τι προξενεί τη φθορά σε μία σχέση;" και "Πώς μπορούμε να αποφύγουμε τη φθορά;"

Σύμφωνα με την κλινική ψυχολόγο Ayala Malach Pines, το πρότυπο του έρωτα και της φθοράς απαντά και στις δύο αυτές ερωτήσεις. Το πρότυπο παρουσίαζει δύο διαδρομές που οδηγούν η μία στη φθορά και η άλλη στις ρίζες και τα φτερά. Οι δύο διαδρομές ξεκινούν από τον ίδιο δρόμο με το ζευγάρι να ερωτεύεται. Σε τι διαφέρει ένα ζευγάρι που υφίσταται φθορά από εκείνο που έχει ρίζες και φτερά; Αν αφήσουμε κατά μέρος την πιθανότητα το ζευγάρι που έχει υποστεί τη φθορά να έχει σοβαρά συναισθηματικά προβλήματα, πρέπει να συμπεράνουμε ότι η διαφορά μεταξύ τους οφείλεται στα διαφορετικά περιβάλλοντα. Ένα πιεστικό περιβάλλον - ή ένα περιβάλλον που το ζευγάρι βιώνει ως πιεστικό - εμποδίζει τους συντρόφους να πραγματοποιήσουν τα όνειρά τους. Το άγχος τους αποστραγγίζει ενεργειακά και ερωτικά. Αντίθετα ένα θετικό περιβάλλον βοηθά το ζευγάρι να αναπτυχθεί και να πραγματοποιήσει τα όνειρά του. Η αίσθηση της σημαντικότητας που τους προσφέρει η σχέση τους, κρατάει τον έρωτα ζωντανό.
 
 


Το Πρότυπο του Έρωτα και της Φθοράς έχει ορισμένα αποφασιστικά σημεία:
  • Οι άνθρωποι που πιστεύουν στον έρωτα περιμένουν από αυτόν να δώσει νόημα στη ζωή τους.
  • Υπάρχει μία άμεση σχέση ανάμεσα στον έρωτα και τη φθορά. Ο έρωτας αποτελεί το αρχικό στάδιο και την προϋπόθεση για τη διαδικασία της φθοράς.
  • Υπάρχει αλληλεπίδραση του ζευγαριού με το περιβάλλον. Δεν είναι η ιδιοσυγκρασία του συντρόφου που προξενεί τη φθορά, αλλά μάλλον η καταστροφή των ερωτικών ιδανικών από το εξωτερικό άγχος που λανθασμένα αποδίδεται στο σύντροφο.
  • Το περιβάλλον δεν αποτελεί μία απόλυτα αντικειμενική εξωτερική πραγματικότητα. Καθένας μας βιώνει μέσω της αντίληψής του μία υποκειμενική αναπαράσταση του κόσμου.
  • Οι προσδοκίες για τον έρωτα διαμορφώνονται από τις πολιτισμικές μας αξίες και τις προσωπικές μας εμπειρίες και αποτελούν πάντα μέρος του συστήματος των πεποιθήσεών μας. Οι προσδοκίες ενεργοποιούνται όταν ερωτευόμαστεκαι βρίσκονται στο απόγειό τους όταν πραγματοποιείται μία δέσμευση, είτε αυτή είναι τυπική ή όχι. Οι προσδοκίες έχουν μία ισχυρή επίδραση στις ερωτικές σχέσεις, ακόμη και όταν είναι ασυνείδητες ή δεν εκφράζονται ανοιχτά, επειδή συνοδεύονται με ότι θα ονομάζαμε ουσία της ζωής.
  • Οι ανεκπλήρωτες ερωτικές προσδοκίες φέρνουν απογοήτευση και μαζί διάβρωση του έρωτα και της αφοσίωσης. Οι προσδοκίες που εκπληρώνονται δεν αποτελούν παρόλα αυτά εγγύηση κατά της φθοράς. Τα ερωτικά ιδεώδη μπορεί να απογοητευτούν όταν δεν εκπληρώνονται ή όταν εκπληρώνονται μπορεί να είναι εξίσου απογοητευτικά επειδή αποτυγχάνουν να δώσουν στη ζωή το νόημα που προσδοκούσαμε να δώσουν.
  • Το αποτέλεσμα της συνεχούς αλληλεπίδρασης ανάμεσα στο ζευγάρι και την αντίληψη του περιβάλλοντός του μπορεί να είναι θετικό ή αρνητικό για την ερωτική του σχέση. Στην καλύτερη περίπτωση το αποτέλεσμα είναι "ρίζες και φτερά", μία ιδανική ισορροπία ανάμεσα στην ασφάλεια και την ανάπτυξη. Στις σχέσεις με ρίζες και φτερά , ο έρωτας δυναμώνει με το χρόνο και συνεχίζει να τροφοδοτεί τη ζωή με νόημα. Στην χειρότερη περίπτωση το αποτέλεσμα είναι η φθορά και ο θάνατος του έρωτα.
Πηγή: Pines, A.M. (2007). Η φθορά στην ερωτική σχέση: Αιτίες & Θεραπείες. Αθήνα: Περίπλους.

