Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ανθρώπινες σχέσεις. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ανθρώπινες σχέσεις. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Μοναξιά: Ανάμεσα σε πολλούς κι όμως μόνοι...

Η μοναξιά είναι μία πανανθρώπινη και συχνή εμπειρία, σχεδόν όλοι έχουμε νιώσει μοναξιά έστω και μία φορά στη ζωή μας. Δεν αποτελεί ψυχική διαταραχή, ωστόσο οι άνθρωποι φοβούνται τη μοναξιά και την απεύχονται. Καθόλου παράλογο αν σκεφτούμε ότι η μοναξιά αποτελεί μία συναισθηματική και γνωστική δυσφορία την οποία βιώνει το άτομο επειδή θεωρεί ότι είναι μοναχό και ασυντρόφευτο. Πηγάζει από την εκτίμηση ότι οι σχέσεις του δεν είναι αρκετές σε ποσότητα ή/και ποιότητα ή ότι δεν ικανοποιούν τις κοινωνικές/διαπροσωπικές του ανάγκες.
Υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ του να είναι κάποιος μόνος και του να νιώθει μόνος. Πολλοί πιστεύουν ότι αυτός που νιώθει μοναξιά είναι και στην πραγματικότητα μόνος του. Αυτό όμως δεν είναι απόλυτο. Μπορούμε κάλλιστα να βρισκόμαστε με άλλα άτομα και μάλιστα σε οικείο περιβάλλον και παρ’ όλα αυτά να νιώθουμε απελπιστικά μόνοι. Σε αυτή την περίπτωση μπορεί κανείς να αισθάνεται ένα αίσθημα έλλειψης ικανοποίησης, ένα κενό στη ζωή του. Η βαθύτερη συναισθηματική μοναξιά προέρχεται κυρίως από την απουσία μίας στενής συναισθηματικής σχέσης με τους άλλους. Έτσι εξηγείται το γεγονός ότι σε μία κοινωνία γεμάτη κόσμο αισθανόμαστε μόνοι. 
Η μοναξιά συνήθως συνοδεύεται από αίσθημα λύπης, θλίψη, έλλειψη διάθεσης, φόβο αποχωρισμού ή εγκατάλειψης, ντροπή, απογοήτευση, αίσθημα κενού, θυμός κ.ά. Πρόσφορο έδαφος για να νιώσουμε μοναξιά δημιουργείται όταν είμαστε μόνοι, όταν μας λείπουν οι συναισθηματικοί δεσμοί του παρελθόντος, όταν αντιμετωπίζουμε αλλαγές στη ζωή μας και νιώθουμε ότι δεν υπάρχει κάποιος να μοιραστούμε τα συναισθήματά μας, όταν πιστεύουμε ότι δεν είμαστε άξιοι της αγάπης και της αποδοχής των άλλων.
Η μοναξιά μπορεί να γίνει πιο έντονη εξαιτίας του τρόπου με τον οποίο την αντιμετωπίζει κανείς. Για παράδειγμα, σκέψεις όπως «Η μοναξιά είναι σημάδι αδυναμίας», «Είμαι ο μόνος που είναι μόνος», «Κάτι δεν πάει καλά με εμένα»,  δημιουργούν στο άτομο μία αίσθηση μειονεξίας και κατά συνέπεια μία δυσκολία στην προσέγγιση άλλων ανθρώπων και στη δημιουργία σχέσεων μαζί τους λόγω του φόβου της απόρριψης.  Έτσι, το μόνο που θα καταφέρει είναι να διαιωνίσει τη μοναξιά του.
Για να αντιμετωπίσει κανείς τις δυσκολίες της μοναξιάς θα χρειαστεί αρχικά να την αξιολογήσει ως μία κατάσταση που μπορεί να αλλάξει.  Η μοναξιά λειτουργεί ως προειδοποιητικό σήμα για την ύπαρξη κάποιου προβλήματος στις σχέσεις ώστε το άτομο να κινητοποιηθεί για να αποκτήσει καινούργιες ή να βελτιώσει τις ήδη υπάρχουσες.  Επίσης, ας μη ξεχνάμε ότι υπάρχει και η ευεργετική μοναξιά η οποία μπορεί να αποτελέσει εποικοδομητική εμπειρία για την ανάπτυξη της προσωπικότητας.
Η μοναξιά δεν κρατάει για πάντα και είναι στο χέρι μας να βρούμε τρόπους επαφής με άλλους ανθρώπους. Η ενασχόληση με δραστηριότητες και η συμμετοχή σε εκδηλώσεις είναι καλές ευκαιρίες για δικτύωση και κοινωνική συναναστροφή. Καλό είναι να θυμόμαστε ότι όλες οι σχέσεις έχουν την αξία τους και μπορούν να μας προσφέρουν ανακούφιση από την μοναξιά ακόμα και αν είναι πρόσφατες. Θα χρειαστεί να δώσουμε χρόνο στα νέα πρόσωπα της ζωή μας για να μπορέσουμε να μοιραστούμε συναισθήματα και να εξελιχθεί η σχέση μας. Ακόμα και αν κάποιες διαπροσωπικές μας ανάγκες δεν ικανοποιούνται, είναι απαραίτητο να μη στερούμε τον εαυτό μας από πράγματα που αγαπάμε επειδή δεν βρίσκουμε κάποιον άλλο να ακολουθήσει. Ένα πολύ σημαντικό βήμα είναι να μάθουμε να περνάμε καλά και παρέα με τον εαυτό μας και να απολαμβάνουμε στιγμές μοναξιάς και ηρεμίας. Αν η μοναξιά είναι συχνή, έντονη και με διάρκεια, τότε ίσως χρειάζεται να αναζητήσουμε βοήθεια από κάποιον επαγγελματία ψυχικής υγείας.

Βιωματική δράση σε μαθητές για τις σχέσεις των δύο φύλων

Βιωματική δράση στους μαθητές της γ' τάξης του 1ου Γυμνασίου Χίου. 
Στόχος της δράσης ήταν να διευκολυνθεί ο διάλογος μεταξύ των αγοριών και των κοριτσιών.
Οι ομάδες δούλεψαν συνεργατικά, μοιράστηκαν τις σκέψεις τους και κατέληξαν ότι μπορεί αγόρια και κορίτσια να εκφράζονται με διαφορετικό τρόπο όμως φαίνεται ότι έχουν παρόμοιες αγωνίες και την ανάγκη να είναι αποδεκτοί από τους άλλους!



Πότε Δυο Άνθρωποι Ερωτεύονται;

Όλη μας η ζωή περιστρέφεται γύρω από σχέσεις και η πραγματική ευτυχία αφορά το πόσο κοντά και αγαπημένα νιώθουμε όταν είμαστε μαζί με τους άλλους, είτε είναι φίλοι, είτε ερωτικοί σύντροφοι είτε οι γονείς μας.
Ο έρωτας, το απόλυτο συναίσθημα. Ο Νίτσε είχε πει πως «οι ερωτευμένοι είναι τρελοί» και κατά μία έννοια είχε δίκιο. Όταν είμαστε ερωτευμένοι αλλάζει ο τρόπος που νιώθουμε και αντιλαμβανόμαστε τη ζωή. Όμως πότε δυο άνθρωποι ερωτεύονται;
Υπάρχουν συνθήκες που βοηθούν το να ερωτευτούμε; Άραγε τα ετερώνυμα πραγματικά έλκονται;

Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν τον έρωτα

Ας δούμε ποιοι παράγοντες παίζουν ρόλο και βοηθούν ώστε να ερωτευτούν δυο άνθρωποι:
1ος Παράγοντας: Ο Συγχρονισμός (timing)
Κανείς μπορεί να ερωτευθεί όταν δεν το περιμένει καθόλου, από απλή τύχη ή σύμπτωση. Ένας ιδανικός σύντροφος μπορεί να κάθεται δίπλα σου στο πάρτι αλλά να μην τον προσέξεις αν είσαι απασχολημένος/-η με θέματα της δουλειάς, ή αν είσαι ήδη σε μια άλλη σχέση ή με κάποιο άλλο τρόπο συναισθηματικά μη διαθέσιμος/-η.
Αν όμως μόλις μπήκες στο κολλέγιο ή μετακόμισες μόνος/-η σε άλλη πόλη, αν πρόσφατα βγήκες από μια μη ικανοποιητική σχέση, αν άρχισες να βγάζεις αρκετά λεφτά για να κάνεις οικογένεια, αν είσαι μόνος-η ή πέρασες μια δύσκολη δοκιμασία ή τέλος αν έχεις παρά πολύ ελεύθερο χρόνο τότε έχεις τις «προδιαγραφές» για να ερωτευθείς. Πιο συγκεκριμένα, οι άνθρωποι που είναι σε συναισθηματική ένταση, είτε από χαρά, άγχος, φόβο, περιέργεια, λύπη είτε από οποιαδήποτε άλλο συναίσθημα έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να ερωτευθούν, είναι πιο ευάλωτοι στο πάθος.
2ος Παράγοντας: Η Κοντινότητα
Η κοντινότητα μπορεί να παίξει και αυτή τον ρόλο της. Τείνουμε να επιλέγουμε ανθρώπους που είναι κοντά μας.
3ος Παράγοντας: Το Μυστήριο
Ένας άλλος παράγοντας στην επιλογή συντρόφου είναι το μυστήριο. Έχει φανεί πως και τα δυο φύλα έλκονται από ανθρώπους τους οποίους βρίσκουν μυστηριώδεις. Όπως είχε γράψει και ο Μπωντλαίρ: «Η αγάπη μας για τις γυναίκες είναι σε αναλογία με το βαθμός της ανοικειότητας (strangeness) προς εμάς».
Το αντίθετο είναι επίσης αλήθεια. Η οικειότητα μπορεί να απομακρύνει τις σκέψεις για μια ρομαντική σχέση. Σχεδόν όλα τα άτομα έχουν μια σεξουαλική αποστροφή σε πάρα πολύ οικεία πρόσωπα. Προτιμούν να σχετίζονται με ξένους.
4ος Παράγοντας: Τα ετερώνυμα έλκονται;
Παρόλο που οι περισσότεροι άνθρωποι ανά τον κόσμο που νιώθουν ερωτική έλξη για «αγνώστους» μη οικείους, επιλέγουν να έχουν αυτούς που έχουν την ίδια εθνότητα, το ίδιο κοινωνικό, θρησκευτικό και οικονομικό υπόβαθρο, ίδιο βαθμό νοημοσύνης και παρόμοιες συμπεριφορές, προσδοκίες, αξίες, ενδιαφέροντα και παρόμοιες κοινωνικό- επικοινωνιακές δεξιότητες.
5ος Παράγοντας: Η Συμμετρία
Η τάση μας να επιλέγουμε ανθρώπους με «καλές» αναλογίες είτε στο πρόσωπο είτε στο σώμα.
6ος Παράγοντας: «Μου θυμίζεις κάποιον που ήξερα όταν ήμουνα παιδί…»
Άνθρωποι που αγαπήσαμε και μας φρόντισαν καταγράφονται ως θετικά μοντέλα και πολλές φορές στην ενήλικη ζωή μας ο/η σύντροφος μας μπορεί να έχει στοιχεία αυτού του ανθρώπου πχ ενός αδελφού που μας φρόντιζε, του πατέρα, της γυναίκας που μας κρατούσε όταν ήμασταν παιδιά κτλ.

Κλείνοντας, ας μην ξεχνάμε πως η πλειοψηφία των παραπάνω παραγόντων, μας επηρεάζουν χωρίς να τους αντιλαμβανόμαστε και όπως τα περισσότερα πράγματα στη ζωή, έτσι και ο έρωτας έρχεται χωρίς να τον περιμένουμε γιατί στον έρωτα όλα είναι πιθανά!

Ο Φάρος

Ο κύκλος της ζωής μέσα από μια μικρού μήκους ταινία κινουμένων σχεδίων. Την ταινία αυτή την αφιέρωσε ο σκηνοθέτης στους γονείς του  & στους γονείς όλου του κόσμου.
Η ιστορία αναφέρεται στους γονείς και πως στηρίζουν τα παιδιά τους ώστε να κάνουν τα όνειρά τους πραγματικότητα. Δεν έχουν σημασία τόσο τα γεγονότα,  οι γονείς θα είναι πάντα σε αναμονή για τα παιδιά τους,  θα είναι πάντα εκεί όπως ακριβώς το φως του φάρου για τα καράβια. 
Η ταινία έχει συμμετέχει σε πάνω από 50 διεθνή φεστιβάλ κι έχει κερδίσει 27 διεθνή βραβεία. 




Πηγή: http://www.tilestwra.com/o-faros-h-polivravevmeni-tenia-mikrou-mikous-pou-prepi-na-dite-vinteo/

Μια ζωή με νόημα: Μαθήματα από τη θετική ψυχολογία

Εξαιρετικό βίντεο από τον Αναστάσιο Σταλίκα, Καθηγητή στο τμήμα Ψυχολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και στο Πανεπιστήμιο του McGill στον Καναδά καθώς και πρόεδρο της Ελληνικής Εταιρείας Θετικής Ψυχολογίας

Αξίζει να το σκεφτούμε!