Έρωτας: Τα Μυστικά της Έλξης

Οι ρομαντικές σχέσεις αρχίζουν με τον έρωτα. Αν δεν υπάρχει πάθος από την αρχή προφανώς δεν μπορεί αυτό να χαθεί αργότερα. Κατά συνέπεια, όσοι ξεκινούν μία σχέση για άλλους λόγους πλην του έρωτα, καθώς και όσοι δεν πιστεύουν στον έρωτα ή όσοι ψάχνουν το “σωστό” άτομο αλλά δεν το βρίσκουν ποτέ, δεν είναι δυνατόν να υποστούν φθορά σε μία ερωτική σχέση.

Ο έρωτας, είτε είναι κεραυνοβόλος είτε είναι αργά αναδυόμενο πάθος, είναι η ιδανική φάση σύμφωνα με την οποία κρίνεται ολόκληρη η σχέση – συνήθως δυσμενώς. Αυτή είναι η φάση την οποία οι εραστές θέλουν να διατηρήσουν ή να ανακτήσουν. Ξελόγιασμα, τύφλωση, πάθος. Οι εραστές θέλουν να πιστεύουν ότι ο έρωτάς τους είναι μοναδικός, μαγικός, κάτι που οι ποιητές μπορούν να περιγράψουν καλύτερα. Θέλουν να πιστεύουν ότι η έλξη ανάμεσα στους εραστές είναι μία μυστική ένωση των ψυχών, αυτό που ο Victor Herbert περιέγραψε ως “το γλυκό μυστήριο της ζωής”.

Οι ψυχολόγοι εντούτοις δεν προτίθενται να αφήσουν τον έρωτα στους ποιητές, τους ρομαντικούς ονειροπόλους και τους ερωτευμένους. Θέλουν να ανακαλύψουν τι ελκύει τους ερωτευμένους μεταξύ τους, να εξηγήσουν πώς ερωτεύεται κάποιος ένα συγκεκριμένο άτομο και γιατί. Στην ερώτηση γιατί ερωτεύτηκαν το σύντροφό τους οι συνεντευξιαζόμενοι συμπεριλαμβάνουν στην απάντησή τους έναν κατάλογο αρετών όπως εμφάνιση, προσωπικότητα, επιτεύγματα και αξίες (παρόμοιες με τις δικές τους και συνεπώς “σωστές”). Σπάνια αναφέρουν τους τρόπους με τους οποίους ο αγαπημένος πληροί κάποια πολιτισμικά πρότυπα (“Προέρχεται από μία πολύ καλή οικογένεια με άριστη εκπαίδευση”). Ούτε αναφέρονται συνήθως στη συναισθηματική κατάσταση στην οποία βρίσκονταν, ως αποτέλεσμα κάποιου συμβάντος στην εργασία ή την προσωπική τους δουλειά, όταν ερωτεύτηκαν.