Οι «τοξικοί» άνθρωποι και πώς να τους αντιμετωπίσετε

Σίγουρα γνωρίζετε ήδη τη σημασία που έχει για σας να μην περιβάλλεστε από «τοξικούς» ανθρώπους. Όμως πώς θα τους αναγνωρίσετε;  Ποια είναι τα χαρακτηριστικά ενός «τοξικού» ανθρώπου;  Κι αν ήδη ανήκουν στο στενό φιλικό σας κύκλο τι μπορείτε να κάνετε γι’ αυτό; Ρωτήσαμε τη γνώμη δυο ειδικών για το πώς μπορούμε να διαχειριστούμε τέτοιου είδους σχέσεις.
Ποιοι άνθρωποι χαρακτηρίζονται ως  «τοξικοί»;
«Προφανώς η «τοξικότητα» δεν αναφέρεται στο σύνολο της προσωπικότητας ενός ανθρώπου αλλά σε στοιχεία της συμπεριφοράς του ή στο είδος της σχέσης που έχουν μαζί σας», μας λέει η Jodie Gales, MA, ψυχοθεραπεύτρια και σύμβουλος στο Σύδνεϋ της Αυστραλίας. «Συχνά ένα «τοξικό» άτομο είναι πληγωμένο για κάποιο λόγο και δεν είναι ακόμα έτοιμο να αναλάβει την ευθύνη που του αναλογεί και να αναγνωρίσει τα συναισθήματα, τις ανάγκες του και τις συνέπειες των πράξεών του στη ζωή. Υπάρχει επίσης πιθανότητα να προβάλλει και να εκδραματίζει τις ψυχικές του συγκρούσεις και να παίζει τους ρόλους του θύματος, του μάρτυρα, του τελειομανή ή του κριτή», συνεχίζει η ειδικός. «Αναλαμβάνοντας αυτούς τους ρόλους προσπαθεί να ικανοποιήσει τις ψυχικές του ανάγκες, όμως δυστυχώς  αυτός είναι ένας πολύ ανθυγιεινός τρόπος».
Σύμφωνα με τη Gale είναι σύνηθες για το άτομο με «τοξική» συμπεριφορά:   να δημιουργεί δραματικές καταστάσεις στη ζωή του ή να περιβάλλεται από αυτές, να προσπαθεί να ελέγξει τη συμπεριφορά των άλλων, να τους  χρησιμοποιεί για να πετύχει το σκοπό του, να βάζει σε απόλυτη προτεραιότητα τον ίδιο και τις ανάγκες του, να κάνει αυστηρή κριτική στον εαυτό του και στους άλλους, να είναι ζηλόφθονος, να θεωρεί ότι είναι κακότυχος σε έναν κόσμο καλότυχων, να κάνει κατάχρηση ουσιών, να μην προσέχει την υγεία του και αρνείται να ζητήσει βοήθεια από τους αγαπημένους του ή από ειδικούς  επιστήμονες.
Το αίσθημα «τοξικότητας» έχει να κάνει περισσότερο με τη δική μας αντίδραση στη σχέση μας με αυτούς τους ανθρώπους, ισχυρίζεται η Amy Tatsumi, ψυχοθεραπεύτρια  μέσω τέχνης στην Ουάσινγκτον των ΗΠΑ. «Η δική σας αντίδραση σε αυτούς τους ανθρώπους μπορεί να περιλαμβάνει απογοήτευση, αίσθημα προδοσίας, μούδιασμα ή διάθεση να τους παραχαϊδέψετε» συμπληρώνει η Tatsumi.  Αυτές οι αντιδράσεις είναι συχνότερες σύμφωνα με την Tatsumi όταν αφήνουμε τα όριά μας να παραβιάζονται και τις αρχές μας να καταπατώνται.
Πάντως, χρειάζονται δυο άνθρωποι για να δημιουργηθεί μια «τοξική» σχέση κι έτσι είναι σημαντικό να αναλογιστούμε το ρόλο μας σε αυτήν.
«Μια ένδειξη μιας «τοξικής» σχέσης μπορεί να είναι όταν έχει δημιουργηθεί μια ατμόσφαιρα επικριτική, με ενοχή και φόβο ανάμεσα στους συμμετέχοντες» λέει η Tatsumi.

Σημάδια ότι συναναστρέφεστε έναν «τοξικό» άνθρωπο
Η Gale αναφέρει τα εξής σημεία:
  • Επηρεάζεστε από τη δραματοποίηση της καθημερινότητάς τους
  • Σας απωθεί/τρομάζει η συνάντηση μαζί τους
  • Νιώθετε θυμό ή και εξάντληση όταν είστε μαζί τους ή μετά από συνάντηση με αυτούς τους ανθρώπους
  • Αισθάνεστε ντροπή για εσάς
  • Εγκλωβίζεστε σε έναν τύπο συμπεριφοράς όπου προσπαθείτε να τους σώσετε και να τους φροντίσετε.
Η Tatsumi συμπληρώνει τα δικά της σημεία –ενδείξεις των «τοξικών» συμπεριφορών
  • Ο άλλος άνθρωπος δεν αποδέχεται τη λέξη «όχι» ως ολοκληρωμένη απάντηση
  • Όταν είστε μαζί του είστε επιφυλακτικοί και συγκρατημένοι
  • Αγνοείτε τις αξίες σας όταν είστε μαζί του
  • Αποσυνδέεστε συναισθηματικά όταν κάνετε παρέα
  • Αισθάνεστε ότι προσπαθούν να σας ελέγξουν ή εσείς αναπτύσσετε επικριτική συμπεριφορά απέναντί τους
Είναι σημαντικό να διερευνάτε το δικό σας ρόλο σε αυτή τη σχέση. Για παράδειγμα πώς διαπραγματεύεστε τις αξίες  και τα όριά σας; ΄Εχετε απότομες εκρήξεις όταν νιώθετε ότι δε σας καταλαβαίνουν ή δε σας ακούν προσεκτικά; Αποσύρεστε συναισθηματικά γιατί έτσι αντιδράτε συνήθως στην κριτική;

Η Gale κάνει κάποιες προτάσεις για τη διαχείριση των «τοξικών» σχέσεων:
  • Πείτε αποφασιστικά στον «τοξικό» άνθρωπο πως αισθάνεστε: Για παράδειγμα πείτε: «όταν λες/κάνεις /συμπεριφέρεσαι….. αισθάνομαι ….. κι αυτό που χρειάζομαι είναι ….και ο λόγος που μοιράζομαι αυτά τα συναισθήματα μαζί σου γιατί σε αγαπώ, με ενδιαφέρει να έχουμε μια υγιή σχέση κ.τλ»
  • Ορίστε και διατηρήστε τα όριά σας
  • Εστιάστε την προσοχή σας στη φροντίδα του εαυτού σας
  • Βρείτε τρόπους να προστατευτείτε από τις ανθυγιεινές τους συμπεριφορές
  • Αναρωτηθείτε αν έχετε μπει σε ένα φαύλο κύκλο με αυτή τη σχέση αν για παράδειγμα δικαιολογείτε τη συμπεριφορά τους και αν προσπαθείτε να τους αλλάξετε.
«Αν η τοξική συμπεριφορά του ανθρώπου που συναναστρέφεστε δεν αλλάζει», η Gale προτείνει: «απλά συνεχίστε τη δική σας ζωή κι απομακρυνθείτε από αυτούς, ενώ τους  εύχεστε μακροημέρευση κι ευτυχία. Η λήξη της σχέσης μπορεί να είναι επώδυνη ειδικά αν ήταν μακροχρόνια αλλά στην πραγματικότητα θα έχετε δημιουργήσει χώρο για πιο υγιείς και ωφέλιμες σχέσεις στη ζωή σας»

Επιμέλεια –Μετάφραση: Ελεάνα Πανδιά, Επικοινωνιολόγος, MA, υπ. διδάκτωρ Παντείου Πανεπιστημίου
Συγγραφέας: Margarita Tartakovsky, MS

Πού πήγε η αγάπη μας; Χάνοντας επαφή...