Όταν οι άνθρωποι ερωτεύονται έχουν την τάση να θεωρούν ότι η μαγεία οφείλεται αποκλειστικά στις ελκυστικές ιδιότητες του αγαπημένου τους. Αισθάνονται ότι η παραδοχή κάποιων εξωτερικών δυνάμεων που τους έχουν επηρεάσει, μειώνει τη μαγεία του έρωτα ή τη μαγεία του αγαπημένου. Προτιμούν να θεωρούν ότι είναι ανεξάρτητοι, διαφορετικοί, ότι η αγάπη τους είναι ικανή να διαψεύσει τους κανόνες. Αλλά οι μελέτες δείχνουν ότι οι συνθήκες κάτω από τις οποίες γνωρίζουμε κάποιον είναι εξαιρετικά σημαντικές.

Οι δύο εξωγενείς μεταβλητές που έχουν προσελκύσει το μεγαλύτερο ερευνητικό ενδιαφέρον είναι η γειτνίαση και η συναισθηματική διέγερση. Οι μελέτες δείχνουν ότι οι άνθρωποι, τουλάχιστον μεταφορικά, παντρεύονται το γείτονα τους. Σε μία κλασική μελέτη (Bossard, 1932), εξετάστηκαν 5.000 άδειες γάμου. Τα ευρήματα έδειξαν ότι το 33% των ζευγαριών ζούσαν μέσα σε μια έκταση πέντε οικοδομικών τετραγώνων ο ένας από τον άλλον προτού γνωριστούν και παντρευτούν. Τα ποσοστά των γάμων μειώνονταν σταθερά και ενδεικτικά καθώς αυξανόταν η γεωγραφική απόσταση μεταξύ των κατοίκων. Είναι προφανές ότι για να ερωτευτούν δύο άνθρωποι πρέπει να έχουν κάποια πιθανότητα να συναντηθούν αλλά  η πιθανότητα να ερωτευτούν μεταξύ τους μεγαλώνει όταν συναντιούνται συχνότερα. Ο Robert Zajonc πιστεύει ότι το φαινόμενο αυτό είναι επακόλουθο της “επανειλημμένης έκθεσης”. Η επανειλημμένη έκθεση μας δημιουργεί την πεποίθηση ότι ο άλλος δεν είναι επικίνδυνος και συνεπώς μπορούμε να χαλαρώσουμε και να αντιδράσουμε θετικά.

Όταν βρισκόμαστε σε διέγερση είναι πιο πιθανό να ερωτευτούμε – επίσης όταν είμαστε θυμωμένοι, φοβισμένοι, όταν ζηλεύουμε, όταν νιώθουμε ευφορία ή όταν αισθανόμαστε ότι μας απορρίπτουν. Στην πραγματικότητα όταν κάποιος βιώνει μια σωματική διέγερση που συνοδεύεται από έντονα συναισθήματα είναι ένα εν δυνάμει ρομαντικό άτομο. Αν ένας άντρας συναντήσει μία όχι ιδιαίτερα θελκτική γυναίκα ενώ βρίσκεται σε κατάσταση ταραχής, το πιθανότερο είναι να αισθανθεί εντονότερη έλξη για αυτήν παρά αν βρισκόταν σε κανονικές συνθήκες.

Σύμφωνα με τους Walster και Berscheid, χρειάζονται δύο πράγματα για να ερωτευτεί κανένας: η διέγερση και η ρομαντική ερμηνεία της. Όταν κάποιος υποφέρει από τον πόνο της απόρριψης είναι ώριμος για μία αντισταθμιστική ερωτική σχέση. Σε περιόδους πολέμου οι εραστές ανακαλύπτουν το πάθος στη σκιά του θανάτου. Μία γυναίκα που αναρρώνει από το θάνατο του πατέρα της είναι ώριμη να ερωτευτεί, και το ίδιο συμβαίνει με όσους είχαν κάποια τραυματική εμπειρία ή με όσους πρόκειται να εγκαταλείψουν κάποιον τόπο για πάντα. Τα ευτυχή περιστατικά επίσης οδηγούν στον έρωτα. Παράδειγμα τα ζευγάρια που συναντήθηκαν σε κάποιο γάμο, σε διακοπές ή την πρώτη ζεστή μέρα της άνοιξης.