Αγάπη: ίσως η πιο χρησιμοποιημένη και όμως η πιο δυνατή λέξη. Για την αγάπη έχουν γραφτεί τόμοι ολόκληροι, ποιήματα, τραγούδια, έχουν γίνει προσευχές, έχεις γίνει πόλεμοι, όπως  για την Ωραία Ελένη, και έχουν χτιστεί μνημεία, όπως το Ταζ Μαχάλ. Τι είναι όμως στ’αλήθεια η αγάπη; Η αγάπη είναι στην πραγματικότητα η κορυφή της εξέλιξης, ο πιο αποτελεσματικός μηχανισμός επιβίωσης του ανθρώπινου είδους. Όχι γιατί μας παρακινεί να ζευγαρώνουμε και να αναπαραγόμαστε. Ως γνωστόν, τα καταφέρνουμε να ζευγαρώνουμε και χωρίς αγάπη! Η αγάπη μας κάνει να δεσμευτούμε συναισθηματικά με μερικούς πολύτιμους άλλους που μας προσφέρουν ένα ασφαλές λιμάνι για να προφυλαχθούμε από τις τρικυμίες της ζωής. Η αγάπη είναι κυματοθραύστης, φτιαγμένος για να προσφέρει συναισθηματική προστασία που μας βοηθάει να τα βγάζουμε πέρα με τους κλυδωνισμούς της ύπαρξης.
Η τάση να δενόμαστε συναισθηματικά – να βρίσκουμε κάποιον που να μπορούμε να του πούμε «κράτα με σφιχτά»- είναι εγγεγραμμένη στα γονίδια και στο σώμα μας. Χρειαζόμαστε συναισθηματικούς δεσμούς με ορισμένους άλλους, αναντικατάστατους, για να είμαστε οργανικά και ψυχικά υγιείς- ώστε να επιβιώνουμε.
Η θεωρία του συναισθηματικού δεσμού μας διδάσκει ότι οι αγαπημένοι μας είναι το καταφύγιό μας στη ζωή. Όταν αυτό το πρόσωπο είναι συναισθηματικά απρόσιτο ή δεν ανταποκρίνεται στο κάλεσμά μας, φοβόμαστε ότι θα παραμείνουμε έξω στο κρύο, μόνοι και ανήμποροι. Μας κατακλύζουν συναισθήματα όπως θυμός και λύπη, νιώθουμε πληγωμένοι, αλλά πάνω απ’όλα φοβισμένοι. Και είναι φυσικό διότι ξέρουμε ότι ο φόβος είναι το ενσωματωμένο σύστημα συναγερμού που διαθέτουμε και μπαίνει σε λειτουργία όταν η επιβίωσή μας κινδυνεύει. Όταν χάνουμε την επαφή μας με τον αγαπημένο μας, τότε τίθεται σε κίνδυνο η αίσθηση ασφάλειας που έχουμε. Ο συναγερμός μεταφέρεται στην αμυγδαλή, αυτό το σημείο το εγκεφάλου μας που ο Joseph LeDoux του Κέντρου Νευροεπιστημών του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης ονομάζει «κέντρο του φόβου». Αυτή η περιοχή του εγκεφάλου που μοιάζει με αμύγδαλο, ενεργοποιεί μια αυτόματη ανταπόκριση. Δεν σκεφτόμαστε, νιώθουμε και ενεργούμε.
Όλοι ξέρουμε πώς είναι ο φόβος που νιώθουμε όταν δεν συμφωνούμε ή βρισκόμαστε σε αντιπαράθεση με τους συντρόφους μας. Αλλά γι’αυτούς από μας που έχουμε ασφαλείς δεσμούς, είναι ένας φόβος που διαρκεί ελάχιστα. Ο φόβος σύντομα και εύκολα φεύγει διότι συνειδητοποιούμε ότι δεν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος ή ότι ο σύντροφός μας θα μας καθησυχάσει εάν του το ζητήσουμε. Γι’αυτούς από μας με αδύνατους και συγκρουσιακούς δεσμούς, ο φόβος μπορεί να είναι καταλυτικός. Βαλτώνουμε μέσα σε έναν «πρωταρχικό/αρχέγονο πανικό», έτσι όπως τον ονομάζει ο Jaak Panksepp από το Πανεπιστήμιο της Πολιτείας της Ουάσινγκτον. Μετά κάνουμε ένα από τα δύο: ή γινόμαστε απαιτητικοί και επίμονοι σε μία προσπάθεια να παρηγορηθούμε και να πάρουμε την επιβεβαίωση που χρειαζόμαστε ή απομακρυνόμαστε σε μια προσπάθεια να παρηγορήσουμε και να προστατεύσουμε τον εαυτό μας. Δεν έχουν σημασία ακριβώς τα λόγια που λέμε, αλλά αυτό που πραγματικά λέμε σε κάτι τέτοιες περιπτώσεις είναι: «Δώσε μου προσοχή. Μείνε μαζί μου. Σε χρειάζομαι» ή «Δεν σε αφήνω να με πληγώσεις. Θα παγώσω, θα προσπαθήσω να κρατήσω τον έλεγχο».
Εάν αγαπάμε τους συντρόφους μας, γιατί δεν ακούμε απλώς την έκκλησή τους για προσοχή και επαφή και δεν ανταποκρινόμαστε με φροντίδα; Διότι τις περισσότερες φορές δεν είμαστε συντονισμένοι με αυτούς. Είμαστε απασχολημένοι ή μπλεγμένοι στα δικά μας. Δεν ξέρουμε πώς να μιλήσουμε τη γλώσσα του συναισθηματικού δεσμού, δεν δίνουμε ξεκάθαρα μηνύματα για το τι έχουμε ανάγκη ή για το πόσο νοιαζόμαστε. Συχνά μιλάμε με δισταγμό διότι νιώθουμε αμφιθυμία για τις δικές μας ανάγκες. Ή στέλνουμε εκκλήσεις μας για επαφή με έκφραση θυμού και ματαίωσης, διότι δεν νιώθουμε σίγουροι και ασφαλείς στη σχέση μας.
Όταν μια σχέση γενικά βρίσκονται σε ελεύθερη πτώση, οι άνδρες συνήθως λένε ότι νιώθουν απόρριψη και ότι είναι ανεπαρκείς και αποτυχημένοι. Οι γυναίκες λένε ότι εγκαταλείφθηκαν και ότι έχασαν την επαφή. Οι γυναίκες φαίνεται να έχουν μια παραπάνω απόκριση από τους άνδρες, η οποία ενεργοποιείται όταν νιώθουν δυστυχισμένες. Οι ερευνητές την ονομάζουν «τάση για φιλία». Οι γυναίκες επειδή έχουν περισσότερη ωκυτοκίνη, την «ορμόνη της αγκαλιάς», στο αίμα τους, ζητάνε βοήθεια όταν νιώθουν έλλειψη επαφής/σύνδεσης. 