Ένα σημαντικό μέρος της συναισθηματικής διέγερσης του ξελογιάσματος προέρχεται από την πρόκληση και τους κινδύνους που συνεπάγεται ο έρωτας. Γιατί ενώ είναι θαυμάσιο να ερωτεύεται κανένας είναι ταυτόχρονα παράτολμο και επικίνδυνο. Σημαίνει ότι γίνεσαι ευάλωτος. Σημαίνει ότι μπορεί να πληγωθείς ή να απογοητευτείς. Όπως μία δύσκολη ανάβαση στα βράχια είναι πιο διεγερτική από μία βόλτα σε ένα λόφο – επειδή περιλαμβάνει περισσότερους κινδύνους – έτσι και ο έρωτας είναι πιο διεγερτικός από τη συμπάθεια. Αυτό το είδος της συναισθηματικής διέγερσης εμφανίζεται και αργότερα στη ζωή του ζευγαριού κάθε φορά που η σχέση αντιμετωπίζει κάποια απειλή, λόγου χάρη, ως αποτέλεσμα της εμπλοκής ενός από τους συντρόφους με κάποιο άλλο πρόσωπο.

Απόσπασμα από το βιβλίο: Pines, A.M. (2007). Η Φθορά στην Ερωτική Σχέση: Αιτίες και Θεραπείες. Αθήνα: Περίπλους.

Είμαστε φτιαγμένοι ο ένας για τον άλλον; Η πολυπλοκότητα του ερωτικού συναισθήματος...

Ο έρωτας θεωρείται πράξη ελευθερίας και αυτοδιάθεσης. Ασκεί την επίδρασή του σε διάφορα επίπεδα. Φέρνει τον ατομικισμό στα άκρα του. Ο αγαπημένος είναι μοναδικός κι αναντικατάστατος. Σε έναν πολιτισμό που θεωρεί την επιδίωξη της ευτυχίας φυσικό δικαίωμα, είναι καθαρά έκφραση αυτής της επιδίωξης, να συνδέεται με την ερωτική σχέση, την οικογένεια και τις ελπίδες για το μέλλον. Είναι ακόμη μία έκφραση ισότητας, αφού πια οι κοινωνικές διαφορές δεν ενδιαφέρουν τους εραστές. Εφόσον εξιδανικεύουν ο ένας τον άλλο, δημιουργείται μεταξύ τους ένα είδος αμοιβαίας αποδοχής.

Γιατί τόσοι πολλοί άνθρωποι σήμερα έχουν ψύχωση με τον έρωτα; Η απάντηση σχετίζεται με την ανάγκη των ανθρώπων να δώσουν νόημα στη ζωή τους. Ο έρωτας είναι μία διαπροσωπική εμπειρία κατά την οποία συνδεόμαστε με κάτι ευρύτερο από εμάς. Οι θεμελιώδεις υπαρξιακές ανησυχίες σχετικά με το νόημα της ζωής είναι πανανθρώπινες. Σύμφωνα με τον Irving Yalom συμπεριλαμβάνουν τον τρόμο του αναπόφευκτου θανάτου μας, το δέος εμπρός στο αχανές σύμπαν, την απόλυτη μοναξιά με την οποία ερχόμαστε στη ζωή και με την οποία αποχωρούμε από αυτή, καθώς και τη ματαιότητα της θνητής ζωής μας (Yalom, 1980).

Ανέκαθεν οι άνθρωποι προσπαθούσαν να αποφύγουν το αίσθημα της υπαρξιακής μοναξιάς και του φόβου δίνοντας νόημα στη ζωή τους. Όπως το θέτει ο Erich Fromm, ο έρωτας γίνεται «η απάντηση στο πρόβλημα της ανθρώπινης ύπαρξης» (Fromm, 1956, 7). Υπόσχεται να γεμίσει το κενό της ζωής τους, να σκοτώσει τη μοναξιά τους, να δικαιώσει την ύπαρξή τους, να προσφέρει ασφάλεια και παντοτινή ευτυχία. Όταν οι άνθρωποι συναντούν κάποιον που ταιριάζει στη ρομαντική εικόνα τους, ερωτεύονται. Κατόπιν προσδοκούν ότι η σχέση τους με το άτομο αυτό, θα εκπληρώσει όλες τις υποσχέσεις του έρωτα. Όταν το άτομο ή η σχέση τους προδώσει, απογοητεύονται.