Αποσπάσματα από το βιβλίο της Dr Sue Johnson με τίτλο "Κράτα με Σφιχτά" (μτφρ Ρίτα Βεντούρα), εκδόσεις Gutenberg, 2014.

Η Σημασία της Επικοινωνίας στις Ανθρώπινες Σχέσεις



Η σπουδαιότητα των ανθρώπινων σχέσεων σε όλους τους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας είναι πολύ μεγάλη. Ειδικά στις μέρες μας όπου η τεχνολογική ανάπτυξη τείνει όλο και περισσότερο να απογυμνώσει τον άνθρωπο, βασική ανάγκη και απαίτηση για τον σύγχρονο κόσμο είναι η καλή επικοινωνία και συνεργασία ανάμεσα στο άτομο και την ομάδα και ανάμεσα στα μέλη της ομάδας σε σχέση με τα μέλη μίας άλλης. Όπου ικανοποιούνται οι προσωπικές ανάγκες κάθε ατόμου, η επικοινωνία γίνεται ευκολότερη και αποδοτικότερη. 
Η επικοινωνία ως αφετηρία αλλά και ως βάση για τη δημιουργία και ανάπτυξη των ανθρώπινων σχέσεων επιτελεί ρόλους όπως είναι ενδεικτικά οι παρακάτω:
·        Συντελεί στην ανάπτυξη του Εγώ και της αίσθησης που έχουμε για τον εαυτό μας. Η «εικόνα εαυτού» παίζει άλλωστε καθοριστικό ρόλο στην πορεία του κάθε ατόμου όπως επίσης και στην επικοινωνιακή του πολιτική. Η εικόνα μας δεν είναι παρά ο αντικατροπτισμός της εικόνας που οι άλλοι έχουν για εμάς και ως τέτοια επηρεάζει και τις επικοινωνιακές μας ικανότητες και τις διαπροσωπικές μας σχέσεις.
·      Βοηθά στην κοινωνική επαφή, καθορίζει το βαθμό επιρροής μας από και προς τους άλλους. Η ίδια η κοινωνική ζωή παραπέμπει στην διαπροσωπική επικοινωνία και δημιουργεί τις προϋποθέσεις , σύμφωνα με τις ανάγκες και τα χαρακτηριστικά καθενός από τους συμμετέχοντες για τον αντίστοιχο επηρεασμό.
·     Καθορίζει τις μεταξύ των ανθρώπων σχέσεις, δημιουργώντας στενότερες, φιλικές, ερωτικές ή άλλες σχέσεις, ή αντίθετα συντελεί στην απομάκρυνση και διάρρηξη κάποιων σχέσεων και αντίστοιχα στη δημιουργία άλλων.
·        Καλύπτει τις κοινωνικές ανάγκες επαφής καθώς επίσης και τις ψυχολογικές ανάγκες αγάπης, αποδοχής και ασφάλειας που ως άτομα μας χαρακτηρίζουν.
·      Βοηθά όπως τονίζει ο Verderber (2000) στο να αποδεχτούμε ή να προκαλέσουμε το κοινωνικό κατεστημένο. Όταν η επικοινωνιακή μας ικανότητα καθορίζεται από το πλαίσιο μέσα στο οποίο υπάρχει και αναπτύσσεται, είναι επόμενο και οι διαπροσωπικές μας σχέσεις να καθορίζονται από το χωρο-χρονικό πλαίσιο που εντάσσονται, και από τις επιδιώξεις και τα κίνητρα των συμμετεχόντων.
·  Συντελεί στην απόκτηση πληροφοριών και κατ’επέκταση στη δημιουργία ενός καινούργιου πλαισίου μέσα στο οποίο το κάθε ένα, από τα συμμετέχοντα στη διαπροσωπική επικοινωνία άτομα, θα ενταχθεί.
·     Εξωτερικεύουμε συναισθήματα μέσω των οποίων καθορίζουμε το στίγμα μας κάθε στιγμή.
Μερικές βασικές αρχές της διαπροσωπικής επικοινωνίας μέσα στο πλαίσιο που η επικοινωνία καθορίζει, ενισχύοντας ή μη, τις διαπροσωπικές σχέσεις, δίνονται από τον Verderber (2000):
·    Η διαπροσωπική επικοινωνία είναι διαδικασία δημιουργίας και διαπραγμάτευσης σχέσεων. Η διαπροσωπική επικοινωνία δεν καθορίζεται μόνο από το λεκτικό ή μη λεκτικό μήνυμα το οποίο μεταδίδει, αλλά και από το τι ακριβώς εκπέμπουν ή αντίστοιχα εισπράττουν οι συμμετέχοντες. Το μήνυμα δεν μεταφέρει απλώς τις επιθυμητές – προς μετάδοση- πληροφορίες αλλά μεταφέρει και τα στοιχεία εκείνα που καθορίζουν μία σχέση, όπως στοργή, ασφάλεια, απόρριψη, ειρωνεία, έλεγχο και άλλα. Πολλές φορές αν και τα λεκτικά μηνύματα δηλώνουν για παράδειγμα «κατανόηση», τα μη λεκτικά υποδηλώνουν «έλεγχο και απόρριψη».
·     Η διαπροσωπική επικοινωνία είναι σκόπιμη. Κάθε μορφή διαπροσωπικής επικοινωνίας κατευθύνεται προς την επίτευξη ενός στόχου ανεξάρτητα αν αυτό γίνεται συνειδητά ή όχι (Kellermann, 1990).
·        Η διαπροσωπική επικοινωνία επιτυγχάνεται με βάση δεξιότητες που διδάσκονται και μαθαίνονται. Στην εξελικτική πορεία του ατόμου είναι απλό και εύκολο να διακρίνουμε την τροποποίηση της ικανότητας διαπροσωπικής επικοινωνίας. Η διαπροσωπική επικοινωνία μαθαίνεται και βέβαια από τη στιγμή που αποτελεί αντικείμενο μάθησης, σκόπιμης δηλαδή τροποποίησης της συμπεριφοράς, θα λέγαμε και ότι βελτιώνεται προκειμένου να καταστεί περισσότερο αποτελεσματική.
·        Η διαπροσωπική επικοινωνία είναι διαρκής. Συνειδητά ή μη συνειδητά, με λεκτικά ή μη λεκτικά μηνύματα κάθε άτομο εκπέμπει συνεχώς προς τους άλλους μηνύματα τα οποία αντίστοιχα, σε συνάρτηση με το ενδιαφέρον και τις ανάγκες τους, οι άλλοι τα δέχονται και τα αποκωδικοποιούν ή τα αφήνουν απαρατήρητα.
·    Η διαπροσωπική επικοινωνία καθορίζεται από τη συνειδητή κωδικοποίηση. Κάθε διαπροσωπική επικοινωνία και ανταλλαγή μηνυμάτων από το ένα άτομο στο άλλο περιλαμβάνει συνειδητά ή ασυνείδητα τη διαδικασία κωδικοποίησης του μηνύματος σε λεκτικά ή μη λεκτικά μηνύματα. Ας φανταστούμε τον εαυτό μας σε μία χώρα όπου δεν γνωρίζουμε επαρκώς τη γλώσσα. Δεν θα δραστηριοποιήσουμε όλες τις λεκτικές και μη λεκτικές επικοινωνιακές μας ικανότητες;
·     Η διαπροσωπική επικοινωνία χαρακτηρίζεται από ηθική. Στην επικοινωνία μας και στις σχέσεις μας με τους άλλους μεταφέρουμε ένα σύνολο των αξιών και των ηθικών μας αρχών, αντανάκλαση των αξιών της κοινωνίας, της ομάδας ή του ατόμου με το οποίο επικοινωνούμε.

Πηγή:
      Δημητρόπουλος, Ε., & Καλούρη Αντωνοπούλου, Ο. (2003). Παιδαγωγική Ψυχολογία. Από τη Θεωρία Μάθησης στην Εκπαίδευση Νέων και Ενηλίκων. Αθήνα: Έλλην.