Οι ερωτικές εικόνες αναπτύσσονται πολύ νωρίς στη ζωή του ατόμου και είναι πολύ ισχυρές γιατί θεμελιώνονται στη μνήμη εμπειριών που συνέβησαν πριν την ανάπτυξη της γλώσσας. Οι γονείς κληροδοτούν τις ερωτικές εικόνες στα παιδιά τους με δύο τρόπους: με τον τρόπο που εκφράζουν (ή δεν εκφράζουν) την αγάπη τους στα παιδιά τους, και με τον τρόπο που εκφράζουν (ή δεν εκφράζουν) την αγάπη τους μεταξύ τους. Εφόσον η σχέση των γονιών, για τους περισσότερους ανθρώπους, είναι η σχέση που παρατηρούν πρώτα, από κοντά και για το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, είναι αυτή που έχουν την ισχυρότερη επίδραση στις ερωτικές τους εικόνες. Οι άνθρωποι που μεγάλωσαν σε οικογένειες γεμάτες ένταση και συγκρούσεις διαμορφώνουν έννοιες αγάπης και σχέσης πολύ διαφορετικές από όσους μεγάλωσαν σε ένα θερμό και στοργικό οικογενειακό περιβάλλον.

Οι ερωτικές εικόνες επομένως είναι εξαιρετικά επηρεασμένες από τις πρώτες μας προσωπικές εμπειρίες. Εσωτερικεύουμε την εικόνα του ατόμου που μας δίδαξε το νόημα της αγάπης ικανοποιώντας (ή μη ικανοποιώντας) τις φυσικές και συναισθηματικές μας ανάγκες στη διάρκεια των πρώτων ημερών της ζωής μας. Όταν ενηλικιωθούμε αναζητούμε ένα σύντροφο που ταιριάζει με αυτήν την εσωτερικευμένη εικόνα. Ορισμένοι αναζητούν τη φυσική ομοιότητα. Μία γυναίκα λόγου χάρη, ελκύεται από άντρες που, όπως ο πατέρας της, είναι κοντοί, μελαχρινοί και σκληροί, αλλά όμορφοι. Άλλοι επιζητούν τη συναισθηματική ομοιότητα. Ένας άντρας ελκύεται από γυναίκες που μοιάζουν με τη μητέρα του: έξυπνες, λαμπερές, αποφασιστικές. Ορισμένοι άνθρωποι ψάχνουν για το ακριβώς αντίθετο είδος από αυτό των γονιών τους. Ένας άντρας που η μητέρα του ήταν αδιάκριτη, συναισθηματική, μεγαλόσωμη και μελαχρινή, ελκύεται από γυναίκες απόμακρες, συγκρατημένες, αδύνατες και ξανθιές.

Όταν οι άνθρωποι βρίσκονται σε συναισθηματική διέγερση και συναντήσουν ένα άτομο που ταιριάζει στην εσωτερικευμένη εικόνα τους, με κάποιο σημαντικό τρόπο προβάλουν αυτή την εικόνα πάνω του. Για αυτό όταν οι άνθρωποι ερωτευτούν πολύ συχνά τους ακούμε να λένε: «Νιώθω σαν να τον γνώριζα όλη μου τη ζωή». Ακόμη και όταν δύο άνθρωποι είναι συναισθηματικά διεγερμένοι, συναντιούνται συχνά και οι ερωτικές τους εικόνες ταιριάζουν, μια πιο προσεκτική εξέταση είναι απαραίτητη προτού αποφασίσουν να αφοσιωθούν ο ένας στον άλλο.

Πηγή: Pines, A.M. (2007). Ή Φθορά στην Ερωτική Σχέση. Αθήνα: Περίπλους.